Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΚΟΛΟΣΣΑΕΙΣ 2:23

Ερώτηση ΣΝΗ΄. Ποιος είναι αυτός που κατακρίνεται από τον Απόστολο: «Αυτός που αρέσκεται σε ταπεινοφροσύνη και θρησκεία», και τα εξής; Απόκριση. Νομίζω ότι αυτό που ακολουθεί αποσαφηνίζει το ζήτημα που εξετάζεται στο συγκεκριμένο χωρίο. Διότι, προχωρώντας, κάνει λόγο για «αφειδία σώματος»· τέτοιοι είναι οι Μανιχαίοι, και αν υπάρχουν κάποιοι παρόμοιοι με αυτούς.

Ολόκληρο το δόγμα αυτό είναι ανθρώπινο, λέει. «Τα οποία έχουν μεν επίφαση σοφίας μέσω της εθελοθρησκείας, της ταπεινοφροσύνης και της σκληραγωγίας του σώματος, χωρίς να αποδίδουν καμία τιμή ως προς την ικανοποίηση της σάρκας». Επίφαση, λέει, όχι δύναμη· άρα ούτε αλήθεια. Επομένως, ακόμα και αν έχουν επίφαση σοφίας, ας τα αποστρεφόμαστε. Διότι δίνεται μεν η εντύπωση ότι κάποιος είναι ευλαβής, μετριοπαθής και ότι καταφρονεί το σώμα· στην πραγματικότητα όμως δεν είναι. «Χωρίς να αποδίδουν καμία τιμή ως προς την ικανοποίηση της σάρκας». Διότι ο Θεός έδωσε στο σώμα τιμή, αυτοί όμως δεν το μεταχειρίζονται με τιμή. Έτσι, όταν πρόκειται για θεία διδασκαλία, γνωρίζει να το ονομάζει τιμή. Ατιμάζουν τη σάρκα, λέει, αποστερώντας την και αφαιρώντας της την εξουσία, μη επιτρέποντάς της να κυβερνάται οικειοθελώς· ο Θεός όμως τίμησε τη σάρκα. «Εάν, λοιπόν, συναναστηθήκατε με τον Χριστό». Στη συνέχεια τους ανυψώνει νοερά, αφού προηγουμένως απέδειξε ότι έχουν πεθάνει ως προς τον κόσμο. Γι’ αυτό λέει: «Εάν, λοιπόν, συναναστηθήκατε με τον Χριστό, να αναζητάτε τα άνω». Εκεί δεν υπάρχει τήρηση τυπικών διατάξεων.

Κανείς ας μην θεωρήσει πάρεργο αυτόν τον κόπο, ούτε περιττή περιέργεια μια τέτοια έρευνα· διότι ο χρόνος των Επιστολών συμβάλλει σημαντικά σε όσα ερευνούμε. Διότι, όταν βλέπω να γράφει προς τους Ρωμαίους και τους Κολοσσαείς για τα ίδια θέματα, αλλά όχι με τον ίδιο τρόπο, παρά σε εκείνους μεν με πολλή συγκατάβαση, όπως όταν λέει: «Να δέχεστε αυτόν που ασθενεί στην πίστη, χωρίς να κατακρίνετε τους λογισμούς του· άλλος μεν πιστεύει ότι μπορεί να τρώει τα πάντα, ενώ εκείνος που ασθενεί τρώει λάχανα»· προς τους Κολοσσαείς όμως δεν μιλάει έτσι για τα ίδια θέματα, αλλά με περισσότερη παρρησία: «Εάν λοιπόν», λέει, «πεθάνατε μαζί με τον Χριστό ως προς τα στοιχεία του κόσμου, γιατί, σαν να ζείτε στον κόσμο, υποτάσσεστε σε διατάξεις: Μην πιάσεις, ούτε να γευθείς, ούτε να αγγίξεις; Τα οποία όλα οδηγούν στη φθορά με τη χρήση τους, και δεν έχουν καμία αξία, παρά μόνο για τον κορεσμό της σάρκας»· δεν βρίσκω καμία άλλη αιτία για αυτήν τη διαφορά, παρά μόνο τον χρόνο των γεγονότων.

Βλέπεις πώς ευθύς εξαρχής και από τα προοίμια διευκρίνισε εκείνα για τα οποία μιλούσε; Για τα πράγματα κάτω από τον ουρανό, για αυτά τα κοπιαστικά και επίπονα, για τα οποία οι άνθρω〈ποι μοχθούν〉 *** *** να διάκεινται και να μην τα λογαριάζουν για τίποτα· πράγμα που λέει και ο Παύλος: «χωρίς καμία απολύτως αξία, παρά μόνο για τον χορτασμό της σάρκας». Ο δε πονηρός † με ποια τιμωρία, λέει, το να συγκεντρώνει † Διότι στον άνθρωπο που είναι αγαθός ενώπιόν του έδωσε σοφία και γνώση και ευφροσύνη· ενώ στον αμαρτωλό έδωσε περισπασμό, ώστε να περισπάται και να συγκεντρώνει. Το να μην μπορεί να πάρει ανάσα, το να μοχθεί για άλλους· βλέπεις πώς τον αποτρέπει από το να συσσωρεύει χρήματα, πώς αναχαιτίζει την επιθυμία, πώς εκκόπτει τη φαντασία, πώς τον παρακινεί προς τη δαπάνη και την ανάλωση;

Ονομάζει δε αρμούς και συνδέσμους εκείνους που κηρύττουν τον λόγο στην Εκκλησία. Διότι μέσω αυτών συνδέεται η Εκκλησία με τον Χριστό και οικοδομείται την καλή οικοδομή. «Εάν πεθάνατε μαζί με τον Χριστό, αποχωριζόμενοι από τα στοιχεία του κόσμου, γιατί, σαν να ζείτε ακόμη στον κόσμο, υποτάσσεστε σε διατάξεις: Μην πιάσεις, ούτε να γευθείς, ούτε να αγγίξεις; Αυτά τα πράγματα όλα προορίζονται για φθορά με τη χρήση τους.» Αν νεκρωθήκατε, λέει, ως προς αυτή τη ζωή και ως προς καθετί ορατό και σαρκικό. Διότι με τα στοιχεία εννοεί τον παρόντα βίο. Αν λοιπόν πεθάνατε, λέει, ως προς αυτόν τον αιώνα, γιατί στρέφεστε και πάλι γύρω από αυτόν, ασχολούμενοι με τροφές και τα παρόμοια; Διότι αυτά, λέει, έχουν δοθεί για την κοιλιά και καταλήγουν σε φθορά. «Σύμφωνα με τα εντάλματα και τις διδασκαλίες των ανθρώπων· τα οποία έχουν μεν φαινομενικά λόγο σοφίας μέσω εθελοθρησκείας, ταπεινοφροσύνης και αφειδίας (σκληραγωγίας) του σώματος, αλλά δεν έχουν καμία αξία, χρησιμεύοντας μόνο προς ικανοποίηση της σάρκας.» Εντολές ανθρώπων εννοεί τις μυθικές διδασκαλίες των Ιουδαίων, ή εννοεί αυτές τις ίδιες τις σαρκικές εντολές, οι οποίες δεν έχουν τίποτα το πνευματικό. Διότι αυτό υποδηλώνει ότι δεν είναι κατά Θεόν. Και ως αφειδία του σώματος, εννοεί την περιτομή.