Πατερικὲς ἀναφορὲς ἀνὰ βιβλικὸ ἐδάφιο
4 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας
Τοῦτο δὲ λέγω ἵνα μή τις ὑμᾶς παραλογίζηται ἐν πιθανολογίᾳ·Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου
1–4 από 4
Ἀπὸ γλώσσης δολίας. Τουτέστιν ἀπὸ πάσης ψευδοδοξίας καὶ ἀπάτης· δεῖται γὰρ ὁ ἐν ἀρχῇ προκοπῆς τυγχάνων ὅπως μηδεὶς αὐτὸν παραλογίζηται ἐν πιθανολογίᾳ.
Από δόλια γλώσσα. Δηλαδή από κάθε ψευδοδοξία και απάτη· διότι εκείνος που βρίσκεται στην αρχή της πνευματικής του προκοπής έχει ανάγκη να μην τον παραπλανά κανένας με πιθανολογίες.
Λεπτομέρειες
Ὅρα πῶς τοῖς ἁπλουστέροις διαλέγεται· Ἐν ᾧ εἰσι πάντες οἱ θησαυροί. Αὐτὸς πάντα οἶδεν. Ἀπόκρυφοι. Μὴ γὰρ δὴ νομίσητε ἤδη τὸ πᾶν ἔχειν· ἀπόκρυφοί εἰσι καὶ ἀπὸ ἀγγέλων, οὐκ ἀφ᾽ ὑμῶν μόνον· ὥστε παρ᾽ αὐτοῦ δεῖ πάντα αἰτεῖν· αὐτὸς δίδωσι σοφίαν καὶ γνῶσιν. Τῷ μὲν οὖν, Θησαυροὶ, εἰπεῖν, τὸ πολὺ δείκνυσι· τῷ δὲ, Πάντες, τὸ μηδὲ ἀγνοεῖν· τῷ δὲ, Ἀπόκρυφοι, τὸ μόνος εἰδέναι. Τοῦτο δὲ λέγω, ἵνα μή τις ὑμᾶς παραλογίζηται ἐν πιθανολογίᾳ.
Πρόσεξε πώς απευθύνεται στους απλουστέρους: «Στον οποίο υπάρχουν όλοι οι θησαυροί». Αυτός τα γνωρίζει όλα. «Απόκρυφοι». Διότι μην νομίσετε βέβαια ότι κατέχετε ήδη τα πάντα· είναι απόκρυφοι και από τους αγγέλους, όχι μόνο από εσάς. Επομένως, πρέπει να τα ζητάτε όλα από αυτόν· αυτός δίνει σοφία και γνώση. Με το να πει, λοιπόν, «Θησαυροί», δείχνει την αφθονία· με το «Όλοι», ότι δεν αγνοεί τίποτε· και με το «Απόκρυφοι», ότι μόνο αυτός τα γνωρίζει. «Αυτό δε το λέω, για να μη σας εξαπατά κανείς με πειστικά επιχειρήματα».
Λεπτομέρειες
γʹ. Ὁρᾷς ὅτι διὰ τοῦτο εἶπον, φησὶ, ταῦτα, ἵνα μὴ παρὰ ἀνθρώπων ζητῆτε. Παραλογίζηται, φησὶν, ἐν πιθανολογίᾳ. Τί γὰρ, εἰ πιθανῶς λέγει; Εἰ γὰρ τῇ σαρκὶ ἄπειμι, ἀλλὰ τῷ πνεύματι σὺν ὑμῖν εἰμι. Τὸ ἀκόλουθον τοῦτο ἦν εἰπεῖν· Εἰ γὰρ καὶ τῇ σαρκὶ ἄπειμι, ἀλλ᾽ ὅμως οἶδα τοὺς ἀπατεῶνας· νῦν δὲ εἰς ἐγκώμιον κατέληξε. Χαίρων καὶ βλέπων ὑμῶν τὴν τάξιν καὶ τὸ στερέωμα τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως ὑμῶν. Τὴν τάξιν, τὴν εὐταξίαν, φησί. Καὶ στερέωμα τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως. Ταῦτα ἐγκωμίων μᾶλλόν ἐστι. Καὶ οὐκ εἶπε, τὴν πίστιν, ἀλλὰ, Τὸ στερέωμα, καθάπερ πρὸς στρατιώτας εὐτάκτως ἑστῶτας καὶ βεβαίως. Τὸ στεῤῥὸν οὐκ ἀπάτη, οὐ πειρασμὸς διασαλεύει.
γ΄. Βλέπεις ότι γι' αυτόν τον λόγο, λέει, τα είπα αυτά, για να μην τα αναζητάτε από τους ανθρώπους. «Σας παραπλανά», λέει, «με πιθανολογίες». Διότι τι σημασία έχει, αν τα λέει πειστικά; «Διότι, αν και απουσιάζω κατά σάρκα, εντούτοις με το πνεύμα είμαι μαζί σας». Το λογικό ακόλουθο θα ήταν να πει: «Διότι, αν και απουσιάζω κατά σάρκα, εντούτοις γνωρίζω τους απατεώνες»· τώρα όμως κατέληξε σε εγκώμιο. «Χαίροντας και βλέποντας την τάξη σας και το στερέωμα της πίστης σας στον Χριστό». Την τάξη, λέει, δηλαδή την ευταξία. Και το στερέωμα της πίστης στον Χριστό. Αυτά αποτελούν μάλλον εγκώμια. Και δεν είπε «την πίστη», αλλά «Το στερέωμα», όπως ακριβώς απευθύνεται σε στρατιώτες που στέκονται με ευταξία και σταθερότητα. Διότι το στέρεο δεν το κλονίζει ούτε η απάτη, ούτε ο πειρασμός.
Λεπτομέρειες
Ὁ δὲ λόγος ἐστὶ περὶ τῆς τοῦ κόσμου σωτηρίας, τῆς πάλαι μὲν ἐξ ἀϊδίου παρὰ Θεῷ βεβουλευμένης καὶ ὁρισθείσης, ἐμφανῶς δὲ νῦν καταστησάσης, καὶ γινωσκομένης παρὰ τοῖς ἀξίοις τῆς γνώσεως, οὐ διὰ σοφίας σαρκικῆς, ἀλλὰ διὰ τῆς ἀποκεκρυμμένης ἀεὶ παρὰ Θεῷ, ὑπερκοσμίου τυγχανούσης, καὶ ἐν Πνεύματι ἁγίῳ κειμένης, ἧς δέονται καὶ οἱ ἐκ τῆς ἀνθρωπίνης σοφίας ἐρχόμενοι, καὶ οἱ ἐκ νόμου, ὅτι μήτε νόμος ἐξέφηνεν ἀργῶς τὸ μυστήριον, μήτε κόσμος κατέλαβεν. «Τοῦτο δὲ λέγω, ἵνα μή τις ὑμᾶς παραλογίζηται ἐν πιθανολογίᾳ. Εἰ γὰρ καὶ τῇ σαρκὶ ἄπειμι, ἀλλὰ τῷ πνεύματι σὺν ὑμῖν εἰμι, χαίρων καὶ βλέπων ὑμῶν τὴν τάξιν, καὶ τὸ στερέωμα τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως ὑμῶν.» Διὰ τοῦτο, φησὶν, εἴρηκα τοὺς πάντας θησαυροὺς τῆς σοφίας ἐν Χριστῷ τυγχάνειν, ἵνα μὴ τὴν ἔξωθεν σοφίαν ἐπιζητῆτε. Ἐπειδὴ καὶ οὐ παρὼν ὑμῖν σωματικῶς, πάρειμι πνευματικῶς, καὶ χαίρω ἐπὶ τῇ πίστει, καὶ εὐταξίᾳ τῆς Ἐκκλησίας. Βλέπω δὲ καὶ τὸ ἐνδεὲς ὑμῶν, καὶ τὸ ἐν χρείᾳ τῆς διδασκαλίας.
Ο λόγος, λοιπόν, γίνεται για τη σωτηρία του κόσμου, η οποία από τα παλιά, από την αιωνιότητα, είχε αποφασιστεί και οριστεί από τον Θεό, τώρα όμως έγινε φανερή και γίνεται γνωστή σε όσους είναι άξιοι της γνώσης, όχι μέσω της σαρκικής σοφίας, αλλά μέσω εκείνης που ήταν πάντοτε κρυμμένη στον Θεό, η οποία είναι υπερκόσμια και βρίσκεται στο Άγιο Πνεύμα, και την οποία έχουν ανάγκη τόσο εκείνοι που προέρχονται από την ανθρώπινη σοφία όσο και εκείνοι που προέρχονται από τον νόμο, διότι ούτε ο νόμος φανέρωσε ξεκάθαρα το μυστήριο ούτε ο κόσμος το κατανόησε. «Αυτό σας το λέω, για να μη σας παραπλανήσει κανείς με πειστικά λόγια. Διότι, αν και απουσιάζω σωματικά, είμαι όμως μαζί σας πνευματικά, και χαίρομαι βλέποντας την τάξη σας και τη σταθερότητα της πίστης σας στον Χριστό». Γι' αυτό, λέει, ανέφερα ότι όλοι οι θησαυροί της σοφίας βρίσκονται στον Χριστό, ώστε να μην αναζητάτε την έξωθεν σοφία. Επειδή, αν και δεν είμαι παρών ανάμεσά σας σωματικά, παρευρίσκομαι πνευματικά, και χαίρομαι για την πίστη και την ευταξία της Εκκλησίας. Βλέπω, όμως, και τις ελλείψεις σας, καθώς και την ανάγκη σας για διδασκαλία.
Λεπτομέρειες