Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΚΟΛΟΣΣΑΕΙΣ 3:12

Μακάρι να μη συμβεί ποτέ αυτό στις ηγεσίες των Εκκλησιών, το να αναλαμβάνει δηλαδή ο καθένας τυχαίος την οποιαδήποτε θέση, όντας στερημένος από ένδυμα γάμου και από τον πρέποντα πνευματικό στολισμό· όντας φτωχός από πνευματικές τροφές και μη έχοντας στον οίκο του, δηλαδή στο κρυπτό μέρος της καρδιάς του, τον αληθινό και ζωντανό άρτο, ο οποίος έχει τη δύναμη να στηρίξει την καρδιά του ανθρώπου. Τώρα όμως φοβάμαι μήπως, ενώ κατά την ιουδαϊκή στάση υπήρξαν κάποιοι που θεώρησαν τους εαυτούς τους ανάξιους να εξουσιάζουν άλλους, εξαιτίας της συναίσθησης της πνευματικής φτώχειας που υπήρχε μέσα τους· στη σημερινή εποχή, ακόμη κι αν κάποιοι δεν έχουν ενδυθεί τον Χριστό, ούτε διαθέτουν σπλάχνα οικτιρμών κατά τον Απόστολο, εάν κάποιος τους αναδείξει στο αξίωμα, δεν φέρνουν καμία αντίρρηση, και εάν δεν τους αναδείξει, πολλοί εισβάλλουν με το ζόρι, όντας αρχομανείς και αυτοχειροτόνητοι, οι οποίοι επιδιώκουν την παρούσα λαμπρότητα, χωρίς να αναλογίζονται τη μέλλουσα κρίση.

Και αυτός που έχει ενδυθεί σπλάχνα οικτιρμού, χρηστότητα, ταπεινοφροσύνη, μακροθυμία και πραότητα, έχει περιβληθεί εσωτερικά και έχει στολίσει τον εσωτερικό άνθρωπο. Και ο Παύλος, εξάλλου, προτρέπει να ενδυθούμε τον Κύριο Ιησού, όχι ως προς τον εξωτερικό άνθρωπο, αλλά για να περισκεπάζει τον νου μας η μνήμη του Θεού. Νομίζω δε ότι το πνευματικό ιμάτιο εξυφαίνεται όταν με τον διδακτικό λόγο συμπλέκεται η ανάλογη πράξη. Διότι, όπως ακριβώς υφαίνεται το σωματικό ιμάτιο όταν το υφάδι πλέκεται με το στημόνι, έτσι και όταν προϋπάρχει ο λόγος, εάν ακολουθούν οι πράξεις, δημιουργείται ένα σεμνότατο ένδυμα για την ψυχή, η οποία έχει συμπληρωμένο τον ενάρετο βίο της με λόγο και έργο. Από το ιμάτιο κρέμονται και κρόσσια, τα οποία είναι και αυτά νοητά· γι' αυτό και λέγεται ότι είναι χρυσά. Επειδή, δηλαδή, ο λόγος είναι περισσότερος από το έργο, μοιάζει σαν ένα κρόσσι που περισσεύει από το ύφασμα της πράξης. Ακολουθούν δε τη νύμφη του Κυρίου κάποιες ψυχές, οι οποίες δεν αποδέχθηκαν σπέρματα ξένων λόγων, και αυτές θα οδηγηθούν στον Βασιλέα, ακολουθώντας τη νύμφη.

Αλλά τουλάχιστον τώρα σας παρακαλούμε να εγερθείτε προς τον ζήλο υπέρ της αληθείας και τη δική μας συμπάθεια, αφού μάθετε τα πάντα, ακόμη και όσα μέχρι τώρα διέφυγαν της ακοής σας, από τον ευλαβέστατο αδελφό μας και συνδιάκονο Σαβίνο, ο οποίος θα δυνηθεί να σας διηγηθεί αυτοπροσώπως και όσα παραλείπονται από την επιστολή. Μέσω αυτού σας παρακαλούμε να ενδυθείτε σπλάγχνα οικτιρμού και να αποβάλετε κάθε οκνηρία, να αναλάβετε δε τον κόπο της αγάπης, και να μην υπολογίσετε ούτε το μήκος της οδού, ούτε τις κατ' οίκον ασχολίες, ούτε κανένα άλλο από τα ανθρώπινα ζητήματα.

Προς τους Δυτικούς Ο Κύριος και Θεός μας, στον οποίο ελπίσαμε, είθε να παράσχει στον καθένα από εσάς τόση χάρη ώστε να επιτύχετε την προκείμενη ελπίδα, όση χαρά γεμίσατε τις καρδιές μας, τόσο από τα γράμματα που μας αποστείλατε μέσω των προσφιλέστατων συμπρεσβυτέρων μας, όσο και από τη συμπαράσταση στα δεινά μας, για τα οποία συμπάσχατε μαζί μας έχοντας ενδυθεί σπλάχνα οικτιρμού, όπως μας ανέφεραν οι προειρημένοι. Διότι, αν και τα τραύματά μας παραμένουν τα ίδια, μας προσφέρει ωστόσο κάποια ανακούφιση το ότι έχουμε έτοιμους τους ιατρούς, οι οποίοι μπορούν, εάν βρουν την κατάλληλη ευκαιρία, να επιφέρουν ταχεία την ίαση των αλγημάτων μας. Γι' αυτό και πάλι απευθυνόμαστε σε εσάς μέσω των αγαπητών αδελφών και σας παρακαλούμε, εάν μεν ο Κύριος σας δώσει την άδεια να έρθετε προς εμάς, να μην οκνήσετε να μας επισκεφθείτε· διότι η επίσκεψη των ασθενούντων αποτελεί τη μέγιστη εντολή. Εάν όμως ο αγαθός Θεός και σοφός οικονόμος της ζωής μας ταμιεύει αυτή τη χάρη για άλλον καιρό, τουλάχιστον να μας αποστείλετε όσα αρμόζει να γραφτούν από εσάς για την παράκληση μεν των θλιβομένων, για την ανόρθωση δε των συντετριμμένων. Διότι πολλά είναι ήδη τα συντρίμματα που έχουν επέλθει στην Εκκλησία, και μεγάλη είναι η θλίψη μας για αυτά, και δεν προσδοκούμε βοήθεια από πουθενά αλλού, εάν ο Κύριος δεν εξαποστείλει την ίαση μέσω υμών, που γνησίως Τον υπηρετείτε.

Ενδυθείτε, λοιπόν, ως εκλεκτοί του Θεού, άγιοι και αγαπημένοι, σπλάχνα οικτιρμών, χρηστότητα, ταπεινοφροσύνη, πραότητα, μακροθυμία. ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ Α΄. Νουθετείτε τους ατάκτους, παρηγορείτε τους ολιγόψυχους, στηρίζετε τους ασθενείς, μακροθυμείτε προς όλους.

Σε κάποιον που σκέφτεται και λέει αυτά με αυτόν τον τρόπο, αποκρίνεται πάλι ο Προφήτης και λέει εν πνεύματι: Το ζήτημα δεν είναι ασαφές, ούτε αποκτάται με ιδρώτα. Γνωρίζεις άλλωστε το αγαθό θέλημα του Θεού. Έχεις ακούσει τι είναι αρεστό και αγαπητό σε Αυτόν. Επομένως, γιατί αμφιβάλλεις, άνθρωπε; Διότι, τι άλλο ζητά από εσένα ο Θεός των όλων, παρά μόνο το να πράττεις το δίκαιο και να αγαπάς το έλεος και να είσαι έτοιμος να πορευθείς με τον Κύριο τον Θεό σου; Το μεν να πράττεις το δίκαιο, σημαίνει το να εφαρμόζεις και να εκπληρώνεις τη δικαιοσύνη διότι δίκαιο είναι η δικαιοσύνη. Το δε να αγαπάς το έλεος, περιέχει τα καυχήματα της φιλαλληλίας και εμπλουτίζει τη δόξα της αγάπης προς τους αδελφούς. Και το να είσαι έτοιμος να πορευθείς με τον Κύριο τον Θεό σου, υποδηλώνει την απόλυτη υπακοή και την πειθήνια υποταγή στο καθετί. Ο μακάριος Παύλος είπε ότι πρέπει και εμείς να ενδυθούμε μεν «τον θώρακα της δικαιοσύνης, και να υποδηθούμε τα πόδια με την ετοιμασία του Ευαγγελίου της ειρήνης», δηλαδή του Χριστού. Και επιπροσθέτως προστάζει λέγοντας: «Ενδυθείτε σπλάγχνα οικτιρμών», αλλά και ο ίδιος ο Σωτήρας λέει: «Γίνεσθε οικτίρμονες, όπως και ο Πατέρας σας είναι οικτίρμων». Αυτά αποτελούν προσφιλή και ευπρόσδεκτη θυσία στον Θεό, οσμή νοητών ολοκαυτωμάτων ανώτερη από αίμα και καπνούς και λιβάνι.

Διότι το «κατ’ εικόνα» το κατέχω από το ότι είμαι έλλογο ον, ενώ το «καθ’ ομοίωσιν» το αποκτώ με το να γίνω χρηστός. Γίνετε τέλειοι, όπως ο Πατέρας σας ο ουράνιος είναι τέλειος. Είδες πού μας αποδίδει ο Κύριος το «καθ’ ομοίωσιν»; Στο ότι ανατέλλει τον ήλιό Του επί πονηρών και αγαθών και βρέχει επί δικαίων και αδίκων. Εάν γίνεις μισοπόνηρος, αμνησίκακος, αν δεν μνημονεύεις τη χθεσινή έχθρα, εάν γίνεις φιλάδελφος, συμπαθής, ομοιώθηκες με τον Θεό. Εάν συγχωρήσεις τον εχθρό σου από καρδιάς, ομοιώθηκες με τον Θεό. Εάν συμπεριφερθείς απέναντι στον αδελφό που έσφαλε εις βάρος σου όπως ακριβώς συμπεριφέρεται ο Θεός απέναντι σε εσένα τον αμαρτωλό, τότε με την ευσπλαγχνία προς τον πλησίον ομοιώθηκες με τον Θεό. Ώστε το μεν «κατ’ εικόνα» το κατέχεις από το να είσαι έλλογος, το δε «καθ’ ομοίωσιν» το αποκτάς με το να ενστερνιστείς τη χρηστότητα. Περιβλήσου σπλάγχνα οικτιρμού, χρηστότητα, για να ενδυθείς τον Χριστό. Διότι διά των τρόπων με τους οποίους αναλαμβάνεις τη συμπάθεια, διά των ίδιων ενδύεσαι τον Χριστό και, διά της οικειώσεως προς Αυτόν, έγινες οικείος του Θεού. Έτσι, η ιστορία αποτελεί διαπαιδαγώγηση του ανθρωπίνου βίου.

Υπάρχει λοιπόν εν δυνάμει μέσα μου το λογικό και νοερό στοιχείο, το οποίο ακριβώς αποδεικνύει ότι έχω πλασθεί «κατ' εικόνα» Θεού, ενώ εν ενεργεία είναι η επιδίωξη της αρετής και η έμπρακτη κατόρθωση του αγαθού, ώστε να φθάσω μέσω του άριστου τρόπου ζωής στο «καθ' ομοίωσιν» του Θεού. Ώστε το μεν «κατ' εικόνα» Θεού είναι η αρχή και η ρίζα του αγαθού, την οποία έλαβα αμέσως κατά τη δημιουργία μου εντεθειμένη μέσα στη φύση μου, το δε «καθ' ομοίωσιν» Θεού το αποκτώ στο τέλος, μέσα από τα έργα μου, τους κόπους μου για το καλό και την ενάρετη διαγωγή μου σε όλη τη ζωή. Εύλογα, λοιπόν, ο Δημιουργός δεν αποφάνθηκε ότι έγινα αμέσως και «καθ' ομοίωσιν» Θεού ταυτόχρονα με τη δημιουργία μου. Διότι, άκουσε και τι λέει στο Ευαγγέλιο: «Να γίνεστε τέλειοι, όπως ακριβώς και ο Πατέρας σας ο ουράνιος είναι τέλειος. Διότι ανατέλλει τον ήλιο του πάνω σε πονηρούς και αγαθούς και βρέχει πάνω σε δικαίους και αδίκους». Βλέπεις πού και πότε μας αποδίδει ο Κύριος το «καθ' ομοίωσιν»; Όταν γίνεις πολέμιος της πονηρίας, αμνησίκακος, χωρίς να εκδικείσαι τον εχθρό, όταν γίνεις φιλάδελφος και συμπονετικός, τότε ομοιώθηκες με τον Θεό. Εάν, όπως είναι ο Θεός απέναντί σου, τον αμαρτωλό, που του εναντιώνεσαι καθημερινά, τέτοιος γίνεις και εσύ απέναντι στον αδελφό σου που έχει σφάλει απέναντί σου, τότε με την τέλεια αγάπη και με την ευσπλαχνία προς τον πλησίον ομοιώθηκες με τον Θεό. Ανάλαβε, λοιπόν, σπλάγχνα οικτιρμών και αγαθότητα, για να ενδυθείς τον Χριστό.

Γι' αυτό λέει κάποιος από τους προφήτες: «όπως έπραξες, έτσι θα γίνει και σε σένα· η ανταπόδοσή σου θα επιστρέψει στο κεφάλι σου». Αλλά ας μην περιμένουμε τον έλεγχο, ούτε την οργή, ούτε την καταδίκη, αδελφοί, αλλά ας ενδυθούμε, όπως λέει ο απόστολος, σπλάχνα οικτιρμών, και επιδεικνύοντας τη συμπόνια και με λόγια και με σκέψεις και με πράξεις, ας γίνουμε μεταξύ μας, όπως πάλι ο ίδιος διδάσκει, καλοί, εύσπλαχνοι, συγχωρώντας ο ένας τον άλλον εάν κάποιος έχει παράπονο εναντίον κάποιου, όπως ακριβώς και ο Χριστός μάς συγχώρεσε· διότι έτσι και αυτή η χάρη του Χριστού με βεβαιότητα θα παραμείνει σε εμάς, και μάλιστα θα χρησιμεύσει ως αρραβώνας για τις μελλοντικές άρρητες επαγγελίες.

Αλλά εμείς, αδελφοί, ας απεκδυθούμε τον χιτώνα που είναι ξεσχισμένος από τη μέθη και τον κορεσμό της κοιλιάς και σπιλωμένος από τη σάρκα και την ακράτεια που συνδέεται με αυτήν, και ας ενδυθούμε, σύμφωνα με τον Ησαΐα, με ιμάτιο σωτηρίας και με χιτώνα ευφροσύνης, μέσω της εγκράτειας και της σωφροσύνης. Ας αποβάλουμε τον παλαιό άνθρωπο, ο οποίος φθείρεται σύμφωνα με τις απατηλές επιθυμίες, και ας ενδυθούμε τον νέο άνθρωπο, ο οποίος πλάστηκε σύμφωνα με το θέλημα του Θεού, με οσιότητα και δικαιοσύνη. Ας απεκδυθούμε κάθε ένδυμα της ζωής μας που προέρχεται από αρπαγή και πλεονεξία, ως άσχημο και κατακριτέο ενώπιον των θείων οφθαλμών, και ας ενδυθούμε, ως εκλεκτοί του Θεού, σπλάχνα οικτιρμών, ταπείνωση, μετριοφροσύνη και πραότητα. Και ας προσπαθήσουμε με κάθε τρόπο, σύμφωνα με την αποστολική παραίνεση, να καταστήσουμε βέβαιη την κλήση και την εκλογή μας. Διότι, πράττοντας έτσι, δεν θα στερηθούμε την υπόσχεση των μελλοντικών αγαθών και τη συνύπαρξη με όσους ευφραίνονται αιώνια.

Όσοι είστε μαθητές και φίλοι της ασπλαχνίας, ενδυθείτε σπλάγχνα οικτιρμών· εφόσον έχουμε καιρό, ας μάθουμε να ελεούμε και να συμπονούμε, ας μάθουμε να συγχωρούμε· όσοι κάποτε υπήρξατε καταπιεστές, παύστε, και μην εκβιάζετε κανέναν, αλλά να αρκείσθε στις απολαβές σας· εσείς που επιδιώκετε τον τρυφηλό βίο και την ασπλαχνία, ενδυθείτε σπλάγχνα οικτιρμών, καθώς προστάζει ο Χριστός διά στόματος του Παύλου· όσοι οικοδομείτε πελώριες οικίες, και συγκεντρώνετε εκεί όλα όσα θεωρούνται αγαθά από τα χέρια και τον ιδρώτα των φτωχών, μέσω της ασιτίας και της απλήρωτης εργασίας τους, θυμηθείτε τι άκουσε ο προγενέστερός σας αχόρταγος πλούσιος, ο κακοσύμβουλος του εαυτού του, ο οποίος οδύρετο σαν απελπισμένος φτωχός, λέγοντας: «Τι να κάνω, επειδή δεν έχω μεγαλύτερες αποθήκες;» Αναλογιζόμενοι την απόφαση που εξέδωσε ο Θεός γι' αυτόν, ανοίξτε τους θησαυρούς σας και προσφέρετε ελεημοσύνη· δημιουργήστε για τον εαυτό σας θησαυρό ανεξάντλητο στον ουρανό, καθώς προστάζει ο Κύριος.

Ντυθείτε, λοιπόν, ως εκλεκτοί του Θεού, άγιοι και αγαπημένοι. Αναδεικνύει την ευκολία της αρετής, ώστε και να την κατέχουμε συνεχώς, και να τη χρησιμοποιούμε ως το μέγιστο στολίδι. Και η προτροπή συνοδεύεται από εγκώμιο· διότι τότε κυρίως έχει ισχύ. Επειδή κάποιοι έγιναν άγιοι, αλλά όχι εκλεκτοί· τώρα όμως είναι και εκλεκτοί και άγιοι και αγαπημένοι. Σπλάχνα οικτιρμού. Δεν είπε έλεος, αλλά εκφράστηκε πιο εμφατικά μέσω των δύο λέξεων. Και δεν είπε ότι πρέπει να διακείμεθα έτσι όπως προς αδελφούς, αλλά όπως οι πατέρες προς τα παιδιά. Διότι μη μου πεις ότι αμάρτησε· γι' αυτό χρησιμοποίησε τη λέξη σπλάχνα. Και δεν είπε απλώς οικτιρμό, για να μην τους εξευτελίσει, αλλά, Σπλάχνα οικτιρμού.

Καλοσύνη, ταπεινοφροσύνη, πραότητα, μακροθυμία· να ανέχεστε ο ένας τον άλλον και να συγχωρείτε μεταξύ σας, εάν κάποιος έχει παράπονο εναντίον κάποιου άλλου· όπως ακριβώς και ο Χριστός σας συγχώρησε, έτσι να κάνετε και εσείς. Πάλι μιλάει αναλυτικά· διότι από την καλοσύνη προέρχεται η ταπεινοφροσύνη, και από αυτήν η μακροθυμία. «Να ανέχεστε», λέει, «ο ένας τον άλλον», δηλαδή, να παραβλέπετε τα σφάλματα.

Διότι, βεβαίως, δεν πονούσαν για τους εαυτούς τους, οι οποίοι είχαν σωθεί· αλλά, επειδή θεωρούσαν ότι κυρίως τότε είχαν παρρησία, για τον λόγο αυτόν προσεύχονταν υπέρ εκείνων. Γι' αυτό και έλεγαν: «Ας γίνουμε δεκτοί με ψυχή συντετριμμένη και με πνεύμα ταπεινώσεως». Για χάρη αυτών και ο Ιησούς διέρρηξε τα ιμάτιά του· για χάρη αυτών και ο Ιεζεκιήλ θρηνούσε και οδυρόταν, βλέποντάς τους να κατακόβονται· και ο Ιερεμίας έλεγε: «Αφήστε με, θα κλάψω πικρά». Και πριν από αυτό δε, επειδή δεν τολμούσε να παρακαλέσει για την παντελή άφεση των δεινών, ζητούσε προθεσμία λέγοντας: «Έως πότε, Κύριε;» Διότι ολόκληρο το γένος των αγίων είναι φιλόστοργο. Γι' αυτό και ο Παύλος έλεγε: «Ενδυθείτε, λοιπόν, ως εκλεκτοί του Θεού άγιοι, σπλάγχνα οικτιρμών, χρηστότητα, ταπεινοφροσύνη».

Θ΄. Βλέπεις την ακρίβεια της έκφρασης, και πώς θέλει να είμαστε διαρκώς ελεήμονες; Διότι δεν είπε απλώς «Ελεήστε», αλλά «Ενδυθείτε»· ώστε, όπως το ένδυμα είναι πάντοτε μαζί μας, έτσι να είναι και η ελεημοσύνη. Και δεν είπε απλώς, «Ελεημοσύνη», αλλά, «Σπλάγχνα οικτιρμών», ώστε να μιμηθούμε τη φυσική φιλοστοργία. Εμείς όμως κάνουμε τα αντίθετα· και αν κάποιος πλησιάσει ζητώντας έναν οβολό, τον υβρίζουμε, τον χλευάζουμε, τον αποκαλούμε απατεώνα. Δεν φρίττεις, άνθρωπε, δεν κοκκινίζεις από ντροπή, να αποκαλείς απατεώνα αυτόν που ζητά ένα κομμάτι ψωμί; Και αν ακόμη ένας τέτοιος άνθρωπος μετέρχεται απάτη, γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο είναι δίκαιο να τον ελεήσεις, επειδή πιέζεται τόσο πολύ από την πείνα ώστε να φορέσει ένα τέτοιο προσωπείο. Και αυτό αποτελεί κατηγορία για τη δική μας σκληρότητα. Διότι, επειδή δεν ανεχόμαστε να προσφέρουμε πρόθυμα, αναγκάζονται να επινοούν χιλιάδες τεχνάσματα, ώστε να ξεγελάσουν την απανθρωπιά μας και να μαλακώσουν τη σκληρότητά μας. Εξάλλου, αν μεν ζητούσε άργυρο και χρυσό, η υποψία σου θα είχε κάποια λογική βάση· αν όμως σε πλησιάζει για την αναγκαία τροφή, γιατί φιλοσοφείς άκαιρα και ακριβολογείς περιττά, κατηγορώντας τον για αργία και οκνηρία; Διότι, αν πρέπει να λέγονται αυτά, δεν πρέπει να τα λέμε σε άλλους, αλλά να τα απευθύνουμε στους ίδιους μας τους εαυτούς. Όταν, λοιπόν, πλησιάζεις τον Θεό ζητώντας συγχώρεση αμαρτημάτων, να θυμηθείς αυτά τα λόγια, και θα καταλάβεις ότι είναι πιο δίκαιο να ακούσεις εσύ αυτά από τον Θεό, παρά ο φτωχός από εσένα.

Δεν πρέπει, λοιπόν, λέει, ούτε οι πιστοί που απέφυγαν την οργή να επιδίδονται σε αυτά τα έργα, στα οποία επιδιδόσασταν παλαιότερα, όταν ζούσατε αυτήν τη ζωή, την οποία σας συμβουλεύουμε να αποβάλετε. «Αφού απεκδυθείτε τον παλαιό άνθρωπο μαζί με τις πράξεις του.» Συνοψίζοντας, λέει ότι γενικά πρέπει να υπάρξει μεταβολή των παλαιών τρόπων συμπεριφοράς. Διότι ονομάζει παλαιό άνθρωπο τον παλαιό τρόπο ζωής, αυτόν που επήλθε εξαιτίας της πτώσεως. «Και αφού ενδυθείτε τον νέο, ο οποίος ανακαινίζεται προς επίγνωση, σύμφωνα με την εικόνα Εκείνου που τον έκτισε, όπου δεν υπάρχει Έλληνας και Ιουδαίος, περιτομή και ακροβυστία, βάρβαρος, Σκύθης, δούλος, ελεύθερος, αλλά τα πάντα και σε όλους είναι ο Χριστός. Ενδυθείτε, λοιπόν, ως εκλεκτοί του Θεού, άγιοι και αγαπημένοι, σπλάχνα οικτιρμού, χρηστότητα, ταπεινοφροσύνη, πραότητα, μακροθυμία, δείχνοντας ανοχή ο ένας στον άλλον και συγχωρώντας ο ένας τον άλλον, εάν κάποιος έχει παράπονο εναντίον κάποιου· όπως ακριβώς ο Χριστός σας συγχώρησε, έτσι να κάνετε και εσείς. Και πάνω από όλα αυτά, να ενδυθείτε την αγάπη, η οποία είναι ο σύνδεσμος της τελειότητας.» Όπως δηλαδή ονομάζει παλαιό άνθρωπο την πονηρία που εισήλθε σε εμάς από την πτώση, έτσι ονομάζει και νέο την κατά Χριστόν πολιτεία, ώστε όλοι να είναι μιμητές του Χριστού, όπως ακριβώς και ο Ιουδαίος, και ο Έλληνας και ο Βάρβαρος, και ο δούλος, τους οποίους όλους επιθυμεί να γίνουν ομοιώματά Του. «

Ας μην απολειφθούμε, λοιπόν, από την αγία Εκκλησία του Θεού, η οποία περιλαμβάνει τόσα πολλά μυστήρια της σωτηρίας μας, σύμφωνα με την αγία διάταξη των θείων συμβόλων που τελούνται σε αυτήν. Δι' αυτών των μυστηρίων, η Εκκλησία διαπλάθει κατά Χριστόν τον καθένα από εμάς –ιδιαίτερα αυτόν που πολιτεύεται άριστα ανάλογα με τις δυνάμεις του– και φέρνει σε φανέρωση το χάρισμα της υιοθεσίας που δόθηκε διά του αγίου βαπτίσματος εν Αγίω Πνεύματι. Απεναντίας, με κάθε δύναμη και προθυμία ας αναδείξουμε τους εαυτούς μας άξιους των θείων χαρισμάτων, ευαρεστώντας τον Θεό με τα αγαθά έργα, χωρίς να αναστρεφόμαστε «όπως τα έθνη που δεν γνωρίζουν τον Θεό, παραδομένοι στα πάθη της επιθυμίας», αλλά, καθώς λέει ο άγιος Απόστολος, «αφού νεκρώσουμε τα μέλη μας που βρίσκονται στη γη: την πορνεία, την ακαθαρσία, το πάθος, την κακή επιθυμία και την πλεονεξία, η οποία είναι ειδωλολατρία, εξαιτίας των οποίων έρχεται η οργή του Θεού στους υιούς της απείθειας, καθώς και κάθε οργή και θυμό και αισχρολογία και ψεύδος», και, για να μιλήσουμε με συντομία, «αφού απεκδυθούμε όλον τον παλαιό άνθρωπο, ο οποίος φθείρεται από τις απατηλές επιθυμίες, μαζί με τις πράξεις και τις επιθυμίες του, ας περιπατήσουμε αξίως του Θεού, ο οποίος μας κάλεσε στη δική Του βασιλεία και δόξα· ενδυόμενοι σπλάχνα οικτιρμού, χρηστότητα, ταπεινοφροσύνη, πραότητα, μακροθυμία· ανεχόμενοι ο ένας τον άλλον με αγάπη και συγχωρώντας αμοιβαία εάν κάποιος έχει παράπονο εναντίον άλλου, όπως ακριβώς και ο Κύριος μας συγχώρησε, και πάνω σε όλα αυτά έχοντας τον σύνδεσμο της τελειότητας, την αγάπη και την ειρήνη, στην οποία και κληθήκαμε σε ένα σώμα», και, για να το πω συνοπτικά, ενδυόμενοι «τον νέο άνθρωπο, ο οποίος ανακαινίζεται προς επίγνωση κατ᾽ εικόνα Εκείνου που τον έκτισε».

Ας μην απομακρυνθούμε, λοιπόν, από την αγία Εκκλησία του Θεού, η οποία περιέχει τόσα μυστήρια της σωτηρίας μας μέσα από την αγία διάταξη των θείων συμβόλων που τελούνται σε αυτήν. Μέσα από αυτά η Εκκλησία, αναδημιουργώντας κατά Χριστόν τον καθένα από εμάς που πολιτεύεται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο ανάλογα με τις δυνάμεις του, φέρνει σε φανέρωση το χάρισμα της υιοθεσίας που δόθηκε μέσω του αγίου βαπτίσματος εν Αγίω Πνεύματι, καθώς αυτό τελειοποιείται κατά Χριστόν. Αντίθετα, με κάθε δύναμη και προθυμία ας παραστήσουμε τους εαυτούς μας άξιους των θείων χαρισμάτων, ευαρεστώντας τον Θεό μέσω αγαθών έργων, και μη ζώντας όπως τα έθνη που δεν γνωρίζουν τον Θεό, παραδομένοι στο πάθος της επιθυμίας, αλλά όπως λέει ο άγιος απόστολος: Νεκρώνοντας τα μέλη μας που βρίσκονται στη γη, δηλαδή την πορνεία, την ακαθαρσία, το πάθος, την κακή επιθυμία, και την πλεονεξία, η οποία είναι ειδωλολατρία, εξαιτίας των οποίων έρχεται η οργή του Θεού στους υιούς της απείθειας. Αφού αποβάλουμε κάθε οργή και θυμό και αισχρολογία και ψεύδος, και, για να το πω σύντομα, ολόκληρο τον παλαιό άνθρωπο που φθείρεται σύμφωνα με τις απατηλές επιθυμίες, μαζί με τις πράξεις και τις επιθυμίες του, ας περπατήσουμε επάξια ενώπιον του Θεού που μας κάλεσε στη δική του βασιλεία και δόξα, ντυμένοι με σπλάχνα οικτιρμού, καλοσύνη, ταπεινοφροσύνη, πραότητα, μακροθυμία —δείχνοντας ανοχή ο ένας στον άλλον με αγάπη και συγχωρώντας ο ένας τον άλλον, εάν κάποιος έχει παράπονο εναντίον κάποιου, όπως ακριβώς και ο Χριστός μάς συγχώρεσε— και πάνω από όλα αυτά ας ντυθούμε τον σύνδεσμο της τελειότητας, την αγάπη και την ειρήνη, στην οποία και κληθήκαμε σε ένα σώμα, και, για να το πω συνοπτικά, τον νέο άνθρωπο που ανακαινίζεται προς πλήρη επίγνωση σύμφωνα με την εικόνα Εκείνου που τον έκτισε. Διότι, εάν ζούμε με αυτόν τον τρόπο, θα μπορέσουμε να φτάσουμε στην εκπλήρωση των θείων επαγγελιών με αγαθή ελπίδα, και να γεμίσουμε από την επίγνωση του θελήματός του με κάθε σοφία και πνευματική σύνεση, καρποφορώντας και αυξανόμενοι στην επίγνωση του Κυρίου, ενδυναμωμένοι με κάθε δύναμη σύμφωνα με το κράτος της δόξας του, για κάθε οικοδομή και μακροθυμία, ευχαριστώντας με χαρά τον Πατέρα, ο οποίος μας έκανε άξιους να συμμετάσχουμε στη μερίδα της κληρονομιάς των αγίων μέσα στο φως.

Αλλά, επειδή εκείνοι πράττουν έτσι, εμείς, παρακαλώ, ας ακούμε και ας αφουγκραζόμαστε με ευαισθησία τα ευαγγελικά κηρύγματα, σπεύδοντας να υπηρετήσουμε τον Κύριο με φόβο και τρόμο, αποβάλλοντας από την ψυχή κάθε πονηρία, και βάζοντας στη θέση της κάθε είδους αγαθοεργία, ευσπλαχνία, χρηστότητα, ταπεινοφροσύνη, πραότητα, μακροθυμία και οτιδήποτε άλλο από τα καλά και αξιέπαινα, ώστε, ζώντας επάξια του ευαγγελίου του Χριστού, να γίνουμε κληρονόμοι της βασιλείας των ουρανών, εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, στον οποίο ανήκει η δόξα και το κράτος, μαζί με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα, τώρα και πάντοτε και στους αιώνας των αιώνων. Αμήν.