Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΚΟΛΟΣΣΑΕΙΣ 4:5

ΟΜΙΛΙΑ ΙΑ΄. Να συμπεριφέρεστε με σοφία προς τους έξω, εξαγοραζόμενοι τον καιρό. Ο λόγος σας να είναι πάντοτε με χάρη, αρτυμένος με αλάτι, ώστε να γνωρίζετε πώς πρέπει να απαντάτε στον καθένα. α΄. Αυτό που έλεγε ο Χριστός στους μαθητές, αυτό συμβουλεύει και τώρα ο Παύλος. Τι έλεγε όμως ο Χριστός;

Πρέπει, λοιπόν, και εδώ να υπάρχει ασφάλεια, πολύ δε περισσότερο έξω· διότι δεν είναι το ίδιο να βρίσκεται κανείς ανάμεσα σε εχθρούς και πολεμίους, και ανάμεσα σε φίλους. Έπειτα, επειδή προκάλεσε φόβο, δες πώς πάλι τους ενθαρρύνει. «Εξαγοραζόμενοι τον καιρόν», λέγει· δηλαδή, ο παρών καιρός είναι βραχύς.

Μαζί με αυτά τα κατορθώματα έχουμε και τις άγιες επιστολές του, οι οποίες μας σκιαγραφούν με ακρίβεια τον χαρακτήρα εκείνης της μακάριας ψυχής. Όπως λοιπόν σαν να συνομιλούσαμε και να συναναστρεφόμασταν με τον ίδιο τον Παύλο παρόντα, έτσι με προθυμία ας πειθόμαστε στα όσα έχουν γραφτεί, ας ξεδιπλώσουμε τα όσα αναφέρονται μέσα σε αυτά και ας μάθουμε τι άραγε είναι αυτό που βροντοφωνούσε σήμερα λέγοντας: «Μακάρι να με ανεχόσασταν λίγο στην αφροσύνη μου· αλλά και με ανέχεστε· διότι σας ζηλεύω με ζήλο Θεού». Τι λες, ω Παύλε; Εσύ που παραγγέλλεις στους μαθητές να συμπεριφέρονται με σοφία προς τους έξω, εσύ που λες, «ο λόγος σας ας είναι πάντοτε με χάρη, αρτυμένος με αλάτι, ώστε να γνωρίζετε πώς πρέπει να αποκρίνεστε στον καθένα»· εσύ που εύχεσαι για όλους να γεμίσουν από πνευματική σοφία, εσύ ο ίδιος λες: «Μακάρι να με ανεχόσασταν λίγο στην ανοησία μου»; Δεν σου αρκούσε το να ξεστομίσεις κάποιον λόγο αφροσύνης, αλλά τον προβάλλεις αυτόν και στους μαθητές; Και δεν τον προβάλλεις μόνο στους μαθητές, αλλά τον κάνεις φανερό και σε όλους τους ανθρώπους που θα υπάρξουν στο μέλλον μέσω της επιστολής; Βλέπετε πώς δεν πρέπει να προσπερνούμε επιπόλαια τα όσα λέγονται, αλλά να εξετάζουμε το καθένα με ακρίβεια; Διότι τούτο, αν μεν διαβαστεί επιπόλαια, προκαλεί σύγχυση στους ακροατές, αν όμως ερευνηθεί, δεικνύει την πολλή σοφία του Παύλου, τη μεγάλη σύνεσή του και την άφατη μέριμνά του.

Σε σένα αναθέτουμε την κρίση. Ελαφριά και εύκολη είναι η χάρη· πείσου από τα ίδια τα πράγματα. Διότι εγώ το γνωρίζω ξεκάθαρα· και δεν βγάζω συμπέρασμα πριν από το τέλος, για χάρη σου. Δες πώς και τους υπηρέτες διαπαιδαγώγησε αμέσως, και δίδαξε ότι είναι φιλόθεος. Και δεν λέει απλώς, «Κάνε το μαζί μας», αλλά, «Με τους δούλους σου»· και ξεκινώντας έλεγε έτσι: «Δοκίμασε τους δούλους σου». Δεν απέφευγαν να αποδίδουν τις ανθρώπινες τιμές, εκεί όπου καθόλου δεν έβλαπτε την ευσέβεια· αφού και ο Παύλος αυτό κάνει. Ξεκινώντας την απολογία του, αρχίζει με εγκώμια προς αυτόν που τον δικάζει λέγοντας τα εξής: «Επειδή απολαμβάνουμε πολλή ειρήνη χάρη σε σένα»· και αναφέρεται σε πολιτικά ζητήματα. Και ο Νάθαν, ενώ προφητεύει, προσκυνά τον Δαβίδ, και ο Ιακώβ τον Φαραώ, και ο Αβραάμ τους κατοίκους του τόπου. Και αυτός ο ίδιος λέει: «Να ζεις αιώνια». Δες μια φράση γεμάτη κολακεία. Αλλά δεν θα το ονόμαζα αυτό κολακεία, αλλά σύνεση και σοφία. Έτσι και ο Παύλος λέει: «Να συμπεριφέρεστε με σοφία προς τους έξω, αξιοποιώντας κατάλληλα τον καιρό». Έτσι και ο Χριστός δίδασκε: «Αποδώστε τα του Καίσαρα στον Καίσαρα και τα του Θεού στον Θεό». Τι λοιπόν; Οι σπόροι (τα όσπρια) δεν ήταν μιαροί; Σε καμία περίπτωση, ούτε και το νερό. Και αυτό συνέχισαν να το κάνουν επί τρία χρόνια. Και μετά το τέλος των ημερών, λέει η Γραφή, για τις οποίες είχε ορίσει ο βασιλιάς να τους παρουσιάσουν, ο αρχιευνούχος τους οδήγησε ενώπιον του Ναβουχοδονόσορα.

«Να πολιτεύεσθε με σοφία απέναντι στους έξω, αξιοποιώντας τον καιρό. Ο λόγος σας να είναι πάντοτε γεμάτος χάρη, αρτυμένος με αλάτι, ώστε να γνωρίζετε πώς πρέπει να αποκρίνεστε στον καθένα χωριστά. Όλα όσα με αφορούν θα σας τα κάνει γνωστά.» Θέλει η συναναστροφή με τους απίστους να είναι φιλική, μέχρι τα όρια αυτής της κοινής φιλίας. Διότι, όσο διάστημα βρισκόμαστε μαζί με τέτοιους ανθρώπους, οφείλουμε να συμβιώνουμε ειρηνικά, επειδή μετά από αυτό θα ισχύσει το: «Εσύ κατά μόνας, με ελπίδα με εγκατέστησες». «Ο Τυχικός, ο αγαπητός αδελφός και πιστός διάκονος και σύνδουλος εν Κυρίω, τον οποίο σας έστειλα ακριβώς για αυτόν τον σκοπό, για να πληροφορηθεί τα δικά σας και να παρηγορήσει τις καρδιές σας, μαζί με τον Ονήσιμο, τον πιστό και αγαπητό αδελφό, ο οποίος προέρχεται από εσάς.»

«Καιρός πολέμου, και καιρός ειρήνης.» «Γιατί αποσιωπήσατε την ασέβεια και τρυγήσατε τις αδικίες της;» «Ο Κύριος μου δίνει γλώσσα παιδείας, για να γνωρίζω πότε πρέπει να αρθρώσω λόγο.» «Να τηρείς τον κατάλληλο καιρό, και να φυλάγεσαι από το κακό.» —«Μην κάνεις τον σοφό σε ακατάλληλη στιγμή.» —«Μην εμποδίσεις τον λόγο σε καιρό σωτηρίας.» «Ο σοφός άνθρωπος θα σιωπήσει μέχρι την κατάλληλη στιγμή. Από το στόμα του ανόητου θα αποδοκιμαστεί η παραβολή· διότι δεν πρόκειται να την πει στον κατάλληλο καιρό της.» «Να χαίρεστε με όσους χαίρονται, και να κλαίτε με όσους κλαίνε. Προσέχετε πώς πορεύεστε, όχι ως άσοφοι, αλλά ως σοφοί· εξαγοραζόμενοι τον καιρό, διότι οι ημέρες είναι πονηρές. Γι' αυτό μην γίνεστε άφρονες, αλλά να κατανοείτε ποιο είναι το θέλημα του Θεού.» «Να πορεύεστε με σοφία προς τους έξω, εξαγοραζόμενοι τον καιρό. Ο λόγος σας να είναι πάντοτε με χάρη, αρτυμένος με αλάτι, ώστε να γνωρίζετε πώς πρέπει να απαντάτε στον καθένα.» Είναι σφοδρός ο πόθος; Άδραξε αυτό που ποθείς. Όσο ο σίδηρος είναι θερμός, ας σκληρυνθεί στο ψυχρό, μήπως και παρεμβληθεί κάτι ενδιάμεσα και ανακόψει τον πόθο.

ΚΑΤΗΧΗΣΗ ΞΑ' ΟΤΙ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΕΑΥΤΟΥΣ ΜΑΣ ΣΕ ΠΕΙΡΑΣΜΟΥΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΝΗΣΤΕΙΑΣ Αδελφοί και πατέρες, χθες υπήρχε ταραχή, και σήμερα γαλήνη. χθες διαθήκη, και σήμερα ηρεμία. αλλά ας είναι ευλογημένος ο Θεός, ο οποίος και τον πειρασμό διέλυσε και σας ενδυνάμωσε ώστε να παραμείνετε αμετακίνητοι ενόψει των απειλών. Αυτό είναι γνώρισμα των αληθινών χριστιανών, αυτό των γνήσιων μοναχών, το να είναι πάντοτε προετοιμασμένοι για τους κινδύνους υπέρ της αρετής και να μη θεωρούν τίποτε ανώτερο από την εντολή του Θεού. Εκείνοι λοιπόν που ήλθαν είπαν όσα είπαν, και απήλθαν, όχι τόσο προκαλώντας τρόμο όσο νιώθοντας ντροπή. σε εσάς δε, είθε ο Κύριος να παράσχει ακέραιο τον μισθό, επειδή προτιμήσατε να διωχθείτε για χάρη Του. διότι, όντας πλούσιος σε έλεος, γνωρίζει να στεφανώνει και μόνο από την πρόθεση εκείνον που επιλέγει το αγαθό. Βεβαίως, ο πειρασμός δεν διαλύθηκε εντελώς, αλλά συνεχίζει να επιμένει, και μάλιστα επειδή παντού εκδίδονται διατάγματα από τους κρατούντες να μην απομείνει κανείς που να μην έχει συμμετάσχει στην αιρετική κοινωνία. Γι' αυτό ας ακούσουμε τον Απόστολο που λέει: «Να συμπεριφέρεστε με σοφία προς τους έξω, αξιοποιώντας κατάλληλα τον χρόνο. Ο λόγος σας να είναι πάντοτε γεμάτος χάρη, αρτυμένος με αλάτι, ώστε να γνωρίζετε πώς πρέπει να απαντάτε στον καθένα». Διότι με αυτά μας διδάσκει ούτε να υποβάλλουμε απερίσκεπτα τους εαυτούς μας σε πειρασμούς ούτε πάλι να αποσιωπούμε τον λόγο του Θεού. «Διότι, εάν δειλιάσει κάποιος, λέει, η ψυχή μου δεν ευαρεστείται σε αυτόν».