Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ 12:10

Και ότι ο Δανιήλ το ίδιο ακριβώς υποδηλώνει με το να ρωτά τον άγγελο για τις ερμηνείες των παραβολών, ως μη γνωρίζων· αλλά και ότι ο άγγελος, αποκρύπτοντας από αυτόν το μέγα μυστήριο του Βυθού, του είπε: «Αναχώρησε, Δανιήλ· διότι αυτοί οι λόγοι είναι σφραγισμένοι, μέχρις ότου οι συνετοί κατανοήσουν και οι λευκοί λευκανθούν»· και καυχώνται ότι αυτοί οι ίδιοι είναι οι λευκοί και οι [καλά] κατανοούντες.

Αφού ειπώθηκαν αυτά με αυτόν τον τρόπο, επειδή ο προφήτης ήθελε να εξετάσει ακριβέστερα ποια ήταν τα γεγονότα μετά την ανάσταση, του αποκρίθηκε και είπε: «Κύριε, ποια θα είναι η έκβαση αυτών;» Και εκείνος είπε: «Πήγαινε, Δανιήλ, διότι τα λόγια αυτά είναι κλεισμένα και σφραγισμένα έως το τέλος του καιρού, μέχρις ότου πολλοί εκλεγούν, λευκανθούν και δοκιμαστούν στο πυρ, και οι άνομοι θα παρανομήσουν και οι συνετοί θα κατανοήσουν». «Και εσύ πήγαινε και αναπαύσου· διότι υπολείπονται ακόμη ημέρες για την πλήρωση της συντέλειας, και θα αναστηθείς για να λάβεις τον κλήρο σου κατά τη συντέλεια των ημερών». Επειδή, λοιπόν, εκείνα «που ετοίμασε ο Θεός για τους αγίους» δεν μπορεί ο άνθρωπος τώρα να τα διηγηθεί πλήρως —διότι ούτε «οφθαλμός» του «τα είδε» ούτε «αυτί τα άκουσε» ούτε «ανέβηκαν σε καρδιά ανθρώπου», πράγματα «στα οποία επιθυμούν και οι άγγελοι να σκύψουν και να δουν»— για αυτό του είπε: «Τα λόγια αυτά είναι κλεισμένα έως το τέλος του καιρού, μέχρις ότου πολλοί εκλεγούν, λευκανθούν και δοκιμαστούν στο πυρ». Ποιοι είναι όμως οι εκλεγόμενοι, παρά εκείνοι που βρίσκονται άξιοι της βασιλείας; Και ποιοι είναι αυτοί που λευκαίνονται, παρά εκείνοι που πιστεύουν στον λόγο «της αλήθειας», ώστε να λευκανθούν μέσω αυτού και, αποβάλλοντας τον ρύπο των αμαρτιών, να ενδυθούν το εξ ουρανών καθαρό και διαυγές Άγιο Πνεύμα, προκειμένου, όταν έλθει ο νυμφίος, να εισέλθουν αμέσως μαζί του;

Και ποιοι είναι αυτοί που δοκιμάζονται στη φωτιά ή αυτοί που διέρχονται «μέσα από πυρ και ύδωρ» μέσω του πνευματικού «λουτρού της παλιγγενεσίας» και εκπληρώνουν «το θέλημα» του Θεού μέσω της πύρωσης πολλών πειρασμών και θλίψεων; «Και θα παρανομήσουν οι άνομοι, και οι συνετοί θα κατανοήσουν»· δηλαδή αυτοί που παρανομούν μέσω του αυτεξουσίου, και πάλι μέσω αυτού, κάποιοι κατανοούν και γίνονται ευάρεστοι.

Έτσι, όταν ο προφήτης Ησαΐας λέει: «Ο Ισραήλ όμως δεν με γνώρισε και ο λαός μου δεν με κατάλαβε», αυτοί το παραφράζουν ισχυριζόμενοι ότι αναφέρεται στην άγνοια του αόρατου Βυθού. Και το χωρίο που ειπώθηκε μέσω του Ωσηέ: «Δεν υπάρχει σε αυτούς αλήθεια, ούτε επίγνωση του Θεού», το διαστρέφουν για να τείνει στο ίδιο νόημα. Επίσης το: «Δεν υπάρχει κανείς που να κατανοεί ή να αναζητά τον Θεό· όλοι έχουν παρεκκλίνει, όλοι μαζί έχουν αχρειωθεί», το εντάσσουν στην άγνοια του Βυθού. Και το χωρίο που ειπώθηκε μέσω του Μωυσή: «Κανείς δεν θα δει τον Θεό και θα ζήσει», προσπαθούν να πείσουν ότι αναφέρεται σε εκείνον. Διότι, από τη μια μεριά, ισχυρίζονται ψευδώς ότι ο Δημιουργός θεάθηκε από τους προφήτες, ενώ από την άλλη το «κανείς δεν θα δει τον Θεό και θα ζήσει» θέλουν να έχει ειπωθεί για το αόρατο μεγαλείο που είναι άγνωστο στους πάντες. Και ότι μεν το «κανείς δεν θα δει τον Θεό» έχει ειπωθεί για τον αόρατο Πατέρα και Ποιητή των πάντων, είναι φανερό σε όλους μας· το ότι, όμως, δεν αναφέρεται στον Βυθό που επινοούν αυτοί, αλλά στον Δημιουργό, και ότι αυτός είναι ο αόρατος Θεός, θα αποδειχθεί στη συνέχεια του λόγου. Ισχυρίζονται επίσης ότι και ο Δανιήλ εννοούσε το ίδιο πράγμα, όταν ρωτούσε τον άγγελο για τις λύσεις των παραβολών, σαν να μην εγνώριζε. Και ότι ο άγγελος, αποκρύπτοντας από αυτόν το μέγα μυστήριο του Βυθού, του είπε: «Πήγαινε Δανιήλ· διότι αυτοί οι λόγοι είναι σφραγισμένοι, μέχρι να κατανοήσουν οι συνετοί και να λευκανθούν οι λευκοί»· και καυχώνται ότι οι λευκοί και οι συνετοί είναι οι ίδιοι.

Η'. Αλλά το ζητούμενο ούτε και τώρα μας έχει αποδειχθεί. Και ποιο είναι αυτό; Το ότι καθόρισε και χρόνους για αυτούς μέσα σε αυτές τις συμφορές, όπως ακριβώς εκεί τα τετρακόσια έτη, και μετά από αυτά τα εβδομήντα. Ας δούμε λοιπόν και εδώ, εάν καθορίζει κάποιον χρόνο. Πού μπορεί άραγε κανείς να το βρει αυτό; Σε όσα πρόκειται να λεχθούν στη συνέχεια. Διότι, επειδή άκουσε για τα πολλά και μεγάλα δεινά, τον εμπρησμό, την ανατροπή της πολιτείας, την αιχμαλωσία των οικείων του, επιθυμούσε πλέον να μάθει το τέλος τους, και εάν θα υπάρξει κάποια μεταβολή σε αυτές τις συμφορές. Και ρωτώντας έλεγε τα εξής: «Κύριε, ποια θα είναι η κατάληξη αυτών;» Και Εκείνος απάντησε: «Πήγαινε, Δανιήλ, διότι οι λόγοι είναι κλεισμένοι και σφραγισμένοι (υπονοώντας την ασάφεια των όσων ειπώθηκαν) έως τον καιρό του τέλους». Έπειτα αναφέρει και την αιτία της παραχώρησης των δεινών: «Έως ότου εκλεγούν και λευκανθούν και δοκιμαστούν στο πυρ οι πολλοί, και παρανομήσουν οι άνομοι, και κατανοήσουν όλοι οι ασεβείς, και οι συνετοί κατανοήσουν». Έπειτα, προλέγοντας τον καιρό, δηλαδή το πόσο πρόκειται να διαρκέσουν αυτά τα δεινά, λέει: «Από τον καιρό της μεταβολής του ενδελεχισμού». Ενδελεχισμός ονομαζόταν η καθημερινή θυσία· διότι ενδελεχές είναι το συχνό και το συνεχές. Επειδή οι Ιουδαίοι είχαν τη συνήθεια κάθε μέρα, και το βράδυ και τα ξημερώματα, να προσφέρουν θυσία στον Θεό· γι' αυτό την θυσία εκείνη την ονόμαζε ενδελεχισμό.