Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ 12:9

Και όταν ελάλησαν οι επτά βροντές, επρόκειτο να γράψω. Και άκουσα φωνή από τον ουρανό να λέει: Σφράγισε αυτά που ελάλησαν οι επτά βροντές, και μετά από αυτά γράφεις. Και διά μέσου αυτών αποδεικνύεται ότι προς το παρόν είναι άδηλα εκείνα τα οποία ερμηνεύονται μέσω της ίδιας της πείρας και της εκβάσεως των πραγμάτων, για τα οποία, από την ουράνια φωνή, ο ευαγγελιστής έμαθε αφενός να αποτυπώσει τις φωνές στη διάνοιά του, αφετέρου δε να διαφυλάξει την τέλεια κατανόηση και την ξεκάθαρη διασαφήνισή τους για τους έσχατους χρόνους. Διότι και ο Δανιήλ διδάχθηκε ότι τέτοιου είδους λόγοι είναι σφραγισμένοι και κλεισμένοι.

Και ότι ο Δανιήλ το ίδιο ακριβώς υποδηλώνει με το να ρωτά τον άγγελο για τις ερμηνείες των παραβολών, ως μη γνωρίζων· αλλά και ότι ο άγγελος, αποκρύπτοντας από αυτόν το μέγα μυστήριο του Βυθού, του είπε: «Αναχώρησε, Δανιήλ· διότι αυτοί οι λόγοι είναι σφραγισμένοι, μέχρις ότου οι συνετοί κατανοήσουν και οι λευκοί λευκανθούν»· και καυχώνται ότι αυτοί οι ίδιοι είναι οι λευκοί και οι [καλά] κατανοούντες.

Αφού ειπώθηκαν αυτά με αυτόν τον τρόπο, επειδή ο προφήτης ήθελε να εξετάσει ακριβέστερα ποια ήταν τα γεγονότα μετά την ανάσταση, του αποκρίθηκε και είπε: «Κύριε, ποια θα είναι η έκβαση αυτών;» Και εκείνος είπε: «Πήγαινε, Δανιήλ, διότι τα λόγια αυτά είναι κλεισμένα και σφραγισμένα έως το τέλος του καιρού, μέχρις ότου πολλοί εκλεγούν, λευκανθούν και δοκιμαστούν στο πυρ, και οι άνομοι θα παρανομήσουν και οι συνετοί θα κατανοήσουν». «Και εσύ πήγαινε και αναπαύσου· διότι υπολείπονται ακόμη ημέρες για την πλήρωση της συντέλειας, και θα αναστηθείς για να λάβεις τον κλήρο σου κατά τη συντέλεια των ημερών». Επειδή, λοιπόν, εκείνα «που ετοίμασε ο Θεός για τους αγίους» δεν μπορεί ο άνθρωπος τώρα να τα διηγηθεί πλήρως —διότι ούτε «οφθαλμός» του «τα είδε» ούτε «αυτί τα άκουσε» ούτε «ανέβηκαν σε καρδιά ανθρώπου», πράγματα «στα οποία επιθυμούν και οι άγγελοι να σκύψουν και να δουν»— για αυτό του είπε: «Τα λόγια αυτά είναι κλεισμένα έως το τέλος του καιρού, μέχρις ότου πολλοί εκλεγούν, λευκανθούν και δοκιμαστούν στο πυρ». Ποιοι είναι όμως οι εκλεγόμενοι, παρά εκείνοι που βρίσκονται άξιοι της βασιλείας; Και ποιοι είναι αυτοί που λευκαίνονται, παρά εκείνοι που πιστεύουν στον λόγο «της αλήθειας», ώστε να λευκανθούν μέσω αυτού και, αποβάλλοντας τον ρύπο των αμαρτιών, να ενδυθούν το εξ ουρανών καθαρό και διαυγές Άγιο Πνεύμα, προκειμένου, όταν έλθει ο νυμφίος, να εισέλθουν αμέσως μαζί του;

Έτσι, όταν ο προφήτης Ησαΐας λέει: «Ο Ισραήλ όμως δεν με γνώρισε και ο λαός μου δεν με κατάλαβε», αυτοί το παραφράζουν ισχυριζόμενοι ότι αναφέρεται στην άγνοια του αόρατου Βυθού. Και το χωρίο που ειπώθηκε μέσω του Ωσηέ: «Δεν υπάρχει σε αυτούς αλήθεια, ούτε επίγνωση του Θεού», το διαστρέφουν για να τείνει στο ίδιο νόημα. Επίσης το: «Δεν υπάρχει κανείς που να κατανοεί ή να αναζητά τον Θεό· όλοι έχουν παρεκκλίνει, όλοι μαζί έχουν αχρειωθεί», το εντάσσουν στην άγνοια του Βυθού. Και το χωρίο που ειπώθηκε μέσω του Μωυσή: «Κανείς δεν θα δει τον Θεό και θα ζήσει», προσπαθούν να πείσουν ότι αναφέρεται σε εκείνον. Διότι, από τη μια μεριά, ισχυρίζονται ψευδώς ότι ο Δημιουργός θεάθηκε από τους προφήτες, ενώ από την άλλη το «κανείς δεν θα δει τον Θεό και θα ζήσει» θέλουν να έχει ειπωθεί για το αόρατο μεγαλείο που είναι άγνωστο στους πάντες. Και ότι μεν το «κανείς δεν θα δει τον Θεό» έχει ειπωθεί για τον αόρατο Πατέρα και Ποιητή των πάντων, είναι φανερό σε όλους μας· το ότι, όμως, δεν αναφέρεται στον Βυθό που επινοούν αυτοί, αλλά στον Δημιουργό, και ότι αυτός είναι ο αόρατος Θεός, θα αποδειχθεί στη συνέχεια του λόγου. Ισχυρίζονται επίσης ότι και ο Δανιήλ εννοούσε το ίδιο πράγμα, όταν ρωτούσε τον άγγελο για τις λύσεις των παραβολών, σαν να μην εγνώριζε. Και ότι ο άγγελος, αποκρύπτοντας από αυτόν το μέγα μυστήριο του Βυθού, του είπε: «Πήγαινε Δανιήλ· διότι αυτοί οι λόγοι είναι σφραγισμένοι, μέχρι να κατανοήσουν οι συνετοί και να λευκανθούν οι λευκοί»· και καυχώνται ότι οι λευκοί και οι συνετοί είναι οι ίδιοι.

Διότι τίποτε δεν απευθυνόταν προς τους Ιουδαίους· αλλά, αντιθέτως, στα μεν λόγια τα συγκάλυπτε μέσω της ασάφειας, ενώ στον προφήτη τα διατήρησε μέσα στην καρδιά του. Διότι και προς το τέλος λέγει: «Ιδού, οι λόγοι είναι εσφραγισμένοι»· και επιθυμεί να είναι αυτοί ασαφείς. Αυτό πράττει και ο Ίδιος, ομιλώντας μέσω παραβολών.

Η'. Αλλά το ζητούμενο ούτε και τώρα μας έχει αποδειχθεί. Και ποιο είναι αυτό; Το ότι καθόρισε και χρόνους για αυτούς μέσα σε αυτές τις συμφορές, όπως ακριβώς εκεί τα τετρακόσια έτη, και μετά από αυτά τα εβδομήντα. Ας δούμε λοιπόν και εδώ, εάν καθορίζει κάποιον χρόνο. Πού μπορεί άραγε κανείς να το βρει αυτό; Σε όσα πρόκειται να λεχθούν στη συνέχεια. Διότι, επειδή άκουσε για τα πολλά και μεγάλα δεινά, τον εμπρησμό, την ανατροπή της πολιτείας, την αιχμαλωσία των οικείων του, επιθυμούσε πλέον να μάθει το τέλος τους, και εάν θα υπάρξει κάποια μεταβολή σε αυτές τις συμφορές. Και ρωτώντας έλεγε τα εξής: «Κύριε, ποια θα είναι η κατάληξη αυτών;» Και Εκείνος απάντησε: «Πήγαινε, Δανιήλ, διότι οι λόγοι είναι κλεισμένοι και σφραγισμένοι (υπονοώντας την ασάφεια των όσων ειπώθηκαν) έως τον καιρό του τέλους». Έπειτα αναφέρει και την αιτία της παραχώρησης των δεινών: «Έως ότου εκλεγούν και λευκανθούν και δοκιμαστούν στο πυρ οι πολλοί, και παρανομήσουν οι άνομοι, και κατανοήσουν όλοι οι ασεβείς, και οι συνετοί κατανοήσουν». Έπειτα, προλέγοντας τον καιρό, δηλαδή το πόσο πρόκειται να διαρκέσουν αυτά τα δεινά, λέει: «Από τον καιρό της μεταβολής του ενδελεχισμού». Ενδελεχισμός ονομαζόταν η καθημερινή θυσία· διότι ενδελεχές είναι το συχνό και το συνεχές. Επειδή οι Ιουδαίοι είχαν τη συνήθεια κάθε μέρα, και το βράδυ και τα ξημερώματα, να προσφέρουν θυσία στον Θεό· γι' αυτό την θυσία εκείνη την ονόμαζε ενδελεχισμό.