Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ 2:31

Θεωρώ ότι αυτά δεν διαφέρουν σε τίποτα από το όραμα του προφήτη. Διότι, όπως ακριβώς ο προφήτης έβλεπε «θάλασσα μεγάλη», έτσι και ο βασιλιάς «εικόνα πελώρια». Και πάλι, όπως ο προφήτης έβλεπε «τέσσερα θηρία», τα οποία ερμηνεύοντας τα ανήγαγε σε τέσσερις βασιλείες, έτσι και ο βασιλιάς υπονοούσε τις τέσσερις βασιλείες μέσω του χρυσού, του αργύρου, του χαλκού και του σιδήρου. Και έπειτα, όπως ο προφήτης έβλεπε τη διαίρεση των δέκα κεράτων του τελευταίου θηρίου, και τρία κέρατα να συντρίβονται από ένα, έτσι ομοίως και ο βασιλιάς παρατηρούσε στα τελευταία μέρη της εικόνας «ένα μέρος σιδερένιο και ένα μέρος πήλινο». Και επιπλέον αυτών, όπως ο προφήτης, μετά το όραμα των τεσσάρων βασιλειών, έβλεπε τον Υιό του ανθρώπου να έχει λάβει την «αρχή», την «εξουσία» και τη «βασιλεία» επί πάντων, έτσι και ο βασιλιάς έβλεπε λίθο να συντρίβει ολόκληρη την εικόνα, να γίνεται «όρος μεγάλο» και να γεμίζει ολόκληρη τη γη. Και οι δύο, λοιπόν, βλέπουν αυτά τα οράματα σχετικά με τη σύσταση του ανθρώπινου βίου.

Και είναι δυνατόν να τα μάθει κανείς αυτά και από τους Έλληνες που κατέγραψαν τα σχετικά με τον προφητευθέντα Κύρο. Επιπλέον, και στο βιβλίο του Δανιήλ, όταν βασίλευαν τότε οι Βαβυλώνιοι, αποκαλύπτονται στον Ναβουχοδονόσορα οι βασιλείες που επρόκειτο να υπάρξουν μετά από αυτόν. Αποκαλύπτονται δε μέσω της εικόνας, όπου η μεν εξουσία των Βαβυλωνίων ονομάζεται χρυσή, των Περσών αργυρή, των Μακεδόνων χάλκινη και των Ρωμαίων σιδερένια. Και πάλι, από τον ίδιο προφήτη, τα σχετικά με τον Δαρείο και τον Αλέξανδρο και τους τέσσερις διαδόχους του Αλεξάνδρου, του βασιλιά των Μακεδόνων, καθώς και για τον Πτολεμαίο, τον επονομαζόμενο Λαγών, που κυβέρνησε την Αίγυπτο, προφητεύονται ως εξής: «Και ιδού, ένας τράγος ερχόταν από τη δύση πάνω στο πρόσωπο όλης της γης. Και ο τράγος είχε ένα κέρατο ανάμεσα στα μάτια του. Και ήλθε μέχρι τον κριό που είχε τα κέρατα, τον οποίο είδα να στέκεται μπροστά στον Ουβάλ, και έτρεξε προς αυτόν με την ορμή της δύναμής του. Και τον είδα να φθάνει μέχρι τον κριό, και εξαγριώθηκε εναντίον του και χτύπησε τον κριό και συνέτριψε και τα δύο του κέρατα. Και δεν είχε δύναμη ο κριός να σταθεί ενώπιόν του, και τον έριξε στη γη και τον καταπάτησε, και δεν υπήρχε κανείς να ελευθερώσει τον κριό από τη δύναμή του. Και ο τράγος μεγαλύνθηκε σε υπερβολικό βαθμό».

Αυτά μεν έχουν έτσι. Διότι λένε πως τα πάντα είναι δούλα των περιστάσεων. Και από το παιχνίδι ποια μεγαλύτερη απόλαυση υπάρχει; Αυτό το οποίο ούτε με κόπο αποκτάται, όπως συμβαίνει με τα περισσότερα, ούτε από αλλού μπορεί να το ποριστεί κανείς, ούτε βέβαια αγοράζεται — εμείς όμως, οι υπερβολικά φιλάνθρωποι, πώς καταντήσαμε; Προκηρύξαμε ενώπιον των βημάτων· φωνάζουμε προς όλους: «Όποιος θέλει, ας εισέλθει, έστω κι αν τύχει να είναι διπρόσωπος ή ευμετάβολος. Το θέατρο είναι ανοιχτό για όλους, έχει στηθεί πανήγυρις· ας μην αναχωρήσει κανείς άπρακτος. Αν γυρίσει ο κύβος (διότι δεν υπάρχει τίποτε πιο ευμετάβολο από τον καιρό), κατέχεις το τέχνασμα· γύρισε και πάλι πίσω. Δεν είναι εύκολο να μένει κανείς προσηλωμένος σε μία πίστη, αλλά το να γνωρίζει πολλές διεξόδους βίου». Εξαιτίας αυτού τι προκύπτει; Εκείνη η παλαιά πολύπλοκη εικόνα των ονείρων: χρυσός, έπειτα άργυρος, χαλκός, σίδηρος, και πηλός στα πόδια. Φοβάμαι μήπως τα πάντα τα συντρίψει ο λίθος. Ακόμη και για τους Μωαβίτες και τους Αμμανίτες, στους οποίους παλαιότερα δεν επιτρεπόταν, τώρα επιτρέπεται η είσοδος στην Εκκλησία. «Εσύ όμως δεν τα επαινούσες αυτά προηγουμένως; Πες μας. Και των συνάξεων ποιος άραγε είχε την εξουσία;» Οι συνάξεις, βέβαια, ανήκαν σε αυτούς που ανήκαν τότε (διότι διστάζω να επαναλάβω αυτά για τα οποία αισχύνομαι ντροπή), ανήκαν όμως σε όλους, που ισοδυναμεί με το να πούμε σε κανέναν· διότι η πολυαρχία είναι αναρχία.

Γι' αυτό, αυτά λέει ο Κύριος ο Θεός: Επειδή έκανες την καρδιά σου σαν καρδιά θεού, αντί αυτού, ιδού, εγώ φέρνω εναντίον σου ξένους, φοβερούς καταστροφείς από τα έθνη, και θα γυμνώσουν τα σπαθιά τους εναντίον σου και εναντίον του κάλλους της σοφίας σου, και θα ρίξουν το κάλλος σου στην απώλεια, και θα σε κατεβάσουν στον τάφο, και θα πεθάνεις με θάνατο τραυματιών στην καρδιά της θάλασσας. Μήπως θα πεις: «εγώ είμαι θεός» ενώπιον εκείνων που θα σε σκοτώνουν; Εσύ όμως είσαι άνθρωπος και όχι θεός. Ανάμεσα σε πλήθος απερίτμητων θα πεθάνεις, στα χέρια ξένων, διότι εγώ μίλησα, λέει ο Κύριος. Αφού, λοιπόν, παρουσιάστηκαν αυτά τα ρητά, ας δούμε λεπτομερώς τι λέει ο Δανιήλ στα οράματα. Διότι αυτός, διακρίνοντας τις βασιλείες που επρόκειτο να υπάρξουν μετά από αυτά, έδειξε για τους έσχατους καιρούς και την παρουσία του αντιχρίστου και τη συντέλεια όλου του κόσμου. Λέει λοιπόν, ερμηνεύοντας το όραμα του Ναβουχοδονόσορα: «Εσύ, βασιλιά, έβλεπες, και ιδού, μια μεγάλη εικόνα στεκόταν μπροστά σου, της οποίας το κεφάλι ήταν από καθαρό χρυσάφι, οι βραχίονές της και οι ώμοι και το στήθος από ασήμι, η κοιλιά και οι μηροί από χαλκό, οι κνήμες από σίδερο, τα πόδια εν μέρει από σίδερο και εν μέρει από πηλό. Έβλεπες, έως ότου αποκόπηκε ένας λίθος χωρίς ανθρώπινα χέρια και χτύπησε την εικόνα στα πόδια τα σιδερένια και πήλινα, και τα συνέτριψε ολοκληρωτικά».

Ολοφάνερα προανήγγειλε προς τον Ναβουχοδονόσορα: «Έβλεπες, βασιλιά, και να, μια μεγάλη εικόνα στεκόταν μπροστά σου, της οποίας το κεφάλι ήταν από χρυσάφι, οι βραχίονές της και οι ώμοι από ασήμι, η κοιλιά και οι μηροί από χαλκό, οι κνήμες από σίδερο, τα δε πόδια εν μέρει από σίδερο και εν μέρει από πηλό. Έβλεπες, μέχρι που αποκόπηκε μια πέτρα χωρίς ανθρώπινο χέρι, και χτύπησε την εικόνα στα σιδερένια και πήλινα πόδια της και τη συνέτριψε εντελώς. Τότε συνετρίβησαν μεμιάς ο πηλός και ο σίδηρος και ο χαλκός, το ασήμι και το χρυσάφι, και έγιναν σαν τη σκόνη από καλοκαιρινό αλώνι, και η πέτρα που χτύπησε την εικόνα έγινε μεγάλο βουνό και γέμισε όλη τη γη». Γι' αυτό, συνδέοντας με αυτά και τις οράσεις του Δανιήλ, θα κάνουμε μία ενιαία διήγηση και για τα δύο, αποδεικνύοντας πώς ήταν σύμφωνα και αληθινά όσα είδε ο προφήτης, τα οποία είχε προδεί και ο Ναβουχοδονόσορ. Διότι λέει τα εξής ο προφήτης: «Εγώ, ο Δανιήλ, έβλεπα, και να, οι τέσσερις άνεμοι του ουρανού όρμησαν στη μεγάλη θάλασσα, και τέσσερα μεγάλα θηρία ανέβαιναν από τη θάλασσα, διαφορετικά μεταξύ τους. Το πρώτο θηρίο ήταν σαν λέαινα και είχε φτερά αετού. Έβλεπα μέχρι που μαδήθηκαν τα φτερά της και σηκώθηκε από τη γη και στάθηκε σε ανθρώπινα πόδια, και της δόθηκε ανθρώπινη καρδιά. Και να, ένα δεύτερο θηρίο, όμοιο με αρκούδα».

Λέει λοιπόν: «Εσύ, βασιλιά, έβλεπες, και ιδού μια εικόνα, μεγάλη ήταν εκείνη η εικόνα και η όψη της φοβερή· εικόνα της οποίας η κεφαλή ήταν από καθαρό χρυσό, τα χέρια, το στήθος και οι βραχίονές της ασημένιοι, η κοιλιά και οι μηροί χάλκινοι, οι κνήμες σιδερένιες, τα πόδια κατά ένα μέρος σιδερένια και κατά ένα μέρος πήλινα. Έβλεπες, μέχρι που αποκόπηκε ένας λίθος χωρίς την παρέμβαση χεριών και χτύπησε την εικόνα στα σιδερένια και πήλινα πόδια της, και τα συνέτριψε ολοσχερώς. Τότε συνετρίβησαν μεμιάς ο πηλός, ο σίδηρος, ο χαλκός, ο άργυρος, ο χρυσός, και έγιναν σαν σκόνη από θερινό αλώνι· και τα σήκωσε η σφοδρότητα του ανέμου και δεν βρέθηκε πλέον τόπος για αυτά. Και ο λίθος που χτύπησε την εικόνα έγινε μεγάλο όρος και γέμισε όλη τη γη. Αυτό είναι το όνειρο, και την ερμηνεία του θα την ανακοινώσουμε ενώπιον του βασιλιά. Εσύ, βασιλιά, είσαι βασιλιάς των βασιλέων, στον οποίο ο Θεός του ουρανού έδωσε βασιλεία ισχυρή, κραταιά και ένδοξη, σε κάθε τόπο όπου κατοικούν οι υιοί των ανθρώπων· και τα θηρία του αγρού και τα πετεινά του ουρανού τα παρέδωσε στο χέρι σου και σε κατέστησε κύριο όλων. Εσύ είσαι η χρυσή κεφαλή».

Εσύ, βασιλιά, έβλεπες, και ιδού μία εικόνα· η εικόνα εκείνη ήταν μεγάλη και η όψη της εξόχως λαμπρή, στεκόταν μπροστά σου, και το θέαμά της ήταν φοβερό. Μια εικόνα της οποίας το κεφάλι ήταν από καθαρό χρυσό· τα χέρια της, το στήθος και οι βραχίονές της από άργυρο· η κοιλιά και οι μηροί της από χαλκό· οι κνήμες από σίδηρο· τα πόδια της κατά ένα μέρος από σίδηρο και κατά ένα μέρος από πηλό. Δες ποιού οράματος αξιώθηκε ο Ναβουχοδονόσορ. Διότι, επειδή το κήρυγμα επρόκειτο να διαδοθεί στα έθνη, το γεγονός αυτό προαναγγέλλει άνωθεν την παράδοση στα έθνη· και το όραμα αυτό αποκαλύπτεται σε εθνική χώρα, αφού ο ναός είχε καταστραφεί και οι νομικές διατάξεις είχαν καταργηθεί. Πλην όμως, ερμηνεύεται μέσω των Εβραίων.