Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ 2:37

Φλογοφόρε λαβίδα, την οποία ο μέγας μεταξύ των προφητών Ησαΐας είδε· όρος κατάσκιο από αρετές, το οποίο προείδε ο Αββακούμ· αλατόμητο όρος του Δανιήλ· πύλη του Ιεζεκιήλ που βλέπει προς τα ανατολικά· αγιότατε παράδεισε της Εδέμ· ζωηφόρο ξύλο που φέρει τον ωραιότατο και γλυκύτατο καρπό· εύοσμο μήλο, γλυκύπνοο ρόδο, αμάραντο άνθος, λευκότατο κρίνο, εσφραγισμένο βιβλίο, το οποίο κανείς δεν δύναται να αναγνώσει· άγραφε τύπε της παρθενίας, τίμιο όραμα των Προφητών, θεοποίκιλτη στολή, θεοΰφαντη πορφύρα· σαφέστατο πλήρωμα κάθε προφητείας, ασίγητο στόμα των Αποστόλων, ανίκητο θάρρος των αθλοφόρων, στήριγμα των βασιλέων, καύχημα των ιερέων, συγχώρεση όσων σφάλλουν, ικεσία προς τον δίκαιο Κριτή, ανάσταση των πεπτωκότων, κοσμοπόθητη ανάπλαση της δικής μου ψυχής και του σώματος.

Και είναι δυνατόν να τα μάθει κανείς αυτά και από τους Έλληνες που κατέγραψαν τα σχετικά με τον προφητευθέντα Κύρο. Επιπλέον, και στο βιβλίο του Δανιήλ, όταν βασίλευαν τότε οι Βαβυλώνιοι, αποκαλύπτονται στον Ναβουχοδονόσορα οι βασιλείες που επρόκειτο να υπάρξουν μετά από αυτόν. Αποκαλύπτονται δε μέσω της εικόνας, όπου η μεν εξουσία των Βαβυλωνίων ονομάζεται χρυσή, των Περσών αργυρή, των Μακεδόνων χάλκινη και των Ρωμαίων σιδερένια. Και πάλι, από τον ίδιο προφήτη, τα σχετικά με τον Δαρείο και τον Αλέξανδρο και τους τέσσερις διαδόχους του Αλεξάνδρου, του βασιλιά των Μακεδόνων, καθώς και για τον Πτολεμαίο, τον επονομαζόμενο Λαγών, που κυβέρνησε την Αίγυπτο, προφητεύονται ως εξής: «Και ιδού, ένας τράγος ερχόταν από τη δύση πάνω στο πρόσωπο όλης της γης. Και ο τράγος είχε ένα κέρατο ανάμεσα στα μάτια του. Και ήλθε μέχρι τον κριό που είχε τα κέρατα, τον οποίο είδα να στέκεται μπροστά στον Ουβάλ, και έτρεξε προς αυτόν με την ορμή της δύναμής του. Και τον είδα να φθάνει μέχρι τον κριό, και εξαγριώθηκε εναντίον του και χτύπησε τον κριό και συνέτριψε και τα δύο του κέρατα. Και δεν είχε δύναμη ο κριός να σταθεί ενώπιόν του, και τον έριξε στη γη και τον καταπάτησε, και δεν υπήρχε κανείς να ελευθερώσει τον κριό από τη δύναμή του. Και ο τράγος μεγαλύνθηκε σε υπερβολικό βαθμό».

Αφού λοιπόν πρόκειται να συμβούν αυτά, και τα δέκα δάχτυλα της εικόνας να καταλήξουν σε δημοκρατίες, και τα δέκα κέρατα του θηρίου να μοιραστούν σε δέκα βασιλιάδες, ας δούμε πιο καθαρά τα προκείμενα και ας τα κατανοήσουμε ολοφάνερα. Η χρυσή κεφαλή της εικόνας, η λέαινα, ήταν οι Βαβυλώνιοι. Οι ασημένιοι ώμοι και βραχίονες, η αρκούδα, οι Πέρσες και οι Μήδοι. Η χάλκινη κοιλιά και οι μηροί, η λεοπάρδαλη, οι Έλληνες που κυριάρχησαν από την εποχή του Αλεξάνδρου. Οι σιδερένιες κνήμες, το τρομακτικό και φοβερό θηρίο, οι Ρωμαίοι που κυριαρχούν τώρα. Τα πέλματα των ποδιών από πηλό και σίδερο, τα δέκα κέρατα, είναι εκείνα που πρόκειται να υπάρξουν. Το άλλο μικρό κέρατο που αναφύεται, είναι ο αντίχριστος ανάμεσά τους. Ο λίθος που πατάσσει την εικόνα και τη συντρίβει, ο οποίος γέμισε τη γη, είναι ο Χριστός που έρχεται από τους ουρανούς και επιφέρει την κρίση στον κόσμο.

Το ενύπνιο που είδε ο Ναβουχοδονόσορ του είχε δειχθεί προς επιτίμηση του ίδιου του βασιλιά. Διότι, επειδή υψώθηκε η καρδιά του και υπερηφανεύτηκε εναντίον του Θεού, στήνοντας «χρυσή εικόνα» και αναγκάζοντας τους πάντες να γίνουν ειδωλολάτρες, του αποδείχθηκε μέσω του οράματος ότι και ο ίδιος βρίσκεται υπό την εξουσία του Θεού, αν και φαινόταν τότε να βασιλεύει πάνω από όλους τους βασιλιάδες. Και για να αποδειχθεί ότι η βασιλεία του είχε δοθεί από τον Θεό, ο Δανιήλ του είπε: «Εσύ, βασιλιά, είσαι βασιλιάς των βασιλιάδων, στον οποίο ο Θεός του ουρανού έδωσε βασιλεία ισχυρή, κραταιά και έντιμη σε κάθε τόπο όπου κατοικούν οι υιοί των ανθρώπων». Και ο ίδιος ο Ναβουχοδονόσορ, θαυμάζοντας την ερμηνεία του ενυπνίου από τον Δανιήλ, είπε ομοίως: «Αλήθεια, ο Θεός σας είναι ο Θεός των θεών και ο Κύριος των κυρίων, διότι μπόρεσες να αποκαλύψεις αυτό το μυστήριο». Επειδή λοιπόν, ξεχνώντας τα προηγούμενα λόγια του, επαίρετο αργότερα με υπερηφάνεια, έλαβε αυτή την επιτίμηση από τον Θεό, γινόμενος υπόδειγμα και παράδειγμα σε όλους τους ανθρώπους, τυράννους και βασιλιάδες, ώστε να μην αλαζονεύονται έχοντας υπεράνθρωπα φρονήματα ούτε να καυχώνται υψούμενοι εναντίον του Θεού, αλλά, προβλέποντας τον δικό τους κίνδυνο, να φοβούνται και αυτοί τον Θεό, «γνωρίζοντας ότι και» οι ίδιοι «έχουν Κύριο στους ουρανούς».

Γι' αυτόν τον λόγο είναι θεμέλιο και ρίζα της αμπέλου. Διότι, «εγώ είμαι η άμπελος, εσείς τα κλήματα». Αυτό είναι το ενύπνιο, λέει, και την ερμηνεία του θα την αναφέρουμε ενώπιον του βασιλιά. Εσύ είσαι βασιλιάς των βασιλιάδων. Σε εσένα ο Θεός του ουρανού έδωσε βασιλεία ισχυρή και κραταιά και έντιμη σε κάθε τόπο όπου κατοικούν οι υιοί των ανθρώπων· τα θηρία του αγρού και τα πετεινά του ουρανού τα παρέδωσε στο χέρι σου, και σε κατέστησε κύριο όλων. Όταν απέδειξε τη δύναμη του Θεού, τότε με παρρησία του κηρύττει και το μήνυμα. Και δες με πόση φιλοφρόνηση εισάγει τον λόγο, και με πόση τιμή. Εσύ, λέει, είσαι βασιλιάς των βασιλιάδων. Σε εσένα ο Θεός του ουρανού έδωσε βασιλεία ισχυρή και κραταιά και έντιμη σε κάθε τόπο όπου κατοικούν οι υιοί των ανθρώπων· τα θηρία του αγρού και τα πετεινά του ουρανού τα παρέδωσε στο χέρι σου. Δεν εξουσιάζεις μόνο τους συνανθρώπους σου, αλλά και την έρημο, και τα πλάσματα που πετούν πάνω από το κεφάλι σου. Δες πώς υπέδειξε εκείνη τη δωρεά του Θεού που δόθηκε εξαρχής: «Και να εξουσιάζετε τα ψάρια της θάλασσας και τα πετεινά του ουρανού»· για να μάθεις ότι Αυτός είναι ο δημιουργός και της ερήμου, ότι είναι ποιητής και των άγριων θηρίων, και όχι μόνο των ήμερων ζώων.

Πού λοιπόν θα αποδώσουμε τα κηρύγματα των προφητών; Όχι στο πρόσωπό σου, εάν βέβαια θελήσουμε να καταδείξουμε ότι αυτά είναι αληθινά; Διότι ποιος είναι ο Δαυιτικός πόκος, πάνω στον οποίο ο Υιός του Βασιλέως των συμπάντων Θεού, ο συνάναρχος και συμβασιλεύων με τον δικό Του Γεννήτορα, κατέβηκε σαν βροχή; Δεν είσαι ολοφάνερα εσύ; Και ποια είναι η Παρθένος, για την οποία ο Ησαΐας προφητικά προανήγγειλε ότι θα συλλάβει στη μήτρα της και θα γεννήσει Υιό, τον Θεό που είναι μαζί μας, δηλαδή Αυτόν που και μετά την ενανθρώπησή Του παρέμεινε Θεός; Και ποιο είναι το όρος του Δανιήλ, από το οποίο αποκόπηκε ο ακρογωνιαίος λίθος, ο Χριστός, χωρίς να υποστεί επέμβαση από ανθρώπινο εργαλείο; Δεν είσαι εσύ, που κυοφόρησες ασπόρως και παρέμεινες πάλι παρθένος; Ας έλθει ο θειότατος Ιεζεκιήλ και ας καταδείξει την κλεισμένη πύλη, από την οποία πέρασε ο Κύριος χωρίς να ανοιχθεί, όπως ακριβώς προανήγγειλε προφητικά· ας καταδείξει την εκπλήρωση των λόγων του. Εσένα οπωσδήποτε θα υποδείξει, την οποία αφού διήλθε ο επί πάντων Θεός και έλαβε σάρκα, δεν άνοιξε την πύλη της παρθενίας· διότι η σφραγίδα παραμένει όντως παντοτινή.