Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ 3:19

Πρέπει δε κατά τον αγώνα να αναπέμπουμε ικετευτικές φωνές προς τον Θεό μαζί με εκείνους που λέγουν: ότι δεν υπάρχει καταισχύνη για εκείνους που έχουν ελπίσει σε Σένα· και τώρα σε ακολουθούμε με όλη μας την καρδιά, και σε φοβόμαστε, και αναζητούμε το πρόσωπό σου· μη μας καταισχύνεις, αλλά πράξε μαζί μας σύμφωνα με την επιείκειά σου και σύμφωνα με το πλήθος του ελέους σου· λύτρωσέ μας σύμφωνα με τα θαυμάσιά σου, και δώσε δόξα στο όνομά σου, Κύριε, και ας ντραπούν όλοι όσοι προξενούν κακά στους δούλους σου, και ας καταισχυνθούν στερούμενοι κάθε εξουσία, και ας συντριβεί η δύναμή τους, και ας γνωρίσουν ότι εσύ είσαι, Κύριε, ο μόνος Θεός και ένδοξος σε όλη την οικουμένη. Και αν ο Τύραννος, καταληφθείς από υπερβολική μανία, ανάψει την κάμινο των ηδονών επταπλάσια, ας έχουν θάρρος εκείνοι που ελπίζουν στον Κύριο, διότι η κάμινος μετά από λίγο θα μεταβληθεί σε δροσιά, και ο Τύραννος τον οποίο παλαιότερα φοβούνταν, αυτός στο εξής θα τρέμει και τη σκιά τους, εξαιτίας της βοήθειας που τους δόθηκε από τα ύψη.

Δεν αγνοούσα, βέβαια, ότι οι προστάτες της φωτιάς θα άναβαν το καμίνι επταπλάσια εναντίον μου, αλλά έλεγα από μέσα μου: δυνατός είναι ο Θεός να γλιτώσει από κάθε κακοπάθεια εκείνους που υπεραλγούν για την κληρονομιά Του και προτιμούν να λένε και να πράττουν τα πάντα υπέρ αυτής, και αν ακόμη δεν θελήσει να τους γλιτώσει, με κρίσεις που γνωρίζει Εκείνος, ωστόσο το να συμπράττουμε εμείς ή να συναινούμε, παρόντες στις κοινές ύβρεις, είναι επιζήμιο και ενώπιον του Θεού δεν είναι ανεύθυνο. Εξαιτίας αυτών, η φωτιά, αφού ξεχύθηκε, περιέκλεισε σχεδόν εμάς πρώτους. Αλλά να ξέρεις ότι δεν μείναμε άγευστοι ούτε από τα θαύματα που συνέβησαν στους Αβραμιαίους παίδες μέσα στη φωτιά· διότι, για να πω το ψαλμικό αλλάζοντάς το λίγο: «σαν άνθρωπος αβοήθητος, ανάμεσα σε φυλακισμένους είμαι ελεύθερος». Σε αυτούς όμως που μας φυλακίζουν και βρίσκονται κοντά μας, αυτό δεν είναι φανερό· διότι μάλλον θα τους εξόργιζε, και δεν θα τους έκανε να μεταμεληθούν, αν το μάθαιναν, όπως συνέβη με εκείνους τους Χαλδαίους.

Διότι απέδωσαν όλη την εξουσία και τη δόξα στον Θεό, πιστεύοντας ότι «είναι δυνατός να μας ελευθερώσει». «Και αν» πάλι «δεν» το θελήσει, εμείς προτιμούμε με χαρά να πεθάνουμε, παρά να πράξουμε τα όσα εσύ έχεις προστάξει. «Τότε ο Ναβουχοδονόσορ γέμισε από οργή και η όψη του προσώπου του αλλοιώθηκε εναντίον του Σεδράχ, του Μισάχ και του Αβδεναγώ, και είπε: ανάψτε το καμίνι επτά φορές περισσότερο, μέχρι να καεί εντελώς. Και διέταξε άνδρες ισχυρούς στη δύναμη, αφού τους δέσουν, να τους ρίξουν στο καμίνι της φωτιάς που καιγόταν. Τότε οι άνδρες εκείνοι δέθηκαν μαζί με τα ενδύματα και τις περισκελίδες τους... και ρίχτηκαν στο καμίνι της φωτιάς που καιγόταν» σύμφωνα με «τον λόγο του βασιλιά». Υπερίσχυαν, λοιπόν, αν πρέπει να λέμε την αλήθεια, οι παίδες... Διότι, όσο υπερίσχυε ο λόγος των παίδων, τόσο οργιζόταν ο βασιλιάς. «Και είπε: το καμίνι ανάψτε το επτά φορές περισσότερο», προφανώς επειδή ήδη νικιόταν από αυτούς. Διότι στα επίγεια πράγματα υπερίσχυσε ο βασιλιάς, αλλά στην πίστη προς τον Θεό υπερίσχυσαν οι τρεις παίδες. —Αλλά θα πει κάποιος: δεν μπορούσε, λοιπόν, ο Δανιήλ, όντας φίλος του βασιλιά, να παρακαλέσει για αυτούς και να ζητήσει την απελευθέρωση των τριών παίδων; Μπορούσε, αλλά για να φανερωθούν τα μεγάλα έργα του Θεού και να μάθουν οι Βαβυλώνιοι να φοβούνται τον Θεό, για τον λόγο αυτόν σιωπούσε, ώστε και η πίστη αυτών να φανερωθεί και ο Θεός να δοξαστεί μέσω αυτών.

Έτσι λοιπόν ο Θεός, οικονομώντας τα πράγματα κατά καιρούς διά «των δούλων του, των προφητών», πείθει «όλους τους ανθρώπους να έλθουν εις επίγνωσιν» αυτού. «Τότε» λοιπόν, αφού δέθηκαν οι παίδες, «μαζί με τα ενδύματα και τα σαράβαρά τους ρίχτηκαν στο καμίνι της καιόμενης φωτιάς, σύμφωνα με το πρόσταγμα του βασιλιά». Πες μου, Ναβουχοδονόσορ, για ποιον λόγο διατάζεις να ριχτούν αυτοί δεμένοι στη φωτιά; Μήπως για να μη φύγουν; Ή μήπως, αν είναι λυμένοι, θα σβήσουν τη φωτιά με τα πόδια τους; Αλλά δεν είσαι εσύ που τα κάνεις αυτά, αλλά άλλος είναι αυτός που ενεργεί μέσα σου. Και γι' αυτό η Γραφή λέει: «τότε η μορφή του βασιλιά αλλοιώθηκε»· διότι άλλος ήταν και άλλος έγινε. Διότι αρχικά ο βασιλιάς ήταν άνθρωπος που φοβόταν τον Θεό· έπειτα, αφού υπερηφανεύθηκε εναντίον Του, αλλοιώθηκε, μιμούμενος τα έργα του διαβόλου. Και γι' αυτό ορθώς η Γραφή προανήγγειλε λέγοντας: «εγώ είμαι ο Θεός και δεν έχω αλλοιωθεί», για να δειχθεί ότι ο Θεός είναι άτρεπτος και αναλλοίωτος. Του βασιλιά «η μορφή αλλοιώθηκε», για να γίνει εύκολα κατανοητό ότι είναι άνθρωπος, και για να αναγνωριστεί εύκολα ο πλάνος που ενεργεί μέσα του, ο οποίος πάντοτε μιμείται τα έργα του Θεού και θέλει με ποικίλους τρόπους να εξαπατήσει τον άνθρωπο. Διότι, λέει, «το δέκατο όγδοο έτος ο βασιλιάς Ναβουχοδονόσορ κατασκεύασε μια χρυσή εικόνα, με ύψος εξήντα πήχεις και πλάτος έξι πήχεις, και την έστησε στο πεδίο Δεειρά στη χώρα της Βαβυλώνας».

Εάν όμως κάποιος υποθέσει ότι είναι αδύνατο να διατηρηθούν στη ζωή οι άνθρωποι για τόσο πολύ χρόνο, και ότι ο Ηλίας δεν αναλήφθηκε ένσαρκος, αλλά ότι η σάρκα του καταναλώθηκε στο πύρινο άρμα, ας αναλογιστεί ότι ο Ιωνάς, αφού ρίχτηκε στον βυθό, αποβλήθηκε και πάλι σώος στη στεριά με προσταγή του Θεού, και ότι ο Ανανίας, ο Αζαρίας και ο Μισαήλ, όταν ρίχτηκαν σε καμίνι φωτιάς που έκαιγε επτά φορές περισσότερο, ούτε έπαθαν καμία βλάβη ούτε βρέθηκε πάνω τους οσμή φωτιάς. Επομένως, το χέρι του Θεού που συμπαραστάθηκε σε αυτούς και επιτέλεσε για χάρη τους πράγματα παράδοξα και αδύνατα για την ανθρώπινη φύση, τι το θαυμαστό έχει αν και σε αυτούς που μετατέθηκαν κατεργάστηκε κάτι το παράδοξο, υπηρετώντας το θέλημα του Πατρός;

Πράγματι, λοιπόν, από τη μία η φωτιά είχε ανάψει και η φλόγα διαχεόταν στον αέρα σε μεγάλη έκταση κατά την καμπύλη του σταδίου, όμοια με εκείνη τη χαλδαϊκή κάμινο, την οποία άναψαν νάφθα και κληματίδες και την ύψωσαν επταπλάσια, και από την άλλη αυτός παρήχθη δεμένος με σχοινιά και γυμνός, όπως ακριβώς αντίκρισε για πρώτη φορά τον ήλιο όταν βγήκε από τη μήτρα της μητέρας του. Αφού λοιπόν οι θερμαστές έστησαν τον νεαρό σαν σφάγιο, ο οποίος μόλις άρχιζε να βγάζει γένια και τα μάγουλά του στεφανώνονταν με το πρώτο χνούδι, τον έσπρωχναν με μακρύτατα κοντάρια στο κέντρο της φωτιάς. Αυτός δε, ερχόμενος σε επαφή με την κάμινο και νιώθοντας τον πόνο, αγαπώντας τη ζωή όπως κάθε άνθρωπος, και ίσως σκεπτόμενος ότι θα αποφύγει τον ήδη αναπόδραστο θάνατο, πότε πέφτοντας μέσα αντιστεκόταν στα χτυπήματα των κονταριών, κρίνοντας ότι οι πόνοι από αυτά ήταν ηπιότεροι από την ορμή της φωτιάς και το άπλωμα πάνω στα κάρβουνα, και πότε, καθώς ριχνόταν από αυτούς που άναβαν τη φωτιά στο κέντρο της φλόγας και τυλιγόταν από την πυρά, τιναζόταν έξω από την κάμινο σαν τα φίδια που ονομάζονται ακοντίες, τρέχοντας για τη ζωή του και κάνοντας πηδήματα μεγαλύτερα από το θεσσαλικό άλμα. Και επειδή αυτό συνέβαινε για αρκετή ώρα, προκαλούσε τα δάκρυα των θεατών. Τελικά όμως, αφού εξαντλήθηκε, έπεσε ανάσκελα, και το αδηφάγο πυρ περιχύθηκε στις σάρκες του και τον κατέκαψε σε λίγο χρόνο, ενώ η τσίκνα που ανέβαινε στον ουρανό μόλυνε τον αέρα ολόγυρα και ο καπνός που αναδυόταν ήταν ανυπόφορος στις μύτες των ανθρώπων που πλησίαζαν κάπου εκεί κοντά.