Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ 3:27

Διότι αναλογιστείτε τους τρεις αγίους, οι οποίοι, αν και ήταν μικροί, δεν υποτάχθηκαν στην εικόνα του Ναβουχοδονόσορα, και μέσω της αγιοσύνης και της πολιτείας τους έσβησαν την τόσο μεγάλη κάμινο της φωτιάς, και ούτε καν οσμή πυρός δεν υπήρξε στα ενδύματά τους.

Ακούγοντας για την ανάσταση των νεκρών, ας μην απιστούμε, φιλόχριστοι αδελφοί. Διότι τα πάντα είναι δυνατά στον Θεό, και τίποτα δεν του είναι αδύνατο. Και όπως ακριβώς εκείνους που ρίχτηκαν στο καμίνι της φωτιάς και σκεπάστηκαν από τις φλόγες σαν σε τάφο, τους διαφύλαξε αβλαβείς, και όχι μόνο καμία τρίχα τους δεν κάηκε, αλλά ούτε καν η μυρωδιά από μια τόσο μεγάλη και δυνατή φλόγα δεν κόλλησε πάνω τους, έτσι και οι νεκροί, ανασταινόμενοι άφθαρτοι, όχι μόνο δεν θα χάσουν ούτε μια τρίχα τους, αλλά ούτε μυρωδιά φθοράς δεν θα βρεθεί πάνω τους από τον τόσο μακρύ χρόνο της κοίμησής τους. Διότι τα πάντα είναι δυνατά στον Θεό, και τίποτα δεν του είναι αδύνατο. Άκουσε δε και τον προφήτη Ιεζεκιήλ που λέει: Και ήρθε πάνω μου το χέρι του Κυρίου, και με έβγαλε έξω εν πνεύματι, και με τοποθέτησε στο μέσο της πεδιάδας, και αυτή ήταν γεμάτη από ανθρώπινα οστά. Και με περιέφερε ανάμεσά τους ολόγυρα. Και ιδού, ήταν πάρα πολλά πάνω στην επιφάνεια της πεδιάδας, και ιδού, ήταν πάρα πολύ ξερά. Και μου είπε: Υιέ ανθρώπου, προφήτευσε πάνω σε αυτά τα οστά και πες τους: Τα ξηρά οστά, ακούστε τον λόγο του Κυρίου. Αυτά λέει ο Κύριος σε αυτά τα οστά: Ιδού, εγώ θα φέρω σε εσάς πνεύμα ζωής, και θα βάλω πάνω σας νεύρα, και θα ανεβάσω πάνω σας σάρκες, και θα απλώσω πάνω σας δέρμα, και θα δώσω το πνεύμα μου σε εσάς και θα ζήσετε, και θα γνωρίσετε ότι εγώ είμαι ο Κύριος.

Διότι βέβαια ο μακάριος Μωυσής (μιας και φθάσαμε πλέον και στις Κυριακές Γραφές) δεν γνωρίζει άραγε να ονομάζει σώμα αυτό που βλέπουμε; Αναφερόμενος σε εκείνον που άγγιξε κάτι ακάθαρτο, λέγει στους κανόνες περί καθαρμών: «και θα πλύνει τα ιμάτιά του και θα λούσει το σώμα του με νερό και θα παραμείνει ακάθαρτος έως το βράδυ». Και τι να πούμε για τον Ιώβ; Δεν γνωρίζει και αυτός να αποκαλεί σώμα αυτό που νεκρώνεται, λέγοντας: «μολύνεται το σώμα μου μέσα στη σήψη των σκωλήκων»; Αλλά και ο Σολομών αναφέρει ότι «σε κακόβουλη ψυχή δεν πρόκειται να εισέλθει η σοφία, ούτε θα κατοικήσει σε σώμα υποδουλωμένο στην αμαρτία». Και στο βιβλίο του Δανιήλ, για τους μάρτυρες λέγεται: «η φωτιά δεν κυρίευσε το σώμα τους, και ούτε μία τρίχα της κεφαλής τους δεν κάηκε». Και ο Κύριος λέγει στο Ευαγγέλιο: «Γι' αυτό σας λέω· μην μεριμνάτε για το τι θα φάτε ή τι θα ντυθείτε. Δεν αξίζει η ψυχή περισσότερο από την τροφή και το σώμα περισσότερο από το ένδυμα;» Αλλά και ο Απόστολος, λέγοντας «ας μην βασιλεύει λοιπόν η αμαρτία στο θνητό σας σώμα», αποδεικνύει ότι αναγνωρίζει ως σώμα αυτό ακριβώς που περιβαλλόμαστε, και πάλι: «αν όμως το πνεύμα Εκείνου που ανέστησε τον Ιησού κατοικεί μέσα σας, Εκείνος που ανέστησε τον Χριστό εκ νεκρών θα ζωοποιήσει και τα θνητά σας σώματα», και πάλι: «εάν πει το πόδι: επειδή δεν είμαι χέρι, δεν ανήκω στο σώμα, δεν σημαίνει εξαιτίας αυτού ότι δεν ανήκει στο σώμα», και πάλι: «και μην έχοντας κλονιστεί στην πίστη, ο Αβραάμ δεν έλαβε υπόψη του το δικό του νεκρωμένο σώμα».

Επειδή, λοιπόν, οι υιοί του Ισραήλ έμελλε, όταν θα έβλεπαν τον Υιό του Θεού στον κόσμο, να μην πιστέψουν, η Γραφή προαπέδειξε ότι τα έθνη πρόκειται να τον επιγνώσουν ένσαρκο, αυτόν τον οποίο παλαιότερα, βλέποντάς τον άσαρκο, τον αναγνώρισε μέσα στο καμίνι ο Ναβουχοδονόσορας και ομολόγησε ότι αυτός είναι Υιός του Θεού. «Τότε πλησίασε ο Ναβουχοδονόσορας στη θύρα του καιόμενου καμινιού και είπε: Σεδράχ, Μισάχ και Αβδεναγώ, οι δούλοι του ύψιστου Θεού, βγείτε και ελάτε». Επειδή, δηλαδή, αυτός δεν μπορούσε να εισέλθει στο καμίνι, καλούσε εκείνους να βγουν έξω. Και των μεν τριών τα ονόματα τα φώναξε, του τέταρτου όμως δεν βρήκε όνομα να προφέρει· διότι δεν είχε ακόμη γεννηθεί από την Παρθένο ο Ιησούς. «Και συγκεντρώνονται οι σατράπες και οι στρατηγοί και οι τοπάρχες και οι αξιωματούχοι του βασιλιά, και παρατηρούσαν τους άνδρες, ότι δεν κυρίευσε η φωτιά το σώμα τους και καμία τρίχα της κεφαλής τους δεν κάηκε, και τα ενδύματά τους δεν αλλοιώθηκαν και οσμή φωτιάς δεν υπήρχε πάνω τους».

Όταν τους είδε τότε ο Ναβουχοδονόσορ να εξέρχονται από την κάμινο καθαροί και άμωμοι, εξεπλάγη και θαύμασε· διότι ούτε «τρίχα» τους «φλογίστηκε», ούτε «τα σαράβαρά τους αλλοιώθηκαν», αλλά ούτε καν «οσμή πυρός υπήρχε επάνω τους».

Εάν όμως κάποιος υποθέσει ότι είναι αδύνατο να διατηρηθούν στη ζωή οι άνθρωποι για τόσο πολύ χρόνο, και ότι ο Ηλίας δεν αναλήφθηκε ένσαρκος, αλλά ότι η σάρκα του καταναλώθηκε στο πύρινο άρμα, ας αναλογιστεί ότι ο Ιωνάς, αφού ρίχτηκε στον βυθό, αποβλήθηκε και πάλι σώος στη στεριά με προσταγή του Θεού, και ότι ο Ανανίας, ο Αζαρίας και ο Μισαήλ, όταν ρίχτηκαν σε καμίνι φωτιάς που έκαιγε επτά φορές περισσότερο, ούτε έπαθαν καμία βλάβη ούτε βρέθηκε πάνω τους οσμή φωτιάς. Επομένως, το χέρι του Θεού που συμπαραστάθηκε σε αυτούς και επιτέλεσε για χάρη τους πράγματα παράδοξα και αδύνατα για την ανθρώπινη φύση, τι το θαυμαστό έχει αν και σε αυτούς που μετατέθηκαν κατεργάστηκε κάτι το παράδοξο, υπηρετώντας το θέλημα του Πατρός;

Και για να σας γίνει σαφέστερο αυτό που λέγεται, ας αναπτύξουμε τον λόγο μας προς το παρόν πάνω στο προκείμενο ζήτημα, και τότε θα μεταβούμε και σε άλλο. Διότι τούτο ακριβώς είναι αντίθετο προς τη φύση των υδάτων, το να βαστάζουν δηλαδή ένα τόσο βαρύ σώμα· και για τη γη πάλι είναι αντίθετο το να έχει την έδρα της πάνω σε ένα τέτοιο θεμέλιο. Και γιατί απορείς; Διότι, αν θελήσεις να διερευνήσεις το καθένα από τα δημιουργήματα, θα διαπιστώσεις την άπειρη δύναμη του Δημιουργού και ότι με το δικό Του θέλημα κυβερνά όλα τα ορατά. Αυτό εξάλλου μπορεί να το δει κανείς να συμβαίνει και στην περίπτωση του πυρός· διότι αυτό, ενώ έχει την ιδιότητα να κατακαίει και να υπερισχύει στα πάντα, και να καταναλώνει με ευκολία κάθε ύλη από πέτρες, ξύλα, σώματα και σίδερο, επειδή το πρόσταξε ο Δημιουργός, δεν άγγιξε σώματα απαλά και φθαρτά, αλλά διαφύλαξε αβλαβείς τους παίδες στο μέσο της καμίνου. Και μην απορήσεις που δεν άγγιξε τα ίδια τους τα σώματα, αλλά το άλογο στοιχείο επέδειξε τόση ευταξία, που δεν είναι δυνατόν ούτε να την περιγράψει κανείς. Διότι ούτε καν τις τρίχες τους δεν έβλαψε, αλλά τους περικύκλωνε και τους κρατούσε στο εσωτερικό του· και σαν να έκανε υπακοή η φύση του πυρός, υπηρετώντας το πρόσταγμα του Δεσπότου, διαφύλαξε ακέραιους και αβλαβείς εκείνους τους θαυμαστούς παίδες, οι οποίοι, σαν να περπατούσαν σε λιβάδι και παράδεισο, με τόση ασφάλεια και αφοβία διέτριβαν μέσα στην κάμινο.

Επειδή δε διέφυγε και αυτόν τον πόλεμο και δημιουργήθηκε και εδώ πνεύμα δρόσου, προερχόμενο τόσο από τη χάρη του Θεού όσο και από την αρετή του νέου —διότι τον διέκρινε τόση αταραξία και σωφροσύνη, ώστε προσπάθησε να κατευνάσει ακόμη και τη δική της μανία— και, εν τέλει, επειδή ο ίδιος βγήκε ανέπαφος, όπως οι νεανίσκοι που γλίτωσαν από την περσική φλόγα (διότι, όπως λέει η Γραφή, δεν υπήρχε πάνω τους ούτε οσμή πυρός), και αναδείχθηκε μέγας αθλητής της σωφροσύνης και μιμήθηκε τον αδάμαντα, ας δούμε τι είδους αμοιβές γεύτηκε αμέσως μετά και ποια έπαθλα περιμένουν τον στεφανωμένο νικητή. Επιβουλές και πάλι, και βάραθρα, και θάνατος, και κίνδυνος, και συκοφαντίες, και παράλογο μίσος. Διότι η άθλια εκείνη γυναίκα τότε παρηγορεί τον έρωτά της με τον θυμό, και ανάβει πάθος πάνω στο πάθος, και στην ακόλαστη επιθυμία της προσθέτει άδικη οργή.

Συνέβη όμως το αντίθετο· διότι η πληθώρα της φωτιάς τους στεφάνωνε με την κατάβαση του θείου αγγέλου και τους δρόσιζε. Ω, μεγαλείο της θείας δύναμης! Τους υπηρέτες, αντίθετα, που άναβαν το καμίνι και τους υπολοίπους ολόγυρα, τους κατέκαψε και μόνο η αύρα της φωτιάς, για να μη θεωρηθεί το γεγονός παραίσθηση από τους άθεους, επειδή δεν άγγιξε ούτε τρίχα των παίδων που βρίσκονταν μέσα στο κέντρο της φωτιάς. «Τότε οι τρεις, σαν από ένα στόμα, υμνούσαν και ευλογούσαν και δόξαζαν τον Θεό μέσα στο καμίνι λέγοντας: "Ευλογημένος είσαι, Κύριε, ο Θεός των πατέρων μας, και ευλογημένο το όνομα της δόξας σου το άγιο και υπερύμνητο"». Διότι τη δική σου φύση δεν τη γνωρίζουμε. Εάν δε κάθε ύμνος και κάθε δόξα υπολείπεται μπροστά στο όνομα της αγίας σου δόξας, πόσο μάλλον μπροστά στην ακατάληπτή σου φύση, την οποία αγνοεί ακόμη και η ασώματη φύση των αγγέλων. «Ευλογημένος είσαι στο στερέωμα του ουρανού», δηλαδή και σε κάθε τόπο της κυριαρχίας σου, «ο υπερύμνητος σε όλους τους αιώνες».

Εσείς, λοιπόν, αγαπητοί, σταθείτε και παρατηρήστε χωρίς περιέργεια το πυρ που έστειλε από το ύψος Εκείνος που βρίσκεται στο ύψος· μη φοβάστε· διότι δεν κατακαίνε οι άνθρακες· μην εκπλήσσεστε, διότι αυτό το πυρ είναι άκαυστο· αλλά ως φρόνιμοι θυμηθείτε πώς παλαιά το πυρ δέχθηκε τους τρεις παίδες, πώς δεν κάηκαν τα σώματά τους ούτε καν μία τρίχα, πώς αυτή που δέχθηκε τους τρεις τους ανέδειξε τέσσερις· διότι επέστρεψε με τόκο αυτούς που έλαβε, επειδή εφοβείτο το πανάγιο πνεύμα.

Αυτός ο αείμνηστος αποτελεί έναν πίνακα υψηλών συγγραμμάτων των προφητών, των αποστόλων και των δασκάλων· διότι σε αυτόν βρίσκουμε τα κατορθώματα όλων, τις αρετές του καθενός, την αγάπη προς τον Θεό, τον ζήλο, την ελπίδα, την πορεία τους· τον Ησαΐα, τον Ιερεμία, τον Δανιήλ και τον Ιεζεκιήλ, καθώς και αυτούς που φάνηκαν να περπατούν πάνω στα κάρβουνα μέσα στην ολόφλογη κάμινο, τον Αμβακούμ που υψώθηκε στον αέρα και τον Ιωνά τον κήρυκα· μέσω αυτού όποιος θέλει τους γνωρίζει πραγματικά όλους· διότι, όπως ακριβώς ο προφήτης παλαιότερα έσωσε τη Νινευή, αυτός έσωσε τώρα όλους τους Χριστιανούς και την Κωνσταντινούπολη· διότι αυτός είναι δάσκαλος των περάτων της οικουμένης, ως σοφός στα θεία.