ὥσπερ γὰρ ὁ γέλως σημεῖον τῆς ἔνδον φαιδρότητος γίνεται, οὕτω καὶ ὁ ἐν τῇ καρδίᾳ πόνος ὑπὸ τῶν θρήνων διερμηνεύεται καὶ γίνεται τῶν τῆς ψυχῆς τραυμάτων ὥσπερ αἷμα τὸ δάκρυον. τοῦτο καὶ ἡ Παροιμία Σολομῶντός φησιν ὅτι Καρδίας εὐφραινομένης πρόσωπον θάλλει, τῆς ψυχῆς δὲ ἐν λύπαις οὔσης σκυθρωπάζει. οὐκοῦν ἀνάγκη πᾶσα τῇ διαθέσει τῆς καρδίας συσκυθρωπάσαι τὸν λόγον. καὶ εἴθε δυνατὸν ἦν τοιούτους ἐξευρεῖν τινας λόγους, οἵους ὁ μέγας Ἰερεμίας τῇ συμφορᾷ ποτε τῶν Ἰσραηλιτῶν ἐπεθρήνησεν. ἐκείνων γὰρ ἄξια τὰ παρόντα μᾶλλον ἢ εἴ τι τῶν ἀρχαίων ἐν σκυθρωποῖς μνημονεύεται. χαλεπὰ τὰ τοῦ Ἰὼβ διηγήματα· ἀλλὰ τί χρὴ πρὸς τοσοῦτον κακὸν ἀντεξαγαγεῖν μιᾶς οἰκίας εὐαρίθμητα πάθη; κἂν τὰ μεγάλα καὶ κοινότερα τῶν κακῶν διεξέλθῃς, σεισμοὺς καὶ πολέμους καὶ ἐπικλύσεις καὶ χάσματα, μικρὰ καὶ ταῦτα εἰ πρὸς τὰ παρόντα κρίνοιτο. διὰ τί; ὅτι οὐ πάσης ἀθρόως τῆς οἰκουμένης ἡ κατὰ πόλεμον ἅπτεται συμφορά, ἀλλὰ τὸ μέν τι πολεμεῖται αὐτῆς, τὸ δὲ εἰρηνεύεται. μέρος τι πάλιν ἢ σκηπτὸς ἐπέφλεξεν ἢ τὸ ὕδωρ ἐπέκλυσεν ἢ κατεπόθη τῷ χάσματι. τὸ δὲ παρὸν κακὸν πάσης ἀθρόως τῆς οἰκουμένης ἐστὶ πληγή· οὐκ ἔστιν ἔθνος ἓν ἢ πόλιν μίαν ἀπολοφύρασθαι, ἀλλ᾽ ἁρμόζει τάχα τὴν τοῦ Ναβουχοδονοσὸρ προέσθαι φωνήν, ἣν πρὸς τοὺς ὑποχειρίους πεποίηται· Ὑμῖν λέγω, λαοί, φυλαί, γλῶσσαι.
Μετάφραση
Διότι, όπως ακριβώς το γέλιο γίνεται σημάδι της εσωτερικής χαράς, έτσι και ο πόνος της καρδιάς εκφράζεται μέσα από τους θρήνους, και το δάκρυ γίνεται σαν το αίμα για τα τραύματα της ψυχής. Αυτό αναφέρει και η Παροιμία του Σολομώντα, ότι «όταν η καρδιά ευφραίνεται το πρόσωπο ανθίζει, όταν όμως η ψυχή βρίσκεται σε λύπες σκυθρωπάζει». Επομένως, είναι απόλυτη ανάγκη ο λόγος να σκυθρωπάσει μαζί με τη διάθεση της καρδιάς. Και μακάρι να ήταν δυνατόν να βρεθούν τέτοιοι λόγοι, σαν κι αυτούς με τους οποίους ο μέγας Ιερεμίας θρήνησε κάποτε για τη συμφορά των Ισραηλιτών. Διότι τα τωρινά δεινά είναι περισσότερο άξια τέτοιων θρήνων από οτιδήποτε άλλο θλιβερό μνημονεύεται από τα αρχαία χρόνια. Σκληρές είναι οι διηγήσεις του Ιώβ· αλλά γιατί πρέπει να αντιπαραθέσουμε απέναντι σε ένα τόσο μεγάλο κακό τα λιγοστά πάθη μιας μόνο οικογένειας; Και αν ακόμη ανατρέξεις στα μεγάλα και πιο συνηθισμένα κακά, σε σεισμούς και πολέμους και πλημμύρες και χάσματα της γης, μικρά είναι κι αυτά εάν κριθούν σε σύγκριση με τα τωρινά. Γιατί; Επειδή η συμφορά του πολέμου δεν πλήττει μαζικά ολόκληρη την οικουμένη, αλλά ένα μέρος της βρίσκεται σε πόλεμο, ενώ το άλλο ειρηνεύει. Κάποιο μέρος πάλι είτε το κατέκαψε κεραυνός, είτε το κατέκλυσε το νερό, είτε καταποντίστηκε σε χάσμα της γης. Το παρόν κακό όμως αποτελεί πληγή ολόκληρης μαζί της οικουμένης. Δεν μπορούμε να θρηνήσουμε μόνο για ένα έθνος ή για μία πόλη, αλλά αρμόζει ίσως να αρθρώσουμε τη φωνή του Ναβουχοδονόσορα, την οποία απηύθυνε προς τους υπηκόους του: «Σε εσάς μιλώ, λαοί, φυλές, γλώσσες».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες