Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ 3:5

Αλλά και επί Ναβουχοδονόσορα, κατά τα εγκαίνια της εικόνας, όταν ηχούσαν ταυτόχρονα η σάλπιγγα και η σύριγγα και η κιθάρα και η σαμβύκη και το ψαλτήριο, η συμφωνία και κάθε είδους μουσικά όργανα, οι μεν λαοί και οι φυλές και οι γλώσσες έπεφταν στο έδαφος· εκείνοι όμως που από την αρχή δεν ανέχθηκαν να πίνουν τον βαβυλωνιακό οίνο και βδελύχθηκαν την τρυφή της βασιλικής τράπεζας, ούτε έπεσαν να προσκυνήσουν και περιφρόνησαν κάθε ανθρώπινη δυναστεία και κατέσβεσαν ακόμη και αυτήν τη δύναμη του πυρός. —Εάν δε είναι αμάρτημα το να μη βλέπει κανείς τα έργα του Κυρίου και να μην κατανοεί τα έργα των χειρών Του, ας υψώσουμε τους οφθαλμούς της διανοίας μας και ας δούμε τους δημιουργικούς λόγους των έργων του Θεού, αντικρίζοντας τον γενεσιουργό των ποιημάτων αναλόγως προς τα δημιουργήματα, μέσα από το μέγεθος της καλλονής των κτισμάτων. Και επειδή «τα αόρατα του Θεού, από κτίσεως κόσμου, καθοράνται νοούμενα μέσω των δημιουργημάτων», η μεν αισθητή αντίληψη των δημιουργημάτων έχει ίσως ονομαστεί όραση, η δε νοητή κατάληψη των υπερκόσμιων πραγμάτων έχει προσαγορευθεί νόηση.

Και συγκεντρώθηκαν όλοι και ήλθαν· «και στάθηκαν μπροστά στην εικόνα. Και ο κήρυκας φώναζε με δύναμη: Σε εσάς απευθύνεται η προσταγή, λαοί, φυλές, γλώσσες, όποια ώρα ακούσετε τον ήχο της σάλπιγγας, της σύριγγας και της κιθάρας, της σαμβύκης και του ψαλτηρίου και κάθε είδους μουσικών οργάνων, να πέσετε κάτω και να προσκυνήσετε τη χρυσή εικόνα· και όποιος δεν πέσει να προσκυνήσει, την ίδια ώρα θα ριχτεί στο καμίνι της φλεγόμενης φωτιάς».

Δείτε τη σταθερότητα των λόγων που προφέρονται από ένα μόνο στόμα, ώστε να μην σφάλουν σε καμία λέξη. Διότι, όταν ο βασιλιάς απείλησε και είπε: «Γιατί δεν λατρεύετε τους θεούς μου και δεν προσκυνάτε τη χρυσή εικόνα που έστησα;» εκείνοι αποκρίθηκαν: «Δεν έχουμε καμία ανάγκη να σου δώσουμε απάντηση για το ζήτημα αυτό», θεωρώντας τον ανάξιο για μια τέτοια απολογία. Έπειτα, όταν ο βασιλιάς είπε: «Θα ριχθείτε στο καιόμενο καμίνι της φωτιάς, και ποιος είναι εκείνος ο θεός που θα μπορέσει να σας γλιτώσει από τα χέρια μου;», αντέκρουσαν τον λόγο που ειπώθηκε από τον βασιλιά και είπαν: «Υπάρχει ο Θεός, τον οποίο εμείς λατρεύουμε, ο οποίος είναι δυνατός να μας ελευθερώσει από το καιόμενο καμίνι της φωτιάς και θα μας γλιτώσει, βασιλιά, από τα χέρια σου». Όταν δε ο βασιλιάς είπε πάλι: «Τώρα λοιπόν, αν είστε έτοιμοι, μόλις ακούσετε τον ήχο της σάλπιγγας, της σύριγγας και της κιθάρας, της σαμβύκης και του ψαλτηρίου και κάθε είδους μουσικών οργάνων, να πέσετε και να προσκυνήσετε τη χρυσή εικόνα», εκείνοι του αποκρίθηκαν: «Ας σου είναι γνωστό, βασιλιά, ότι δεν λατρεύουμε τους θεούς σου και δεν προσκυνάμε τη χρυσή εικόνα που έστησας».

Προς τον Νεμέσιο 1261. Θεωρώ πλουσιότερους από όλους και βασιλικότερους εκείνους που καταπάτησαν τον έρωτα του πλούτου· ας φροντίσουμε, λοιπόν, με όλη μας τη δύναμη να συγκαταριθμηθούμε μαζί τους. Διότι, μολονότι πολλοί προσκύνησαν την τυραννική εξουσία του πλούτου, όπως προσκύνησαν την εικόνα του Βαβυλωνίου, εμείς όμως, μιμούμενοι την ανδρεία των τριών παίδων, ακόμη και αν οι ήχοι από σάλπιγγες και σύριγγες και από κάθε είδους μουσική που υψώνεται στον αιθέρα αντηχούν γύρω από τα αυτιά μας, και αν ακόμη ανάψει κάμινος φτώχειας, ας μην προσέξουμε ούτε τα τύμπανα ούτε τους αυλούς ούτε την υπόλοιπη απατηλή λάμψη του πλούτου. Αλλά, ακόμη και αν χρειαστεί να πέσουμε σε κάμινο φτώχειας, ας το προτιμήσουμε, προκειμένου να μην προσκυνήσουμε εκείνον· και η κατά Θεόν φιλοσοφία θα γίνει για εμάς εδώ σαν δροσιά που σφυρίζει απαλά μέσα στην κάμινο και γεννά την πλήρη ελευθερία, ενώ εκεί θα μας χαρίσει τους στεφάνους της υπομονής.

Και δες πού άνοιξε αυτό το στάδιο· όχι σε πόλη, ούτε σε κάποια περιοχή, αλλά επίπεδες και γυμνές πεδιάδες υποδέχονται αυτό το θέατρο της οικουμένης. Διότι στην πεδιάδα Δεηρά, έξω από την πόλη, έστησε την εικόνα, και ο κήρυκας αφού προχώρησε μπροστά φώναζε: Σε εσάς απευθύνεται η διαταγή, έθνη, φυλές, λαοί, γλώσσες, την ώρα που θα ακούσετε τον ήχο της σάλπιγγας, της σύριγγας και της κιθάρας, της σαμβύκης και του ψαλτηρίου, της συμφωνίας και κάθε είδους μουσικών οργάνων, να πέσετε και να προσκυνήσετε τη χρυσή εικόνα (διότι πράγματι πτώση αποτελούσε το να προσκυνήσει κανείς το είδωλο)· και όποιος δεν πέσει να προσκυνήσει, την ίδια ώρα θα ριφθεί στο καμίνι του φλεγόμενου πυρός.

Είδες πόσο σκληρά γίνονται τα παλαίσματα, και πόσες είναι οι πιέσεις της επιβουλής, και πόσο βαθύ το βάραθρο, και ο κρημνός εκατέρωθεν; Αλλά μη φοβηθείς· όσο κι αν αυξήσει τα τεχνάσματα ο εχθρός, τόσο περισσότερο αναδεικνύει την ανδρεία των παίδων. Διότι γι' αυτόν τον λόγο επιστρατεύτηκε η συμφωνία τόσων μουσικών, γι' αυτό και η φλεγόμενη κάμινος, ώστε και η ηδονή και ο φόβος να πολιορκούν τις ψυχές των παρευρισκομένων.