Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ 4:12

Γενικώς είναι δυνατόν να λεχθεί: για όλα τα όντα, αισθητά και νοητά, τα οποία εκείνος ονομάζει κρυφά και φανερά, θησαυρός είναι το υπερουράνιο πυρ, σαν ένα μεγάλο δέντρο, όπως αυτό που είδε σε όνειρο ο Ναβουχοδονόσορ, «από το οποίο τρέφεται κάθε σάρκα». Και νομίζει ότι το φανερό μέρος του πυρός είναι ο κορμός, τα κλαδιά, τα φύλλα και ο φλοιός που το περιβάλλει εξωτερικά. Ολα αυτά, λέγει, του μεγάλου δέντρου, αφού αναφλεγούν από την παμφάγο φλόγα του πυρός, αφανίζονται. Ο καρπός όμως του δέντρου, εάν διαμορφωθεί πλήρως και λάβει την τελική του μορφή, τοποθετείται σε αποθήκη και όχι στο πυρ. Διότι, λέγει, ο μεν καρπός δημιουργήθηκε για να τεθεί στην αποθήκη, το δε άχυρο για να παραδοθεί στο πυρ, όπως ακριβώς ο κορμός, ο οποίος δημιουργήθηκε όχι για τον εαυτό του αλλά χάριν του καρπού.

«Και κανένα μυστήριο», λέει, «δεν σου είναι αδύνατο». Τέτοια είναι τα θεία. Διότι τα μεν ανθρώπινα είναι ατελή, ενώ του Θεού όχι. «Άκουσε λοιπόν το όραμα του ονείρου μου, το οποίο είδα, και πες μου την ερμηνεία του, καθώς και τα οράματα του νου μου πάνω στο κρεβάτι μου». Τι λέει λοιπόν; «Κοίταζα, και ιδού, ένα δέντρο στο μέσο της γης, και το ύψος του ήταν πολύ μεγάλο. Μεγάλωσε το δέντρο και δυνάμωσε, και το ύψος του έφτασε έως τον ουρανό, και η έκτασή του έως τα πέρατα όλης της γης, τα δε φύλλα του ήταν ωραία, και ο καρπός του πολύς, και σε αυτό υπήρχε τροφή για όλους, και κάτω από αυτό κατασκήνωναν τα άγρια θηρία, και στα κλαδιά του κατοικούσαν τα πουλιά του ουρανού· και από αυτό τρεφόταν κάθε σάρκα». Τι θέλει να πει αυτό το όραμα; Και πάλι καταδεικνύεται ο πρόσκαιρος χαρακτήρας των ανθρώπινων πραγμάτων. Τα πουλιά, λέει, και τα θηρία απολάμβαναν τη σκιά του και κατοικούσαν σε αυτό, και από εκεί προερχόταν η τροφή τους. Μιλάει για την εξουσία του, η οποία κατέλαβε ολόκληρη την οικουμένη. Προηγουμένως, λοιπόν, μέσω μιας εικόνας, ενώ τώρα μέσω ενός δέντρου τού φανερώνονται τα πράγματα.

Και έτσι είπε: Κόψτε το δέντρο, αλλά αφήστε τη φύτρα των ριζών του μέσα στη γη. Αλλά επειδή η φύτρα συνηθίζει πολλές φορές να φθείρεται, λέει: Αφήστε την έτσι, σαν να βρίσκεται σε σιδερένιο και χάλκινο δεσμό. Και επτά καιροί, λέει, θα περάσουν από πάνω του, και η κατοικία του θα είναι μαζί με τα θηρία. Διότι το ότι αυτά αναφέρονταν σε άνθρωπο, το φανέρωσαν τα όσα ακολούθησαν: Και θα του δοθεί, λέει, καρδιά θηρίου. Επειδή ο λόγος ειπώθηκε με τη μορφή αινίγματος· από μόνος του, λέει, δεν είναι δυνατόν να κατανοηθεί, αλλά χρειάζεται εκείνον που θα τον ερμηνεύσει. Και το ερώτημα, λέει, είναι λόγος αγίων· και μόνο άγιοι θα μπορέσουν να το εξηγήσουν αυτό. Είτε το ένα εννοεί είτε το άλλο, το ότι δηλαδή τέθηκε το ερώτημα και η αιτία για την οποία συμβαίνουν αυτά, και μέσα από την απάντηση δόθηκε ο φωτισμός. Για να γνωρίσουν, λέει, οι ζωντανοί, ότι ο Ύψιστος είναι Κύριος της βασιλείας των ανθρώπων. Αυτή είναι η αιτία. Βλέπεις πώς προνοεί για τους ανθρώπους ο Θεός; Πώς η εξουσία Του δεν περιοριζόταν μόνο στους Ιουδαίους; Αυτό το όνειρο είδα εγώ, ο βασιλιάς Ναβουχοδονόσορ, και εσύ, Βαλτάσαρ, πες την ερμηνεία, διότι όλοι οι σοφοί της βασιλείας μου δεν μπορούν να μου φανερώσουν την ερμηνεία του. Εσύ όμως μπορείς, διότι υπάρχει μέσα σου το άγιο Πνεύμα του Θεού. «Διότι όλοι οι σοφοί της βασιλείας μου δεν μπορούν». Γνώριζε ότι αυτό θα χαροποιούσε και πάλι τον Δανιήλ, το να ομολογήσουν δηλαδή όλοι την ήττα τους, όχι για χάρη της δικής του δόξας, αλλά για να κηρυχθεί και πάλι η δύναμη του Θεού. Εσύ όμως μπορείς, λέει, πες το. Γιατί; Διότι υπάρχει μέσα σου το Πνεύμα του Θεού.