Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ 4:3

Αίνος ωδής του Δαβίδ. Συνέδεσε τον αίνο με το μέλος. Διότι ως ωδή νοείται το μέλος. Υπαινίχθηκε δε και τη δεύτερη παρουσία του Χριστού. Ελάτε να αγαλλιάσουμε: Προτροπή των πιστών από τον προφήτη. Ας αλαλάξουμε: Με ψαλμούς και ύμνους, δηλαδή με φωνή ας προσέλθουμε στον Θεό. Ας προφτάσουμε: Πριν έρθει, λέει, να κρίνει ζώντες και νεκρούς, ο καθένας ας αναγγείλει τα έργα του εξομολογούμενος. Και με ψαλμούς: Δηλαδή πρέπει ακατάπαυστα να ψάλλουμε στον Θεό. Διότι Θεός: Διότι δεν υπάρχει άλλος Θεός εκτός από αυτόν και η βασιλεία του είναι βασιλεία αιώνια. Διότι στο χέρι: Επειδή με την σπιθαμή μέτρησε τον ουρανό και με τη χούφτα τη γη, ώστε τα πάντα να τα έχει (κατέχει) μέσα στο χέρι του ως Θεός. Και τα ύψη: Αν όλη τη γη την έχει μέσα στο χέρι του, πώς όχι και τα όρη; Πρέπει δε να εννοήσουμε τα δόγματα των προφητών, τα οποία είναι νοητά όρη. Διότι δική του είναι: Και την αισθητή ως μεγάλη, που είναι ο βίος <ο κόσμος>, και τη νοητή ως μεγαλύτερη, που είναι το βάπτισμα. Και την ξηρά: Τη γη ονομάζει ξηρά, επειδή και αυτή είναι έργο του Θεού, ως μεγάλο στοιχείο. Να εννοείς δε τον άνθρωπο, επειδή πλάστηκε (τον οποίο έπλασε με τα ίδια του τα χέρια)· διότι νοητή γη είναι ο άνθρωπος. Ελάτε να προσκυνήσουμε: Ελάτε, λέει, να προσκυνήσουμε αυτόν που έκανε τέτοια θαυμάσια. Μιλάει δε και για τη μετάνοια. Και ας κλάψουμε: Γιατί να κλάψουμε; Διότι αυτός μεν έπλασε καθαρό το σκεύος μας, εμείς όμως το λερώσαμε.

ΛΟΓΟΣ Γ΄ Περί του Ναβουχοδονόσορ και περί του Δανιήλ, όταν ρίχτηκε στους λέοντες. «Ο βασιλιάς Ναβουχοδονόσορ προς όλους τους λαούς, τις φυλές και τις γλώσσες που κατοικούν σε όλη τη γη· ας πληθυνθεί η ειρήνη σε εσάς. Τα σημεία και τα θαύματα, τα οποία έκανε σε εμένα ο Θεός, ευαρεστήθηκα να σας τα αναγγείλω ως μεγάλα και ισχυρά· η βασιλεία Του είναι βασιλεία αιώνια και η εξουσία Του παραμένει από γενιά σε γενιά. Εγώ, ο Ναβουχοδονόσορ, βρισκόμουν σε ευημερία και ακμή στον οίκο μου. Είδα ένα όνειρο που με φόβισε και ταράχτηκα στο κρεβάτι μου, και τα οράματα του μυαλού μου με συντάραξαν. Και εκδόθηκε από εμένα διάταγμα να φέρουν ενώπιόν μου όλους τους σοφούς της Βαβυλώνας, για να μου φανερώσουν την ερμηνεία του ονείρου. Και εισέρχονταν μάγοι, αστρολόγοι και Χαλδαίοι· και εγώ διηγήθηκα το όνειρο ενώπιόν τους, αλλά δεν μου φανέρωσαν την ερμηνεία του, έως ότου ήρθε ο Δανιήλ, του οποίου το όνομα είναι Βαλτάσαρ, σύμφωνα με το όνομα του θεού μου, ο οποίος έχει μέσα του πνεύμα άγιο του Θεού· στον οποίο είπα: Βαλτάσαρ, άρχοντα των μάγων, για τον οποίο εγώ γνωρίζω ότι έχεις μέσα σου πνεύμα άγιο του Θεού και κανένα μυστήριο δεν σου είναι αδύνατο να ερμηνεύσεις, άκουσε το όνειρο που είδα και πες μου την ερμηνεία του.»

Βλέπεις πόσο μεγάλο κακό είναι η αδράνεια; Διότι, όπως ακριβώς συμβαίνει με τα σώματα, όταν δεν υπάρχουν οι αναγκαίοι κόποι και οι ασχολίες, οι άνθρωποι προσπαθούν να επινοήσουν κάποιες τεχνητές ασκήσεις για την εκγύμναση του σώματος, έτσι συνηθίζει να ενεργεί και ο Θεός, ώστε να αφαιρέσει την υπερβολική ευρωστία και έπαρση. «Είδα ένα όνειρο και με φόβισε, και ταράχθηκα πάνω στην κλίνη μου, και τα οράματα της κεφαλής μου με συγκλόνισαν. Και από εμένα εκδόθηκε διάταγμα να φέρουν ενώπιόν μου όλους τους σοφούς της Βαβυλώνας, για να μου γνωρίσουν την ερμηνεία του ονείρου». Δες πώς θέλει να τον ταπεινώσει, όχι με την εμπειρία των πραγμάτων, αλλά με την προφητεία όσων πρόκειται να συμβούν. Και πόσο φοβερό ήταν το όνειρο; Για ποιον λόγο, λοιπόν, δεν τον εγκατέλειψε και τώρα το πνεύμα του, και δεν ξέχασε το όνειρο, όπως ακριβώς και προηγουμένως; Διότι, εφόσον ο Δανιήλ είχε δώσει επαρκή απόδειξη προηγουμένως, δηλαδή στο προηγούμενο όνειρο, δεν υπήρχε πλέον καμία ανάγκη να υποβληθεί σε δεύτερη δοκιμασία. Επειδή ο Θεός τα ρυθμίζει όλα προς χάριν κάποιας ανάγκης, και όχι για επίδειξη. Εξάλλου, αυτό γίνεται και για τον έλεγχο των μάγων. Διότι, για να μην πουν πάλι: «Ας πει ο βασιλιάς το όνειρο, και την ερμηνεία του θα την αναγγείλουμε εμείς», ελέγχονται ότι δεν μπορούν να κάνουν ούτε αυτό το ίδιο, και όχι μόνο εκείνο. Δεν μπορούσαν να πουν πάλι: «Το ζήτημα που ρωτά ο βασιλιάς είναι βαρύ και δύσκολο, και δεν υπάρχει άνθρωπος που θα μπορέσει να το ερμηνεύσει, παρά μόνο οι θεοί, των οποίων η κατοικία δεν βρίσκεται ανάμεσα στους θνητούς».