Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ 4:31

Είδες το μέγεθος των κακών; Έλα λοιπόν στη φιλανθρωπία του Θεού. Έγινε σαν θηρίο, διέμενε στην έρημο, μαστιγωνόταν για να σωθεί. Είχε νύχια σαν λιοντάρι, διότι ήταν άρπαγας των αγίων. Είχε τρίχωμα λιονταριών, διότι ήταν λιοντάρι που άρπαζε και ωρυόταν. Έτρωγε χόρτο σαν βόδι, διότι ήταν κτήνος, αγνοώντας Εκείνον που του είχε δώσει τη βασιλεία. Βράχηκε το σώμα του από τη δροσιά, επειδή, αν και είχε δει από πριν τη φωτιά να σβήνεται από τη δροσιά, δεν πίστεψε. Και τι συμβαίνει; Μετά από αυτά, λέει, εγώ ο Ναβουχοδονόσορ ύψωσα τα μάτια μου στον ουρανό, και ευλόγησα τον Ύψιστο, και αίνεσα και δόξασα Εκείνον που ζει στους αιώνες. Επειδή, λοιπόν, αναγνώρισε τον Ύψιστο, και ανέπεμψε ευχαριστήριες φωνές στον Θεό, και μετανόησε για όσα είχε διαπράξει, και αναγνώρισε τη δική του αδυναμία, τότε ο Θεός τού αποδίδει την τιμή της βασιλείας.

Έτρωγε χόρτο σαν το βόδι· διότι ήταν κτηνώδης, μη γνωρίζοντας αυτόν που του είχε δώσει τη βασιλεία. Το σώμα του βράχηκε από τη δροσιά· επειδή, αφού το μέσο της καμίνου έγινε για τον Ανανία και τους συντρόφους του σαν άνεμος δροσιάς που συρίζει, αν και το είδε δεν πίστεψε. Αλλά αργότερα μετανοεί, έχοντας συνετιστεί, όπως λέει ο ίδιος: Εγώ, ο Ναβουχοδονόσορ, ύψωσα τα μάτια μου στον ουρανό, και ευλόγησα τον Ύψιστο, και αίνεσα αυτόν που ζει στους αιώνες. Και επειδή είχε μαστιγωθεί για πολλά χρόνια, αίνεσε αυτόν που ζει στους αιώνες, και ομολόγησε αυτόν που του έδωσε τη βασιλεία, και αναγνώρισε τον Βασιλέα των βασιλευόντων.

Ο Ναβουχοδονόσορ, λοιπόν, βλέποντας και μένοντας έκπληκτος με τα θαυμάσια γεγονότα που συνέβησαν τότε στους τρεις παίδες, τα ανακοίνωσε δημόσια με διάταγμα σε όλους τους λαούς, τις φυλές και τις γλώσσες που βρίσκονταν υπό την εξουσία του, ώστε και αυτοί, ακούγοντας τα όσα έγιναν, να φοβηθούν και να δοξάσουν τον Θεό, όπως ακριβώς και ο ίδιος τον υμνούσε λέγοντας: «Η βασιλεία Του είναι βασιλεία αιώνια και η εξουσία Του παραμένει από γενεά σε γενεά». Έπειτα, διηγήθηκε αυτό που συνέβη στο δεύτερο όραμά του, πώς δηλαδή κανένας από τους μάγους, τους μάντεις και τους Χαλδαίους δεν μπόρεσε να εξηγήσει τον λόγο στον βασιλιά, μέχρι που κλήθηκε ο Δανιήλ, ο οποίος του είχε διηγηθεί και το πρώτο όραμα, ώστε σε όλα ο Θεός να δοξάσει τους δικούς Του δούλους, τους προφήτες, σε σύγκριση με τα υπόλοιπα βάρβαρα και αλλόφυλα έθνη, τα οποία νόμιζαν ότι μπορούσαν να υπερηφανεύονται για την ανθρώπινη σοφία τους, έχοντας ασκηθεί σε επίγεια γνώση. Διότι η «χάρη και η δωρεά» από τον Θεό έρχεται άνωθεν από τον ουρανό, παρέχοντας τον πλούτο της στους άξιους, της οποίας μετείχαν οι μακάριοι προφήτες, αποκτώντας σύνεση διαρκώς από το Άγιο Πνεύμα. Όπως ακριβώς λέει και ο Απόστολος γράφοντας προς τους Κορινθίους: «Και εγώ ήρθα σε σας», «όχι με διδακτούς λόγους ανθρώπινης σοφίας», «αναγγέλλοντάς σας το μυστήριο του Χριστού», «αλλά με διδακτούς λόγους του Πνεύματος, συγκρίνοντας τα πνευματικά με τα πνευματικά».

Βρίσκουμε, λοιπόν, στα υπομνήματα ότι ο Ναβουχοδονόσορας βασίλευσε είκοσι πέντε έτη. Διότι τα πρώτα δεκαοκτώ έτη βασίλευσε, όταν, έχοντας επαρθεί, έστησε την εικόνα. Έπειτα, «μετά από δώδεκα μήνες», του συνέβη αυτό, και «εκδιώχθηκε από τους ανθρώπους» και του αφαιρέθηκε η βασιλεία. Και αφού ταπεινώθηκε και δεήθηκε στον Κύριο και εξομολογήθηκε και ικέτευσε τον ύψιστο Θεό, αναζητήθηκε από τους μεγιστάνες του και, επιστρέφοντας, βασίλευσε πάλι για επτά έτη. Όπως άλλωστε και ο ίδιος διηγείται, λέγοντας: «Και μετά το τέλος των ημερών εκείνων, εγώ, ο Ναβουχοδονόσορας, ύψωσα τα μάτια μου στον ουρανό, και ο νους μου επέστρεψε σε εμένα, και ευλόγησα τον Ύψιστο και αίνεσα και δόξασα εκείνον που ζει στους αιώνες, διότι η εξουσία του είναι εξουσία αιώνια και η βασιλεία του παραμένει από γενεά σε γενεά, και όλοι όσοι κατοικούν τη γη λογίστηκαν ως τίποτα· και ενεργεί σύμφωνα με το θέλημά του στη δύναμη του ουρανού και στην κατοικία της γης· και δεν υπάρχει κανείς που θα μπορέσει να αντισταθεί στο χέρι του και να του πει: Τι έκανες; —Εκείνον ακριβώς τον καιρό, ο νους μου επέστρεψε σε εμένα και επανήλθα στην τιμή της βασιλείας μου· και η μορφή μου επέστρεψε σε εμένα, και οι άρχοντές μου και οι μεγιστάνες μου με αναζήτησαν, και στερεώθηκα στη βασιλεία μου, και μου προστέθηκε ακόμη μεγαλύτερη μεγαλοσύνη».

Όπως ακριβώς, λοιπόν, κάθε πτηνό, όταν του ξεριζώσουν τα φτερά, χάνει τη δύναμή του και γίνεται ευάλωτο, έτσι και τότε απομακρύνθηκαν από τον βασιλιά οι δυνάμεις με τις οποίες θεωρούσε ότι μπορούσε να καυχιέται και να υπερηφανεύεται, τις οποίες φοβήθηκε και έφυγε τότε στην έρημο, για να μην εξοντωθεί από αυτές. Η φράση, επομένως, «στάθηκε σε πόδια ανθρώπου και του δόθηκε καρδιά ανθρώπου», δηλώνει ότι ο Ναβουχοδονόσορ, αφού ταπεινώθηκε και συνειδητοποίησε ότι είναι άνθρωπος υποκείμενος στην εξουσία του Θεού, προσευχήθηκε στον Κύριο και έλαβε την ευσπλαχνία Του, αποκαθιστάμενος και πάλι στη βασιλεία και τη δόξα του. Όπως και ο ίδιος μαρτυρεί λέγοντας: «Και μετά το τέλος των ημερών εκείνων, εγώ ο Ναβουχοδονόσορ ύψωσα τα μάτια μου προς τον ουρανό και ο νους μου επέστρεψε σε μένα, και ευλόγησα τον Ύψιστο και αίνεσα και δόξασα Αυτόν που ζει στους αιώνες, επειδή η εξουσία Του είναι εξουσία αιώνια και η βασιλεία Του διαρκεί από γενιά σε γενιά, και όλοι όσοι κατοικούν τη γη λογίστηκαν ως ένα τίποτα και είναι σαν ένα τίποτα».

Και μετά το τέλος των ημερών, εγώ, λέει, ο Ναβουχοδονόσορ ύψωσα τους οφθαλμούς μου στον ουρανό, και ο νους μου επέστρεψε σε μένα, και ευλόγησα τον Ύψιστο, και αίνεσα και δόξασα τον ζώντα εις τους αιώνες, διότι η εξουσία του είναι εξουσία αιώνια, και η βασιλεία του από γενεά σε γενεά. Και όλοι όσοι κατοικούν τη γη θεωρήθηκαν ως μηδέν. Και σύμφωνα με το θέλημά του ενεργεί στη δύναμη του ουρανού και στην κατοικία της γης· και δεν υπάρχει κανείς που θα αντισταθεί στο χέρι του και θα του πει: Τι έκανες; Ύψωσα, λέει, τους οφθαλμούς μου στον ουρανό. Δηλαδή, προσήλθε και προσευχήθηκε στον Θεό, και από εκεί ζήτησε τη βοήθεια. Καίτοι ο χρόνος είχε συμπληρωθεί, δεν ένιωθε ασφάλεια. Διότι, όπως ακριβώς ήταν κύριος να μην αφήσει τα πράγματα να φτάσουν καν σε δοκιμασία, έτσι, αν και ο καθορισμένος χρόνος είχε συμπληρωθεί, εάν εκείνος επρόκειτο να παραμείνει αδιόρθωτος, ο καθορισμός της προθεσμίας δεν επρόκειτο να τον ωφελήσει σε τίποτα. Διότι η απόφαση του Θεού δεν είναι αναγκαστική, αλλά διαμορφώνεται ανάλογα με τις δικές μας πράξεις. Έτσι και ο Δανιήλ, παρόλο που συμπληρώθηκε ο χρόνος, εύλογα προσεύχεται, μήπως τυχόν, εάν προστεθεί νέα κακία, παραταθεί και πάλι ο χρόνος της τιμωρίας.

«Ποιος είναι όμοιος με εμένα; Ας σταθεί, και ας καλέσει, και ας αναγγείλει, και ας ετοιμάσει για εμένα, αφότου δημιούργησα τον άνθρωπο εις τον αιώνα, και τα επερχόμενα ας μου τα αναγγείλει πριν αυτά έλθουν». «Εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός, τη δόξα μου δεν θα την παραχωρήσω σε άλλον, ούτε τις αρετές μου στα γλυπτά είδωλα». «Είναι ο αληθινός Κύριος, Θεός ζώντων, και βασιλιάς των αιώνων». «Αυτός είναι ο Θεός μας, κανένας άλλος δεν θα συγκριθεί μαζί του». «Η βασιλεία του είναι βασιλεία αιώνια, και η εξουσία του παραμένει από γενεά σε γενεά». «Και αφού βαπτίστηκε ο Κύριος, ανέβηκε αμέσως από το νερό. Και ιδού, του ανοίχθηκαν οι ουρανοί, και είδε το Πνεύμα του Θεού να κατεβαίνει σαν περιστέρι και να έρχεται επάνω του. Και ιδού, ακούστηκε φωνή από τον ουρανό που έλεγε: Αυτός είναι ο Υιός μου, στον οποίο ευαρεστήθηκα». «Ο Στέφανος δε, όντας πλήρης Αγίου Πνεύματος, αφού ατένισε στον ουρανό, είδε τη δόξα του Θεού, και τον Ιησού να στέκεται στα δεξιά του Θεού, και είπε: Ιδού, βλέπω τους ουρανούς ανοιγμένους, και τον Υιό του ανθρώπου να στέκεται στα δεξιά του Θεού». «Ουδείς είναι Θεός παρά μόνο ένας. Διότι, έστω κι αν υπάρχουν οι λεγόμενοι θεοί, είτε στον ουρανό είτε στη γη, εντούτοις για εμάς υπάρχει ένας Θεός ο Πατέρας, από τον οποίο προέρχονται τα πάντα, και εμείς κατατείνουμε σε αυτόν· και ένας Κύριος Ιησούς Χριστός, μέσω του οποίου έγιναν τα πάντα, και εμείς υπάρχουμε μέσω αυτού· και ένα Άγιο Πνεύμα, στο οποίο υφίστανται τα πάντα, και εμείς προερχόμαστε από αυτό».