Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ 4:32

Βρίσκουμε, λοιπόν, στα υπομνήματα ότι ο Ναβουχοδονόσορας βασίλευσε είκοσι πέντε έτη. Διότι τα πρώτα δεκαοκτώ έτη βασίλευσε, όταν, έχοντας επαρθεί, έστησε την εικόνα. Έπειτα, «μετά από δώδεκα μήνες», του συνέβη αυτό, και «εκδιώχθηκε από τους ανθρώπους» και του αφαιρέθηκε η βασιλεία. Και αφού ταπεινώθηκε και δεήθηκε στον Κύριο και εξομολογήθηκε και ικέτευσε τον ύψιστο Θεό, αναζητήθηκε από τους μεγιστάνες του και, επιστρέφοντας, βασίλευσε πάλι για επτά έτη. Όπως άλλωστε και ο ίδιος διηγείται, λέγοντας: «Και μετά το τέλος των ημερών εκείνων, εγώ, ο Ναβουχοδονόσορας, ύψωσα τα μάτια μου στον ουρανό, και ο νους μου επέστρεψε σε εμένα, και ευλόγησα τον Ύψιστο και αίνεσα και δόξασα εκείνον που ζει στους αιώνες, διότι η εξουσία του είναι εξουσία αιώνια και η βασιλεία του παραμένει από γενεά σε γενεά, και όλοι όσοι κατοικούν τη γη λογίστηκαν ως τίποτα· και ενεργεί σύμφωνα με το θέλημά του στη δύναμη του ουρανού και στην κατοικία της γης· και δεν υπάρχει κανείς που θα μπορέσει να αντισταθεί στο χέρι του και να του πει: Τι έκανες; —Εκείνον ακριβώς τον καιρό, ο νους μου επέστρεψε σε εμένα και επανήλθα στην τιμή της βασιλείας μου· και η μορφή μου επέστρεψε σε εμένα, και οι άρχοντές μου και οι μεγιστάνες μου με αναζήτησαν, και στερεώθηκα στη βασιλεία μου, και μου προστέθηκε ακόμη μεγαλύτερη μεγαλοσύνη».

Και μετά το τέλος των ημερών, εγώ, λέει, ο Ναβουχοδονόσορ ύψωσα τους οφθαλμούς μου στον ουρανό, και ο νους μου επέστρεψε σε μένα, και ευλόγησα τον Ύψιστο, και αίνεσα και δόξασα τον ζώντα εις τους αιώνες, διότι η εξουσία του είναι εξουσία αιώνια, και η βασιλεία του από γενεά σε γενεά. Και όλοι όσοι κατοικούν τη γη θεωρήθηκαν ως μηδέν. Και σύμφωνα με το θέλημά του ενεργεί στη δύναμη του ουρανού και στην κατοικία της γης· και δεν υπάρχει κανείς που θα αντισταθεί στο χέρι του και θα του πει: Τι έκανες; Ύψωσα, λέει, τους οφθαλμούς μου στον ουρανό. Δηλαδή, προσήλθε και προσευχήθηκε στον Θεό, και από εκεί ζήτησε τη βοήθεια. Καίτοι ο χρόνος είχε συμπληρωθεί, δεν ένιωθε ασφάλεια. Διότι, όπως ακριβώς ήταν κύριος να μην αφήσει τα πράγματα να φτάσουν καν σε δοκιμασία, έτσι, αν και ο καθορισμένος χρόνος είχε συμπληρωθεί, εάν εκείνος επρόκειτο να παραμείνει αδιόρθωτος, ο καθορισμός της προθεσμίας δεν επρόκειτο να τον ωφελήσει σε τίποτα. Διότι η απόφαση του Θεού δεν είναι αναγκαστική, αλλά διαμορφώνεται ανάλογα με τις δικές μας πράξεις. Έτσι και ο Δανιήλ, παρόλο που συμπληρώθηκε ο χρόνος, εύλογα προσεύχεται, μήπως τυχόν, εάν προστεθεί νέα κακία, παραταθεί και πάλι ο χρόνος της τιμωρίας.

Αλλά εξαιτίας του προστάγματος του Θεού. Διότι γι' αυτόν τον λόγο ορίζεται χρόνος, ώστε να μην νομίσεις ότι κάτι έγινε τυχαία. «Και η βασιλεία Του παραμένει από γενιά σε γενιά· και όλοι όσοι κατοικούν τη γη λογίστηκαν ως ένα τίποτα». Διότι, εάν εγώ, που εξουσιάζω τα πάντα, λογίστηκα ως ένα τίποτα, πολύ περισσότερο όλοι οι άλλοι. Επειδή Εκείνος που απομάκρυνε από τη βασιλεία έναν τόσο ισχυρό, πολύ περισσότερο μπορεί να απομακρύνει τους υποτελείς. «Και πράττει σύμφωνα με το θέλημά Του στη δύναμη του ουρανού και στην κατοικία της γης». Η φράση, «ως ένα τίποτα λογίστηκαν», δεν σημαίνει ότι τους περιφρονεί, μη γένοιτο, αλλά ότι είναι ισχυρός και τους κατευθύνει όπως Εκείνος βούλεται. Αυτό άλλωστε φανερώνει και το επόμενο χωρίο: «Και πράττει σύμφωνα με το θέλημά Του στη δύναμη του ουρανού και στην κατοικία της γης». Ας δεχθούμε, λοιπόν, ότι όσα αφορούν τη γη τα γνωρίζεις· όσα αφορούν τον ουρανό, από πού τα ξέρεις; Από το όνειρο. Εκείνος πρόσταξε. Πώς υπάκουσαν; Από τη φωτιά του καμινιού. «Και δεν υπάρχει κανείς που θα αντισταθεί στο χέρι Του και θα Του πει: Τι έκανες;».

«Διότι όλα αυτά τα έκανε το χέρι μου, και όλα αυτά είναι δικά μου, λέει ο Κύριος.» «Αυτός που τους λύτρωσε είναι ισχυρός, Κύριος Παντοκράτωρ είναι το όνομά του.» «Όλοι όσοι κατοικούν τη γη θεωρήθηκαν ως ένα τίποτα, και δεν υπάρχει κανείς που να μπορέσει να αντισταθεί στο χέρι του και να του πει, Τι έκανες;» «Το να έχεις μεγάλη ισχύ είναι πάντοτε δικό σου γνώρισμα, και στη δύναμη του βραχίονά σου ποιος θα αντισταθεί; Σαν μια μικρή κλίση της ζυγαριάς είναι όλος ο κόσμος ενώπιόν σου. Ελεείς όμως τους πάντες, διότι τα πάντα μπορείς.» «Η ισχύς σου είναι η αρχή της δικαιοσύνης, και το ότι δεσπόζεις στα πάντα σε κάνει να τα σπλαχνίζεσαι όλα.» «Στους ισχυρούς όμως επιβάλλεται αυστηρή εξέταση. — Είναι αδύνατον να ξεφύγει κανείς από το χέρι σου.» «Ποιος θα σου πει, Τι έκανες; ή ποιος θα αντισταθεί στην κρίση σου;» «Φοβερός είναι ο Κύριος, και πάρα πολύ μεγάλος, και θαυμαστή είναι η δύναμή του.» Είναι αυτός που συγκρατεί τα πάντα με τον λόγο της δύναμής του, και δεν ενεργεί σωματικά, ούτε έχει ανάγκη από χειρωνακτική εργασία για τη δημιουργία, αλλά κάνει τη φύση των δημιουργημάτων να ακολουθεί το αβίαστο θέλημά του. — Όπου ο Θεός θέλει, νικάται η τάξη της φύσης. Διότι και θέλησε, και μπόρεσε. Ανώτερος από τη φύση είναι ο Θεός, και από αυτόν προέρχεται το να θέλει, επειδή είναι αγαθός, και το να μπορεί, επειδή είναι δυνατός, και το να ολοκληρώνει το έργο του, επειδή διαθέτει τα πάντα με αφθονία. — Σας λέω ότι από τις πέτρες αυτές, δηλαδή από αυτούς που λατρεύουν τις πέτρες, ο Θεός μπορεί να αναδείξει τέκνα στον Αβραάμ.

«Δεν γνωρίζετε από πού εισχώρησε η αρχή της κακίας στον κόσμο;» Και όταν εκείνοι είπαν: «Από πού;», τους είπε: «Από την υπερηφάνεια, εξαιτίας της οποίας εξέπεσε ο εωσφόρος, που ανέτελλε το πρωί, και συνετρίβη κάτω από τη γη, και εξαιτίας της οποίας συγκατοίκησε με τα θηρία ο Ναβουχοδονόσορ, ο βασιλιάς της Βαβυλώνας. Ή δεν ακούσατε τη θεία γραφή που λέει: Βδέλυγμα ενώπιον του Κυρίου είναι κάθε υψηλοκάρδιος, και καθένας που υψώνει τον εαυτό του θα ταπεινωθεί; Λεηλατηθήκατε από τον διάβολο, έχοντας αγνοήσει κάθε σας αρετή. Διότι μητέρα και αρχηγός όλων των κακών είναι η υπερηφάνεια. Διότι δεν φύγατε εγκαταλείποντας τον Θεόδωρο, αλλά, αποφεύγοντας τον λόγο του Θεού, εκπέσατε από το Άγιο Πνεύμα, όντας αληθινά άθλιοι και άξιοι κάθε οίκτου. Πώς δεν κατανοήσατε ότι ο Σατανάς ήταν αυτός που ενήργησε σε εσάς αυτό, εξαιτίας του οποίου αποκοπήκατε από τον Θεό; Ω, τι μεγάλο θαύμα αλλά και δική σας κατάκριση! Ο Θεός ταπείνωσε τον εαυτό Του, γενόμενος υπήκοος μέχρι θανάτου για εμάς, και εμείς, που είμαστε κατά φύση χώμα και στάχτη, υπερηφανευόμαστε. Διότι ανατράπηκε η φύση μας· ο πανύψηλος και εξόχως υπέρτατος, μέσω της ταπείνωσης, σαγήνευσε τον κόσμο κοντά Του προς σωτηρία, ενώ μπορούσε και με ένα μόνο βλέμμα να καταφλέξει τα πάντα· εμείς όμως, ενώ δεν είμαστε τίποτα, κυριευόμαστε από έπαρση, αγνοώντας ότι, με το να επιζητούμε τιμές, μάλλον καταδικάζουμε τους εαυτούς μας στα κατώτατα της γης. Δεν είδατε εμένα να στέκομαι και να ακούω τη διδασκαλία του;»