Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ 4:33

Είδες το μέγεθος των κακών; Έλα λοιπόν στη φιλανθρωπία του Θεού. Έγινε σαν θηρίο, διέμενε στην έρημο, μαστιγωνόταν για να σωθεί. Είχε νύχια σαν λιοντάρι, διότι ήταν άρπαγας των αγίων. Είχε τρίχωμα λιονταριών, διότι ήταν λιοντάρι που άρπαζε και ωρυόταν. Έτρωγε χόρτο σαν βόδι, διότι ήταν κτήνος, αγνοώντας Εκείνον που του είχε δώσει τη βασιλεία. Βράχηκε το σώμα του από τη δροσιά, επειδή, αν και είχε δει από πριν τη φωτιά να σβήνεται από τη δροσιά, δεν πίστεψε. Και τι συμβαίνει; Μετά από αυτά, λέει, εγώ ο Ναβουχοδονόσορ ύψωσα τα μάτια μου στον ουρανό, και ευλόγησα τον Ύψιστο, και αίνεσα και δόξασα Εκείνον που ζει στους αιώνες. Επειδή, λοιπόν, αναγνώρισε τον Ύψιστο, και ανέπεμψε ευχαριστήριες φωνές στον Θεό, και μετανόησε για όσα είχε διαπράξει, και αναγνώρισε τη δική του αδυναμία, τότε ο Θεός τού αποδίδει την τιμή της βασιλείας.

ΙΗ'. Αλλά είδες το μέγεθος των κακών του· έλα λοιπόν στη φιλανθρωπία του Θεού. Αποθηριώθηκε, λοιπόν, αυτός που είχε θηριώδη και ωμότατη προαίρεση· αποθηριώθηκε όμως όχι για να καταστραφεί, αλλά για να σωθεί διά της μετανοίας. Απέκτησε νύχια σαν των ορνέων· διότι ήταν άρπαγας των αγίων. Απέκτησε τρίχες σαν των λεόντων· διότι σαν λιοντάρι άρπαζε και ωρυόταν.

Αυτός πένθησε πολύ για την Ιερουσαλήμ και ασκήτευσε με νηστείες, απέχοντας από κάθε εκλεκτή τροφή, και ήταν άνδρας πολύ ισχνός στην όψη, αλλά ωραίος με τη χάρη του Θεού. Προσευχήθηκε επίσης πολύ για τον Ναβουχοδονόσορα, όταν εκείνος μεταβλήθηκε σε θηρίο και κτήνος, για να μην καταστραφεί. Διότι τα μπροστινά του μέρη μαζί με το κεφάλι ήταν σαν του βοδιού, και τα πόδια του μαζί με τα πισινά μέρη σαν του λιονταριού. Διότι αυτά τα χαρακτηριστικά έχουν οι δυνάστες στη νεότητά τους, γίνονται δηλαδή σαν βόδια κάτω από τον ζυγό του Βελίαρ εξαιτίας της φιληδονίας τους, και στο τέλος μετατρέπονται σε θηρία που αρπάζουν, εξολοθρεύουν, χτυπούν και φονεύουν. Γνώριζε λοιπόν ο άγιος αυτός ότι έτρωγε χόρτο σαν το βόδι, και αυτό γινόταν γι' αυτόν τροφή της ανθρώπινης φύσης. Γι' αυτό και ο Ναβουχοδονόσορ, μετά την αποστολή αυτής της μάστιγας, αποκτώντας πάλι ανθρώπινη καρδιά, έκλαιγε και ικέτευε τον Θεό κάθε μέρα και νύχτα, δεόμενος σαράντα φορές στον θεό Βεημών, δηλαδή στον Θεό του Ισραήλ. Διότι ερχόταν πάνω του πνεύμα του Σατανά και ξεχνούσε ότι είχε γίνει άνθρωπος. Η γλώσσα του δενόταν ώστε να μην μπορεί να μιλήσει και του δινόταν φωνή θηρίου· και κάνοντας νοήματα αμέσως δάκρυζε, και τα μάτια του γίνονταν σαν κρέας από το πολύ κλάμα. Και πολλοί άρχοντες και πολίτες, βγαίνοντας από την πόλη, τον έβλεπαν.

Πένθησε δε πολύ για την πόλη και ασκήθηκε σε νηστεία, απέχοντας από κάθε επιθυμητή τροφή. Και προσευχήθηκε πολύ υπέρ του Ναβουχοδονόσορα, κατόπιν παρακλήσεως του γιου του, του Βαλτάσαρ, όταν εκείνος έγινε θηρίο και κτήνος, για να μην καταστραφεί. Διότι τα μπροστινά του μέρη, μαζί με το κεφάλι, ήταν σαν του βοδιού, και τα πόδια, μαζί με τα πίσω μέρη, σαν του λιονταριού. Αποκαλύφθηκε δε στον άγιο σχετικά με αυτό το μυστήριο, ότι έγινε μεν θηρίο εξαιτίας της φιληδονίας και της σκληροτραχηλίας του, κτήνος δε επειδή βρισκόταν υπό τον ζυγό του Βελίαρ και του ήταν υποταγμένος· και ως βόδι μεν έτρωγε χόρτο, το οποίο όμως του γινόταν τροφή ανθρώπινης φύσεως. Η δε γλώσσα του δεσμεύτηκε ώστε να μη μιλά· και έχοντας επίγνωση, αμέσως δάκρυζε, και παρακαλούσε νοερά τον Θεό κάθε ημέρα και ώρα. Τα δε μάτια του έγιναν κρεώδη από τα πολλά δάκρυα. Και πολλοί από την πόλη τον έβλεπαν και απορούσαν.

Βρίσκουμε, λοιπόν, στα υπομνήματα ότι ο Ναβουχοδονόσορας βασίλευσε είκοσι πέντε έτη. Διότι τα πρώτα δεκαοκτώ έτη βασίλευσε, όταν, έχοντας επαρθεί, έστησε την εικόνα. Έπειτα, «μετά από δώδεκα μήνες», του συνέβη αυτό, και «εκδιώχθηκε από τους ανθρώπους» και του αφαιρέθηκε η βασιλεία. Και αφού ταπεινώθηκε και δεήθηκε στον Κύριο και εξομολογήθηκε και ικέτευσε τον ύψιστο Θεό, αναζητήθηκε από τους μεγιστάνες του και, επιστρέφοντας, βασίλευσε πάλι για επτά έτη. Όπως άλλωστε και ο ίδιος διηγείται, λέγοντας: «Και μετά το τέλος των ημερών εκείνων, εγώ, ο Ναβουχοδονόσορας, ύψωσα τα μάτια μου στον ουρανό, και ο νους μου επέστρεψε σε εμένα, και ευλόγησα τον Ύψιστο και αίνεσα και δόξασα εκείνον που ζει στους αιώνες, διότι η εξουσία του είναι εξουσία αιώνια και η βασιλεία του παραμένει από γενεά σε γενεά, και όλοι όσοι κατοικούν τη γη λογίστηκαν ως τίποτα· και ενεργεί σύμφωνα με το θέλημά του στη δύναμη του ουρανού και στην κατοικία της γης· και δεν υπάρχει κανείς που θα μπορέσει να αντισταθεί στο χέρι του και να του πει: Τι έκανες; —Εκείνον ακριβώς τον καιρό, ο νους μου επέστρεψε σε εμένα και επανήλθα στην τιμή της βασιλείας μου· και η μορφή μου επέστρεψε σε εμένα, και οι άρχοντές μου και οι μεγιστάνες μου με αναζήτησαν, και στερεώθηκα στη βασιλεία μου, και μου προστέθηκε ακόμη μεγαλύτερη μεγαλοσύνη».

Εάν είχε μεταβληθεί σε θηρίο, δεν θα αντιλαμβανόταν τα όσα του συνέβαιναν. Τι σημαίνει λοιπόν το «δόθηκε σε αυτόν καρδιά θηρίου»; Δηλαδή εξαγριώθηκε, και ούτε ήθελε να βρίσκεται ανάμεσα σε ανθρώπους, ή και φοβόταν να είναι μαζί με τους ανθρώπους, ή φοβόταν τους ανθρώπους όπως ακριβώς τα θηρία. Τι θα μπορούσε να υπάρξει υψηλότερο από αυτόν; Και τι πιο ταπεινωμένο από αυτόν; Και εκδιώχθηκε από τους ανθρώπους. Σε τίποτα δεν τον προστάτευσε η δύναμή του. Δεν ήταν σαρκοφάγο θηρίο, αλλά έτρωγε χόρτο, και αποτελούσε εικόνα του άλογου ζώου. Για να πιστέψεις, λέει: θα έχεις το χόρτο ως συνηθισμένη τροφή σου. Πώς δεν τον κατασπάραξαν τα θηρία; Πώς μπόρεσε το σώμα του να το χωνέψει; Πώς δεν καταστράφηκε; Διότι το χρονικό διάστημα δεν ήταν μικρό· περιφερόταν, αποτελώντας για όλους παράδειγμα ταπείνωσης, φέροντας πάνω του τα σημάδια της τιμωρίας, σαν στιγματισμένος.

Διότι εκείνον ακριβώς τον καιρό, λέγει, επανήλθε ο νους μου και επανήλθα στην τιμή της βασιλείας μου· και η μορφή μου επέστρεψε σε εμένα· και οι άρχοντές μου και οι μεγιστάνες μου με αναζήτησαν· και στερεώθηκα στη βασιλεία μου, και μου προστέθηκε ακόμη μεγαλύτερη μεγαλοπρέπεια. Και με αναζήτησαν, λέγει, οι μεγιστάνες μου, αυτοί που με είχαν διώξει ενώ κυριαρχούσα και βασίλευα.

Όχι μόνο, λέει, δεν θα εναντιωθεί, αλλά ούτε καν λέξη δεν θα πει. Αυτός εξουσιάζει τα πάντα, Αυτός είναι τα πάντα. «Εκείνον», λέει, «τον καιρό, τα λογικά μου επέστρεψαν σε μένα». Εκείνον· ποιον; Αυτόν που είχε ειπωθεί από τον Θεό. Πώς λοιπόν τον επανέφεραν στη βασιλεία; Διότι εκείνοι που τον ανέτρεψαν όταν ήταν τόσο ισχυρός, πώς τον επανέφεραν όταν κατέστη αδύναμος; «Και επανήλθα στην τιμή της βασιλείας μου, και η μορφή μου επέστρεψε σε μένα· και οι άρχοντές μου και οι μεγιστάνες μου με αναζήτησαν· και στερεώθηκα στη βασιλεία μου, και μου προστέθηκε ακόμη μεγαλύτερη μεγαλοσύνη». Βλέπεις πώς (ο Θεός) δύναται και να εγκαθιδρύσει και να καθαιρέσει μία βασιλεία; Διότι έπρεπε μεν να έχεις πεισθεί για αυτά από τα προηγούμενα γεγονότα· επειδή όμως δείχνεις άγνοια, την καθαίρεσε και πάλι την εγκαθίδρυσε. «Τώρα, λοιπόν, εγώ, ο Ναβουχοδονόσορ, αινώ και υπερυψώνω και δοξάζω τον Βασιλέα του ουρανού, διότι όλα τα έργα Του είναι αληθινά και οι οδοί Του είναι δίκαιες κρίσεις, και έχει τη δύναμη να ταπεινώσει όλους όσους πορεύονται με υπερηφάνεια».