Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ 4:9

Γνώριζε και ο Ναβουχοδονόσορ ότι το Πνεύμα το Άγιο βρισκόταν μέσα στον Δανιήλ. Διότι του λέει: «Βαλτάσαρ, άρχοντα των μάγων, το έχω κατανοήσει αυτό, ότι άγιο πνεύμα Θεού υπάρχει μέσα σου». Ένα αληθινό πράγμα είπε και ένα ψεύτικο. Διότι το ότι είχε Άγιο Πνεύμα ήταν αληθινό, δεν ήταν όμως άρχοντας των μάγων. Επειδή δεν ήταν μάγος, αλλά σοφός μέσω του Αγίου Πνεύματος. Και πριν από αυτό, του είχε ερμηνεύσει το όραμα με την εικόνα, το οποίο ο ίδιος που το είδε δεν το κατανοούσε. Πες μου, του λέει, το όραμα που εγώ, αν και το είδα, δεν το γνωρίζω. Βλέπεις τη δύναμη του Αγίου Πνεύματος; Εκείνο που όσοι το είδαν δεν το γνωρίζουν, όσοι δεν το είδαν το κατανοούν και το ερμηνεύουν.

Ο δε πολύς καρπός που είχε το δέντρο δηλώνει τα μεγάλα έσοδα και τους φόρους που του αποδίδονταν από το κάθε ένα έθνος. Ο δε κορμός του που ήταν εδραιωμένος πάνω στη γη σημαίνει ότι αυτή είναι η βασιλεία, επειδή τυγχάνει να είναι επίγεια, όντας εδραιωμένη πάνω στη γη.] Η δε φράση «ο καρπός του πολύς και τροφή για όλους» που υπήρχε «σε αυτό», υποδηλώνει τους μισθούς, τις τιμές και τα χαρίσματα που δίνονταν από τον βασιλιά σε όλους, τα οποία ήταν σαν τροφή που δίνεται στους ανθρώπους από ένα δέντρο. Τα δε «άγρια θηρία» που κατασκήνωναν «κάτω από αυτό» υποδηλώνουν τα στρατόπεδα και τις δυνάμεις, οι οποίες πάντοτε παρέμεναν και υπηρετούσαν πιστά τον βασιλιά για την εκτέλεση των προσταγμάτων, όντας σαν άγρια θηρία έτοιμα να πολεμήσουν, να καταστρέψουν και να κατασπαράξουν τους ανθρώπους σαν θηρία. Τα δε «πουλιά» που κατοικούσαν «στα κλαδιά του» σημαίνουν την υπακοή όλων των εθνών προς αυτόν, τα οποία, ερχόμενα από πολύ μακριά, υποτάσσονταν στους άρχοντες που είχαν εγκατασταθεί από αυτόν, σαν να ήταν κλαδιά από δέντρο.

Ή μήπως θέλει να πει τούτο, ότι δηλαδή τόσο τον τίμησε, ώστε να του δώσει το όνομα από τον θεό του; Διότι πράγματι είχαν τη συνήθεια να ονομάζουν τα παιδιά με τα ονόματα των θεών, επειδή μάλιστα και από ανθρώπους έφτιαχναν θεούς. Έτσι ονομάστηκε κάποιος Όβελος, έτσι και κάποιος Βήλαιος ανάμεσά μας. Διότι, επειδή είδαν οι δαίμονες τους ανθρώπους να τιμώνται με αυτόν τον τρόπο και να ονομάζονται θεοί, το ζήλεψαν και οι ίδιοι. Για ποιον λόγο λέει: «Ο Δανιήλ, του οποίου το όνομα είναι Βαλτάσαρ»; Διότι είχε δύναμη Θεού. Επειδή αυτό για εκείνους αποτελούσε τη μέγιστη τιμή. Και ο Δανιήλ ανεχόταν εξαιτίας τους να ονομάζεται έτσι. Πουθενά, όμως, εδώ, όταν αναφέρεται στον εαυτό του, δεν ονομάζει τον εαυτό του Βαλτάσαρ, αλλά τι λέει; «Εγώ ο Δανιήλ». Όσης τιμής αξιώθηκε ο γιος του βασιλιά, τόσης αξιώθηκε και αυτός, και πριν ακόμη δοκιμαστεί στην πράξη, φάνηκε αξιοθαύμαστος από την ίδια του την όψη. Βέβαια, δεν μιλούσε με τη δική του δύναμη, λέει, αλλά είχε μέσα του άγιο πνεύμα Θεού. Πνεύμα, όχι βέβαια αυτό που εμείς ονομάζουμε Παράκλητο, αλλά σαν να έλεγε κανείς θεία έμπνευση· ήταν ένθεος. «Βαλτάσαρ», λέει, «ο άρχοντας των επωδών». Ήταν ο πρώτος από αυτούς, λέει. Δες πόσα τεκμήρια υπάρχουν για το ότι αυτός ήταν ανώτερος. «Βαλτάσαρ, άρχοντα των επωδών, για τον οποίο γνώρισα ότι υπάρχει μέσα σου άγιο πνεύμα Θεού». Είναι ο ανώτερος, ο καλύτερος όλων, αυτός που εγώ έχω γνωρίσει. Διότι, για να μην τον φέρει πάλι στην ανάγκη να πει: «Και σε εμένα δεν φανερώθηκε λόγω κάποιας σοφίας που υπάρχει μέσα μου», περίμενε ότι με αυτό ακριβώς θα τον προσέλκυε, και γι' αυτό το είπε πριν από όλα τα άλλα.

Διότι μη νομίσεις, επειδή σε αποκάλεσα άρχοντα των επαοιδών, ότι το είπα αυτό σαν να επιβεβαιώνω πως αυτά λέγονται με ανθρώπινη σοφία. Είσαι μεν άρχοντας των επαοιδών, γνωρίζω όμως ότι τα λες όλα κινούμενος από θεία δύναμη· το διαπίστωσα μέσα από την πείρα των πραγμάτων.

«Και κανένα μυστήριο», λέει, «δεν σου είναι αδύνατο». Τέτοια είναι τα θεία. Διότι τα μεν ανθρώπινα είναι ατελή, ενώ του Θεού όχι. «Άκουσε λοιπόν το όραμα του ονείρου μου, το οποίο είδα, και πες μου την ερμηνεία του, καθώς και τα οράματα του νου μου πάνω στο κρεβάτι μου». Τι λέει λοιπόν; «Κοίταζα, και ιδού, ένα δέντρο στο μέσο της γης, και το ύψος του ήταν πολύ μεγάλο. Μεγάλωσε το δέντρο και δυνάμωσε, και το ύψος του έφτασε έως τον ουρανό, και η έκτασή του έως τα πέρατα όλης της γης, τα δε φύλλα του ήταν ωραία, και ο καρπός του πολύς, και σε αυτό υπήρχε τροφή για όλους, και κάτω από αυτό κατασκήνωναν τα άγρια θηρία, και στα κλαδιά του κατοικούσαν τα πουλιά του ουρανού· και από αυτό τρεφόταν κάθε σάρκα». Τι θέλει να πει αυτό το όραμα; Και πάλι καταδεικνύεται ο πρόσκαιρος χαρακτήρας των ανθρώπινων πραγμάτων. Τα πουλιά, λέει, και τα θηρία απολάμβαναν τη σκιά του και κατοικούσαν σε αυτό, και από εκεί προερχόταν η τροφή τους. Μιλάει για την εξουσία του, η οποία κατέλαβε ολόκληρη την οικουμένη. Προηγουμένως, λοιπόν, μέσω μιας εικόνας, ενώ τώρα μέσω ενός δέντρου τού φανερώνονται τα πράγματα.