Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ 7:11

«Και οδηγήθηκε ενώπιόν του. Και του δόθηκε η εξουσία και η τιμή και η βασιλεία· και όλοι οι λαοί, οι φυλές και οι γλώσσες θα τον υπηρετήσουν. Η εξουσία του είναι εξουσία αιώνια, η οποία δεν θα παρέλθει, και η βασιλεία του δεν θα καταστραφεί.» Ιδού, σαφώς μέσα από τα όσα ειπώθηκαν μάθαμε ότι αυτός είναι ο Υιός του Θεού, ο οποίος σαρκώθηκε και έπαθε για εμάς, και αναστήθηκε από τους νεκρούς, και αναλήφθηκε εν δόξη προς τον Πατέρα του και πρόκειται να έλθει πάλι μαζί με τις νεφέλες του ουρανού, με δόξα αιώνια, για να κρίνει ζώντες και νεκρούς. Διότι για το γεγονός αυτό προείπε ο ίδιος ο προφήτης Δανιήλ: «Έβλεπα έως ότου στήθηκαν θρόνοι, και κάθισε ο Παλαιός των Ημερών· και το ένδυμά του ήταν λευκό σαν το χιόνι, και οι τρίχες της κεφαλής του σαν καθαρό μαλλί. Ο θρόνος του ήταν φλόγα πυρός, οι τροχοί του πυρ φλέγον. Ποταμός πυρός ξεχυνόταν μπροστά του, χίλιες χιλιάδες τον υπηρετούσαν, και μύριες μυριάδες παρίσταντο ενώπιόν του. Συνεδρίασε το δικαστήριο και τα βιβλία ανοίχτηκαν. Έβλεπα τότε, εξαιτίας της φωνής των μεγάλων λόγων που λαλούσε εκείνο το κέρας, έως ότου το θηρίο θανατώθηκε και καταστράφηκε, και το σώμα του παραδόθηκε για να καεί στη φωτιά.» Είναι λοιπόν ολοφάνερο ότι το θηρίο είναι ο Αντίχριστος. Διότι ο Υιός του Θεού, όταν έλθει, θα τον εξοντώσει με την πνοή του στόματός του, επειδή σε αυτόν ανήκει η δόξα και η δύναμη στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Διότι έτσι ακριβώς προείδε και προείπε και ο Δανιήλ: «ιδού», λέει, «στήθηκαν θρόνοι και ο Παλαιός των Ημερών κάθισε· και είδα κάποιον σαν Υιό ανθρώπου να έρχεται πάνω στις νεφέλες του ουρανού, και έφθασε έως τον Παλαιό των Ημερών, και σε αυτόν δόθηκε όλη η τιμή και η εξουσία· χίλιες χιλιάδες τον υπηρετούσαν και μύριες μυριάδες στέκονταν παριστάμενοι μπροστά του». Σε συμφωνία με αυτό και το ιερό Ευαγγέλιο λέει ότι τότε «θα συναχθούν όλα τα έθνη μπροστά του· και θα τους χωρίσει τον έναν από τον άλλον, όπως ακριβώς ο ποιμένας χωρίζει τα πρόβατα από τα ερίφια». Πρόβατα ονομάζει τους δικαίους ως πράους και επιεικείς και ως εκείνους που βάδισαν την ομαλή και από τον ίδιο πεπατημένη οδό των αρετών, και ως αφομοιωμένους με αυτόν· επειδή και ο ίδιος ονομάστηκε αμνός από τον Πρόδρομο και Βαπτιστή, ο οποίος έλεγε: «Ίδε ο αμνός του Θεού, ο αίρων την αμαρτία του κόσμου». Ερίφια δε ονομάζει τους αμαρτωλούς, ως θρασείς και άτακτους, και ως φερομένους στους γκρεμούς της αμαρτίας· και τους μεν, λέει, θα τους στήσει εκ δεξιών του, ως εργάτες αγαθών έργων, ενώ όσους δεν είναι τέτοιοι εξ ευωνύμων. «Τότε θα πει ο Βασιλεύς», λέει, και δεν πρόσθεσε ποιος ή τίνων βασιλεύς, καθώς δεν υπάρχει κανένας άλλος, παρά μόνο αυτός· διότι, αν και υπάρχουν πολλοί κύριοι και βασιλείς, ένας είναι όντως ο Κύριος, ένας ο Βασιλεύς, ο εκ φύσεως δεσπότης των πάντων.

Αλλά και τον Δαβίδ έχει πατέρα αυτός, επομένως ο ίδιος είναι και άνθρωπος, ώστε αυτός που επρόκειτο να γεννηθεί να είναι ταυτόχρονα Θεός και άνθρωπος, υιός ανθρώπου και Υιός Θεού, ο οποίος λαμβάνει από τον Θεό και Πατέρα ως άνθρωπος την αδιάδοχη βασιλεία, όπως είδε και προκήρυξε ο Δανιήλ: «Έβλεπα», λέει, «μέχρι που στήθηκαν θρόνοι και κάθισε ο Παλαιός των Ημερών· και ιδού, κάποιος σαν υιός ανθρώπου ερχόταν πάνω στις νεφέλες του ουρανού και έφτασε μέχρι τον Παλαιό των Ημερών, και σε αυτόν δόθηκε η τιμή και η εξουσία· και η βασιλεία του είναι βασιλεία αιώνια, και δεν θα μεταβιβαστεί σε άλλον βασιλιά».

και αυτό ήταν εξαιρετικά διαφορετικό από όλα τα θηρία που υπήρξαν πριν από αυτό, και του δόθηκαν δέκα κέρατα. Παρατηρούσα προσεκτικά τα κέρατά του, και ιδού, ένα άλλο μικρό κέρας ανέβηκε ανάμεσά τους, και τρία από τα προηγούμενα κέρατα ξεριζώθηκαν από μπροστά του. Και ιδού, στο κέρας αυτό υπήρχαν μάτια σαν μάτια ανθρώπου, και στόμα που λαλούσε μεγάλα λόγια. Έβλεπα μέχρι που στήθηκαν θρόνοι και κάθισε ο Παλαιός των Ημερών, και το ένδυμά του ήταν λευκό σαν το χιόνι, και οι τρίχες της κεφαλής του σαν καθαρό μαλλί, ο θρόνος του ήταν φλόγα πυρός, και οι τροχοί του φλεγόμενο πυρ. Ποταμός πυρός έρεε μπροστά του, χίλιες χιλιάδες τον υπηρετούσαν, και μύριες μυριάδες στέκονταν γύρω του. Το κριτήριο συνεδρίασε, και τα βιβλία ανοίχτηκαν. Έβλεπα τότε, εξαιτίας της φωνής των μεγάλων λόγων που έλεγε εκείνο το κέρας, μέχρι που θανατώθηκε το θηρίο και καταστράφηκε, και το σώμα του παραδόθηκε για να καεί στο πυρ. Και η εξουσία των υπόλοιπων θηρίων μετατέθηκε. Έβλεπα σε όραμα της νύχτας, και ιδού, μαζί με τις νεφέλες του ουρανού ερχόταν κάποιος ως Υιός Ανθρώπου, και έφτασε μέχρι τον Παλαιό των Ημερών και οδηγήθηκε ενώπιόν του.

Διότι λέγει ο Δανιήλ: «παρατηρούσα το κέρας, και ιδού, το κέρας εκείνο έκανε πόλεμο με τους αγίους και υπερίσχυε εναντίον τους», «μέχρις ότου αναιρέθηκε το θηρίο και καταστράφηκε και το σώμα του παραδόθηκε για να καεί στη φωτιά.» Μετά από αυτόν, λοιπόν, θα έλθει από τους ουρανούς «ο λίθος που χτύπησε την εικόνα» και τη συνέτριψε και μετέβαλε όλες τις βασιλείες και έδωσε τη βασιλεία στους αγίους του Υψίστου. Αυτός είναι «που έγινε μεγάλο όρος και γέμισε όλη τη γη», για τον οποίο λέγει ο Δανιήλ: «έβλεπα σε νυχτερινό όραμα, και ιδού, μαζί με τις νεφέλες του ουρανού ερχόταν κάποιος όμοιος με Υιό ανθρώπου, και έφθασε μέχρι τον Παλαιό των Ημερών. Και του δόθηκε η εξουσία και η τιμή και η βασιλεία, και όλοι οι λαοί, οι φυλές και οι γλώσσες θα τον υπηρετήσουν· η εξουσία του είναι εξουσία αιώνια, η οποία δεν θα παρέλθει, και η βασιλεία του δεν θα καταστραφεί.» Έδειξε όλη την εξουσία που έχει δοθεί από Αυτόν στον Υιό, ο οποίος έχει αποδειχθεί βασιλιάς και κριτής όλων, «επουρανίων και επιγείων και καταχθονίων», των επουρανίων μεν, διότι γεννήθηκε ως Λόγος από την καρδιά του Πατρός προ πάντων, των επιγείων δε, διότι γεννήθηκε και ως άνθρωπος ανάμεσα στους ανθρώπους, αναπλάθοντας μέσω του εαυτού του τον Αδάμ, και των καταχθονίων δε, διότι συγκαταλέχθηκε και ανάμεσα στους νεκρούς, φέρνοντας το χαρμόσυνο μήνυμα στις ψυχές των αγίων και νικώντας τον θάνατο δια του θανάτου.

Διότι μίλησες και δεν διαψεύστηκες. Επειδή σηκώθηκε η πάρδαλη, ήρθε ο τράγος των αιγών, χτύπησε το κριάρι, συνέτριψε τα κέρατά του, και το καταπάτησε με τα πόδια του, επικράτησε, υψώθηκε. Και όταν αυτό έπεσε, σηκώθηκαν τέσσερα κέρατα από κάτω του· ευφραίνου, μακάριε Δανιήλ, δεν πλανήθηκες, όλα αυτά έχουν πραγματοποιηθεί. Μετά από αυτό, διηγήσου μου ξανά: «ένα τέταρτο θηρίο, φοβερό και εκθαμβωτικό· τα δόντια του σιδερένια, και τα νύχια του χάλκινα, έτρωγε και κομμάτιαζε, και τα υπόλοιπα τα καταπατούσε με τα πόδια του». Δες, τώρα κυριαρχεί «ο σίδηρος», δες, «δαμάζει τα πάντα και τα συντρίβει», δες, υποτάσσει όλους όσοι δεν το θέλουν, δες, τα βλέπουμε αυτά εμείς, δες, δοξάζουμε τον Θεό, διδασκόμενοι από εσένα. Αλλά επειδή είχαμε θέσει ως σκοπό να μιλήσουμε για την πόρνη, έλα εμπρός, ω μακάριε Ησαΐα. Ας δούμε τι λες για τη Βαβυλώνα. «Κατέβα, κάθισε στο χώμα, παρθένα κόρη της Βαβυλώνας, κάθισε, κόρη των Χαλδαίων, δεν θα ονομαστείς πλέον απαλή και τρυφερή. Πάρε τον μύλο, άλεσε αλεύρι, βγάλε το κάλυμμά σου, ανασήκωσε τις πολιές σου, ξεσκέπασε τις κνήμες σου, διάβασε ποτάμια. Θα αποκαλυφθεί η αισχύνη σου, θα φανερωθούν οι ονειδισμοί σου. Το δίκαιο θα λάβω από εσένα, δεν θα σε παραδώσω πια σε ανθρώπους. Αυτός που σε λυτρώνει είναι ο Κύριος Σαβαώθ, το όνομά Του είναι ο Άγιος του Ισραήλ. Κάθισε συντετριμμένη, μπες στο σκοτάδι, κόρη των Χαλδαίων, δεν θα ονομαστείς πια ισχύς της βασιλείας».

«Το θηρίο που ανεβαίνει από την άβυσσο θα κάνει πόλεμο μαζί τους και θα τους νικήσει και θα τους σκοτώσει», επειδή δεν θα θέλουν να δώσουν δόξα στον αντίχριστο –δηλαδή το μικρό κέρατο που φύτρωσε– ο οποίος, έχοντας πλέον υπερηφανευτεί στην καρδιά του, αρχίζει να υψώνει τον εαυτό του και να τον δοξάζει ως θεό, διώκοντας τους αγίους και βλασφημώντας τον Χριστό, όπως λέει ο Δανιήλ: «Παρατηρούσα το κέρατο, και ιδού, υπήρχαν μάτια σαν ανθρώπου στο κέρατο και στόμα που λαλούσε μεγάλα λόγια, και άνοιξε το στόμα του σε βλασφημία προς τον Θεό, και το κέρατο εκείνο έκανε πόλεμο με τους αγίους και υπερίσχυε εναντίον τους, μέχρι που αναιρέθηκε το θηρίο και καταστράφηκε, και το σώμα του παραδόθηκε στη φωτιά για να καεί». Αλλά, επειδή πρέπει να διηγηθούμε λεπτομερέστερα τα περί αυτού, πώς δηλαδή το Άγιο Πνεύμα φανέρωσε μυστικά το όνομά του μέσω ενός αριθμού, θα εξηγήσουμε σαφέστερα τα σχετικά με αυτόν. Διότι ο Ιωάννης λέει ως εξής: «Και είδα άλλο θηρίο να ανεβαίνει από τη γη, και είχε δύο κέρατα όμοια με αρνιού και μιλούσε σαν δράκος. Και ασκούσε όλη την εξουσία του πρώτου θηρίου ενώπιόν του. Και κάνει τη γη και αυτούς που κατοικούν σε αυτήν να προσκυνήσουν το πρώτο θηρίο, του οποίου θεραπεύτηκε η θανατηφόρα πληγή».

Διότι διώχθηκε από τη βασιλεία του. Το δε ότι λέει «καρδιά ανθρώπου τού δόθηκε και στάθηκε σε πόδια ανθρώπου» σημαίνει ότι μετανόησε, αναγνωρίζοντας για τον εαυτό του ότι είναι άνθρωπος, και απέδωσε δόξα στον Θεό. Ιδού, εξήγησε την παρομοίωση του πρώτου θηρίου. Μετά λοιπόν τη λέαινα, ο προφήτης βλέπει ένα δεύτερο θηρίο, όμοιο με αρκούδα, το οποίο ήταν οι Πέρσες. Διότι μετά τους Βαβυλωνίους κυριάρχησαν οι Πέρσες. Το δε ότι λέει «τρία πλευρά έβλεπα στο στόμα της» υπέδειξε τρία έθνη, τους Πέρσες, τους Μήδους και τους Βαβυλωνίους, πράγμα που υποδεικνύεται με τον άργυρο μετά τον χρυσό στην εικόνα. Ιδού, εξηγήσαμε και το δεύτερο θηρίο. Έπειτα, το τρίτο θηρίο, η λεοπάρδαλη, που ήταν οι Έλληνες· διότι μετά τους Πέρσες κυριάρχησε ο Αλέξανδρος ο Μακεδόνας, καταλύοντας τον Δαρείο· το οποίο στην εικόνα υποδεικνύεται ως ο χαλκός. Το δε ότι λέει «τέσσερα φτερά πτηνού και τέσσερα κεφάλια στο θηρίο», έδειξε σαφέστατα πώς διαμερίστηκε σε τέσσερα μέρη η βασιλεία του Αλεξάνδρου. Διότι τέσσερα κεφάλια είχε, δηλαδή τους τέσσερις βασιλείς που αναδείχθηκαν από αυτήν. Επειδή όταν πέθανε ο Αλέξανδρος διαίρεσε τη βασιλεία του σε τέσσερα μέρη. Ιδού μιλήσαμε και για το τρίτο. Έπειτα, λέει, «ένα τέταρτο θηρίο φοβερό και τρομακτικό. Τα δόντια του ήταν σιδερένια και τα νύχια του χάλκινα». Ποιοι είναι αυτοί αν όχι η βασιλεία των Ρωμαίων, η οποία είναι ο σίδηρος με τον οποίο θα συντρίψει όλα τα πριν από αυτήν βασίλεια και θα κατακυριεύσει όλη τη γη.

Επειδή, λοιπόν, ο προφήτης, θέλοντας με κάθε τρόπο να μας πείσει και να μας οδηγήσει στην αλήθεια αυτών που είδε, ρωτά έναν από τους παριστάμενους αγγέλους, ώστε να διδαχθεί και ο ίδιος με μεγαλύτερη ακρίβεια για το τέταρτο θηρίο· διότι «αναζητούσα», λέει, «μεγαλύτερη ακρίβεια για» αυτό, «επειδή ήταν» «φοβερό» και εκπληκτικό. Διδάσκοντάς τον, λοιπόν, ο άγγελος, ή μάλλον πείθοντας μέσω αυτού και εμάς να πιστέψουμε σε όσα εκείνος ορθώς είδε, του διηγείται όλα όσα πρόκειται να συμβούν κατά τους έσχατους καιρούς, δηλαδή τον διαμερισμό του τέταρτου θηρίου, με τα δέκα κέρατα που εγείρονται από αυτό, τη φανέρωση του αντίχριστου ανάμεσά τους, τον πόλεμό του εναντίον των αγίων και τον χρόνο του, κατά τον οποίο πρόκειται να κυριαρχήσει. Διότι, λέει, «θα παραδοθούν στο χέρι του για έναν καιρό και καιρούς και μισό καιρό», το οποίο σημαίνει τριάμισι έτη, και μετά από αυτά θα ακολουθήσει «το κριτήριο»· διότι «θρόνοι», λέει, «στήθηκαν» «και το δικαστήριο συνεδρίασε» «και η βασιλεία» «δόθηκε στους αγίους του Υψίστου», ενώ το «σώμα» του θηρίου «παραδόθηκε για να καεί στη φωτιά».

Αλλά βέβαια ο προφήτης μπορούσε να δει και πολλά άλλα. Πώς όμως οι τρίχες δεν καταναλώνονταν μέσα στη φωτιά; Γι' αυτόν τον λόγο πρόσθεσε: Ο θρόνος Του ήταν φωτιά που φλεγόταν. Και ανοίχτηκαν βιβλία. Ώστε αυτός που κρίνεται να καταστεί αυτοκατάκριτος. Παρατηρούσα τότε εξαιτίας της φωνής των μεγάλων λόγων, τους οποίους ξεστόμιζε εκείνο το κέρατο. Εξακολουθούσα να παρατηρώ, μέχρι που θανατώθηκε το θηρίο και καταστράφηκε, εξαιτίας της μεγαληγορίας του. Αν και ο Αλέξανδρος προσκύνησε τον Θεό. Και το σώμα του παραδόθηκε για να καεί στη φωτιά. Και η εξουσία των υπόλοιπων θηρίων αφαιρέθηκε· και τους δόθηκε παράταση ζωής έως έναν καιρό και κάποιους καιρούς. Ακόμη κι αν έλαβαν τέλος, εντούτοις αυτό συνέβη. Και κατακάηκε το θηρίο, και το σώμα του κάηκε. Αυτό δηλώνει ότι εξοντώθηκε ολοκληρωτικά. Έβλεπα σε όραμα της νύχτας· και ιδού, ερχόταν μαζί με τα σύννεφα του ουρανού κάποιος ως Υιός ανθρώπου. Ποιος τα αγνοεί αυτά; Ποιος θα μπορέσει να διακρίνει καθαρά; Μήπως τα λέει αυτά ο Πέτρος, ω Ιουδαίε; Μήπως ο Παύλος; Και ιδού, λέει, ερχόταν ως Υιός ανθρώπου, και έφτασε μέχρι τον Παλαιό των ημερών. Ιδού και η ισοτιμία. Οδηγήθηκε ενώπιόν Του. Ώστε, όταν δεις να του δίνεται η βασιλεία, να μη νομίσεις ότι του δίνεται με ανθρώπινο τρόπο. Διότι λέει: από τα σύννεφα του ουρανού· και η Γραφή συνηθίζει να λαμβάνει τα σύννεφα αντί του ουρανού. Και σε αυτόν δόθηκε η εξουσία, και η τιμή, και η βασιλεία· και όλοι οι λαοί, οι φυλές και οι γλώσσες θα τον υπηρετήσουν.

Διότι, όπως ακριβώς η αστραπή εξέρχεται από την ανατολή και φαίνεται έως τη δύση, έτσι θα είναι και η παρουσία του Υιού του ανθρώπου, η οποία θα δεικνύει και θα ανακηρύσσει από μόνη της τον εαυτό της. Επειδή και με την αστραπή αυτό συμβαίνει, και δεν έχουμε ανάγκη από κάποιον για να μας την αναγγείλει, αλλά άμα τη εμφανίσει της γίνεται γνωστή σε όλους, και μάλιστα ταυτόχρονα σε όλους. Έτσι και ο Παύλος λέει: Ότι ο ίδιος ο Κύριος με πρόσταγμα, με φωνή αρχαγγέλου, με την έσχατη σάλπιγγα θα καταβεί από τον ουρανό. Και ο προφήτης εξάλλου έτσι Τον είδε, να φέρεται πάνω στις νεφέλες, και μπροστά Του να κυλά ποταμός, και το φοβερό βήμα, και την αναπόφευκτη λογοδοσία. Διότι τότε, τότε είναι καιρός δικαστηρίου και κρίσεως· γι' αυτό δεν εμφανίζεται πλέον ως ιατρός, αλλά ως δικαστής. Ο Δανιήλ, μάλιστα, βλέπει και τον θρόνο Του, και τον ποταμό να ρέει μπροστά από το βήμα, και όλα του παρουσιάζονται φτιαγμένα από φωτιά, το άρμα, οι τροχοί. Όμως, όταν ήλθε στην αρχή και κατά την πρώτη Του παρουσία, δεν έδειξε τίποτα τέτοιο, ούτε φωτιά, ούτε ποταμό, ούτε κανένα άλλο από αυτά· αλλά φάτνη και κατάλυμα, και καλύβα, και φτωχή μητέρα. Εξάλλου, με αυτό δείχνει από εδώ και το άτρεπτο και αναλλοίωτο της φύσεώς Του.

Ας υψώσουμε όλοι τα μάτια μας προς τον Κύριο που βρίσκεται στους ουρανούς, ανακράζοντας όπως ο Ιερεμίας: "Αυτός που φανερώθηκε στη γη, αυτός είναι ο Θεός μας, ο οποίος με τη θέλησή του συναναστράφηκε με τους ανθρώπους", και δεν υπέστη καμία μεταβολή, αυτός που φανέρωσε τον εαυτό του με διάφορες μορφές στους προφήτες, τον οποίο ο Ιεζεκιήλ είδε πάνω σε πύρινο άρμα σαν μορφή ανθρώπου, και ο Δανιήλ ως υιό ανθρώπου και παλαιό των ημερών, κηρύσσοντας τον παλαιό και νέο ως έναν Κύριο, αυτόν που φανερώθηκε και φώτισε τα πάντα.