Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ 7:15

Ας ακούσουμε τον Δανιήλ που λέει: έβλεπα σε όραμα της νύχτας, έως ότου τοποθετήθηκαν θρόνοι, και κάθισε ο Παλαιός των Ημερών· ο θρόνος του ήταν φλόγα φωτιάς· οι τροχοί του φωτιά που φλεγόταν· ποταμός φωτιάς έρεε μπροστά του· χίλιες χιλιάδες παραστέκονταν σε αυτόν, και μύριες μυριάδες τον υπηρετούσαν· το δικαστήριο συνεδρίασε, και βιβλία ανοίχτηκαν. Έφριξε το πνεύμα μου, εμένα του Δανιήλ που τα είδα, και τα οράματα της κεφαλής μου με συντάρασσαν.

Έφριξε το πνεύμα μου, εγώ ο Δανιήλ, μέσα στο σώμα μου, και τα οράματα της κεφαλής μου με συντάραξαν. Αυτός λοιπόν, ο τόσο καθαρός, δεν έζησε πάνω στη γη χωρίς πειρασμούς και θλίψεις· και εμείς, χωρίς κόπο και την υπόλοιπη σκληραγωγία, προσδοκούμε τη βασιλεία και τα αγαθά που εναπόκεινται σε αυτήν;

Διότι μίλησες και δεν διαψεύστηκες. Επειδή σηκώθηκε η πάρδαλη, ήρθε ο τράγος των αιγών, χτύπησε το κριάρι, συνέτριψε τα κέρατά του, και το καταπάτησε με τα πόδια του, επικράτησε, υψώθηκε. Και όταν αυτό έπεσε, σηκώθηκαν τέσσερα κέρατα από κάτω του· ευφραίνου, μακάριε Δανιήλ, δεν πλανήθηκες, όλα αυτά έχουν πραγματοποιηθεί. Μετά από αυτό, διηγήσου μου ξανά: «ένα τέταρτο θηρίο, φοβερό και εκθαμβωτικό· τα δόντια του σιδερένια, και τα νύχια του χάλκινα, έτρωγε και κομμάτιαζε, και τα υπόλοιπα τα καταπατούσε με τα πόδια του». Δες, τώρα κυριαρχεί «ο σίδηρος», δες, «δαμάζει τα πάντα και τα συντρίβει», δες, υποτάσσει όλους όσοι δεν το θέλουν, δες, τα βλέπουμε αυτά εμείς, δες, δοξάζουμε τον Θεό, διδασκόμενοι από εσένα. Αλλά επειδή είχαμε θέσει ως σκοπό να μιλήσουμε για την πόρνη, έλα εμπρός, ω μακάριε Ησαΐα. Ας δούμε τι λες για τη Βαβυλώνα. «Κατέβα, κάθισε στο χώμα, παρθένα κόρη της Βαβυλώνας, κάθισε, κόρη των Χαλδαίων, δεν θα ονομαστείς πλέον απαλή και τρυφερή. Πάρε τον μύλο, άλεσε αλεύρι, βγάλε το κάλυμμά σου, ανασήκωσε τις πολιές σου, ξεσκέπασε τις κνήμες σου, διάβασε ποτάμια. Θα αποκαλυφθεί η αισχύνη σου, θα φανερωθούν οι ονειδισμοί σου. Το δίκαιο θα λάβω από εσένα, δεν θα σε παραδώσω πια σε ανθρώπους. Αυτός που σε λυτρώνει είναι ο Κύριος Σαβαώθ, το όνομά Του είναι ο Άγιος του Ισραήλ. Κάθισε συντετριμμένη, μπες στο σκοτάδι, κόρη των Χαλδαίων, δεν θα ονομαστείς πια ισχύς της βασιλείας».

Διότι διώχθηκε από τη βασιλεία του. Το δε ότι λέει «καρδιά ανθρώπου τού δόθηκε και στάθηκε σε πόδια ανθρώπου» σημαίνει ότι μετανόησε, αναγνωρίζοντας για τον εαυτό του ότι είναι άνθρωπος, και απέδωσε δόξα στον Θεό. Ιδού, εξήγησε την παρομοίωση του πρώτου θηρίου. Μετά λοιπόν τη λέαινα, ο προφήτης βλέπει ένα δεύτερο θηρίο, όμοιο με αρκούδα, το οποίο ήταν οι Πέρσες. Διότι μετά τους Βαβυλωνίους κυριάρχησαν οι Πέρσες. Το δε ότι λέει «τρία πλευρά έβλεπα στο στόμα της» υπέδειξε τρία έθνη, τους Πέρσες, τους Μήδους και τους Βαβυλωνίους, πράγμα που υποδεικνύεται με τον άργυρο μετά τον χρυσό στην εικόνα. Ιδού, εξηγήσαμε και το δεύτερο θηρίο. Έπειτα, το τρίτο θηρίο, η λεοπάρδαλη, που ήταν οι Έλληνες· διότι μετά τους Πέρσες κυριάρχησε ο Αλέξανδρος ο Μακεδόνας, καταλύοντας τον Δαρείο· το οποίο στην εικόνα υποδεικνύεται ως ο χαλκός. Το δε ότι λέει «τέσσερα φτερά πτηνού και τέσσερα κεφάλια στο θηρίο», έδειξε σαφέστατα πώς διαμερίστηκε σε τέσσερα μέρη η βασιλεία του Αλεξάνδρου. Διότι τέσσερα κεφάλια είχε, δηλαδή τους τέσσερις βασιλείς που αναδείχθηκαν από αυτήν. Επειδή όταν πέθανε ο Αλέξανδρος διαίρεσε τη βασιλεία του σε τέσσερα μέρη. Ιδού μιλήσαμε και για το τρίτο. Έπειτα, λέει, «ένα τέταρτο θηρίο φοβερό και τρομακτικό. Τα δόντια του ήταν σιδερένια και τα νύχια του χάλκινα». Ποιοι είναι αυτοί αν όχι η βασιλεία των Ρωμαίων, η οποία είναι ο σίδηρος με τον οποίο θα συντρίψει όλα τα πριν από αυτήν βασίλεια και θα κατακυριεύσει όλη τη γη.

Το ότι υπήρχε και προηγουμένως, είναι φανερό από τα σύννεφα· διότι έρχεται πάνω στα σύννεφα. Και του προσφέρθηκε η τιμή. Αυτήν δηλαδή που ήδη είχε. Και λαοί, φυλές και γλώσσες θα τον υπηρετήσουν. Διότι την εξουσία την είχε από πριν ψηλά, αλλά τότε έλαβε αυτήν που ήδη είχε. Όπως ακριβώς δηλαδή για τον Πατέρα κατανοείς συμβολικά τις τρίχες και τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά, έτσι πρέπει να κατανοήσεις και αυτό. Ακούγοντας, δε, το «δόθηκε» και όλα τα παρόμοια, να μην υποπτευθείς τίποτα το ανθρώπινο, ούτε τίποτα το ταπεινό για τον Υιό. Διότι, όπως όταν τον βλέπεις γερασμένο, δεν υποθέτεις ότι είναι ένας συνηθισμένος γέροντας, έτσι ισχύει και για τα υπόλοιπα. Μην αναζητάς, λοιπόν, τη σαφήνεια στις προφητείες, όπου υπάρχουν σκιές και αινίγματα· όπως ακριβώς και στην αστραπή δεν αναζητάς συνεχές φως, αλλά αρκεί μόνο να φανεί. «Έφριξε το πνεύμα μου, εγώ ο Δανιήλ, μέσα στο σώμα μου· και τα οράματα του νου μου με τάραζαν». Εύλογα, εξαιτίας της όψης αυτών που έβλεπε. Αυτός είναι και ο πρώτος και ο μόνος που βλέπει τον Πατέρα και τον Υιό, σχεδόν ορατά. Τι θα μπορούσαν να αντιτάξουν οι Ιουδαίοι σε αυτό; Επειδή λοιπόν η παρουσία Του επρόκειτο πλέον να είναι εγγύτερα, είναι φυσικό και τα οράματα να εμφανίζονται θαυμαστά. «Και πλησίασα έναν από αυτούς που στέκονταν εκεί, και του ζητούσα να μάθω με ακρίβεια για όλα αυτά. Και μου είπε την αλήθεια, και μου φανέρωσε την ερμηνεία των λόγων». Ρωτά τι ακριβώς είναι αυτά που εμφανίζονται· και μαθαίνει για τον Αντίχριστο, και μαθαίνει για μια βασιλεία που δεν έχει τέλος. «Αυτά τα μεγάλα θηρία», λέει, «σημαίνουν ότι τέσσερις βασιλείες θα αναδειχθούν».

Είναι πράγματι φοβερό να το ακούει κανείς, αγαπητοί, και ακόμη πιο φοβερό να βλέπει ολόκληρη την κτίση να στέκεται και να απολογείται για κάθε λόγο, για κάθε έργο, για κάθε σκέψη, για όσα αμαρτήσαμε τη νύχτα και την ημέρα. Μεγάλος θα είναι ο φόβος τότε, αδελφοί, μεγάλη η δοκιμασία, τέτοια που ποτέ δεν υπήρξε ούτε πρόκειται να υπάρξει έως εκείνη την ημέρα. Τότε οι άγγελοι θα περιτρέχουν, οι σάλπιγγες θα ηχούν, τα άστρα θα πέφτουν, ο ήλιος θα σκοτεινιάσει, οι ουρανοί θα τυλιχθούν, η γη θα σειστεί, οι αγγελικές δυνάμεις θα προστρέχουν, τα Σεραφείμ θα βοούν, τα άνω, τα κάτω, τα επίγεια και τα καταχθόνια θα ταράσσονται, τα μνήματα θα ανοίγουν, τα σώματα θα ανασταίνονται και θα συνάγονται, το δικαστήριο θα ετοιμάζεται. Πολύς θα είναι ο φόβος, ανεκδιήγητος ο τρόμος, ακατάληπτη η θλίψη που θα προκύψει τότε· μεγάλη εκείνη η θύελλα, μεγάλη η οδύνη, φοβερή η περίσταση, ακατάπαυστος ο θόρυβος, μεγάλος ο οδυρμός. Άκουσε, λοιπόν, τον Δανιήλ που λέει: Έβλεπα σε όραμα τη νύχτα, ώσπου τοποθετήθηκαν θρόνοι και κάθισε ο Παλαιός των ημερών. Το ένδυμά του ήταν λευκό σαν το χιόνι και τα μαλλιά της κεφαλής του καθαρά σαν το μαλλί του προβάτου· ο θρόνος του ήταν φλόγα, και οι τροχοί του φωτιά που έκαιγε. Ποταμός φωτιάς κυλούσε μπροστά του· χίλιες χιλιάδες παραστέκονταν σε αυτόν, και μύριες μυριάδες τον υπηρετούσαν· το δικαστήριο έλαβε θέση και τα βιβλία ανοίχτηκαν. Έφριξε τότε το πνεύμα μου. Εγώ, ο Δανιήλ, το είδα, και τα οράματα του νου μου με συγκλόνισαν. Αλίμονο!

Ο δε ανήρ των επιθυμιών: «Έβλεπα», λέει, «έως ότου τοποθετήθηκαν θρόνοι, και κάθισε ο Παλαιός των Ημερών· το ένδυμά του ήταν λευκό σαν το χιόνι και οι τρίχες της κεφαλής του σαν καθαρό μαλλί· ο θρόνος του ήταν φλόγα πυρός, οι τροχοί του φλεγόμενο πυρ. Ένας ποταμός πυρός έρεε εκπορευόμενος μπροστά του. [Χίλιες χιλιάδες τον υπηρετούσαν και μύριες μυριάδες παρίσταντο ενώπιόν του.] Το Κριτήριο συνεδρίασε και βίβλοι ανοίχθηκαν.» Έπειτα, μετά από λίγο: «Έβλεπα», λέει, «σε όραμα της νύκτας, και ιδού, ερχόταν με τις νεφέλες του ουρανού κάποιος σαν Υιός ανθρώπου, και έφθασε έως τον Παλαιό των Ημερών και οδηγήθηκε ενώπιόν του, και σε αυτόν δόθηκε η αρχή, η τιμή και η βασιλεία, και όλοι οι λαοί, οι φυλές και οι γλώσσες θα τον δουλεύσουν· η εξουσία του είναι εξουσία αιώνια, η οποία δεν θα παρέλθει, και η βασιλεία του δεν θα καταστραφεί. Έφριξε το πνεύμα μου, εγώ ο Δανιήλ, μέσα στο σώμα μου, και τα οράματα της κεφαλής μου με συντάρασσαν.» Τότε ανοίγουν διάπλατα όλες οι πύλες των ουράνιων αψίδων, μάλλον δε και ο ίδιος ο ουρανός αποσύρεται από το μέσον, όπως το παραπέτασμα κάποιας σκηνής που τυλίγεται, ώστε να μετασχηματιστεί προς το καλύτερο. Τότε τα πάντα γεμίζουν από έκσταση, φρίκη και τρόμο.

Και έφριξε το πνεύμα μου μέσα στο σώμα μου, και τα οράματα του κεφαλιού μου με τάραζαν. Και πλησίασα σε έναν από εκείνους που στέκονταν εκεί, και ζητούσα από αυτόν να μάθω με ακρίβεια για όλα αυτά. Και αποκρινόμενος μου είπε και μου φανέρωσε την ερμηνεία των λόγων: Αυτά τα μεγάλα θηρία είναι τέσσερις βασιλείες, οι οποίες θα αφανιστούν από τη γη, και δεν θα παραλάβουν τη βασιλεία στον αιώνα και στους αιώνες των αιώνων. Τότε θέλησα να πληροφορηθώ με ακρίβεια για το τέταρτο θηρίο, το οποίο κατέστρεφε τα πάντα και ήταν υπερβολικά φοβερό, και τα δόντια του ήταν σιδερένια και τα νύχια του χάλκινα, το οποίο καταβρόχθιζε και κομμάτιαζε και καταπατούσε με τα πόδια του τα υπολείμματα· και για τα δέκα κέρατά του πάνω στο κεφάλι του, και για το ένα που φύτρωσε επιπλέον, εξαιτίας του οποίου έπεσαν τρία από τα προηγούμενα, και το κέρας εκείνο είχε μάτια και στόμα που έλεγε μεγάλα λόγια, και η όψη του υπερείχε από τα άλλα. Και παρατηρούσα το κέρας εκείνο να διεξάγει πόλεμο εναντίον των αγίων και να τους καταβάλλει, μέχρι που ήρθε ο Παλαιός των Ημερών και έδωσε την κρίση στους αγίους του Υψίστου, και έφτασε ο καιρός, και οι άγιοι του Υψίστου κατέλαβαν τη βασιλεία. Και μου ελέχθη σχετικά με το τέταρτο θηρίο: Τέταρτη βασιλεία θα υπάρξει επί της γης, η οποία θα διαφέρει από όλες αυτές τις βασιλείες, και θα καταφάει όλη τη γη και θα την αναστατώσει και θα την κατασυντρίψει.

Ποιος δεν φρίττει ακούγοντας τον Ιεζεκιήλ να λέει: «Θα εκχύσω την οργή μου επάνω σου και θα εξαντλήσω τον θυμό μου εναντίον σου· και θα σε κρίνω σύμφωνα με τις οδούς σου, και θα επιρρίψω επάνω σου όλα τα βδελύγματά σου· και το μάτι μου δεν θα σε λυπηθεί, ούτε και πρόκειται να σε ελεήσω· και τότε θα καταλάβεις ότι εγώ είμαι ο Κύριος.» Ποιος πάλι δεν κατανύγεται ακούγοντας τον Δανιήλ, ο οποίος περιγράφει ρητά την ημέρα της φοβερής κρίσεως, λέγοντας τα εξής: «Εγώ ο Δανιήλ έβλεπα, μέχρι που στήθηκαν θρόνοι. Και κάθισε ο Παλαιός των ημερών. Το ένδυμά του ήταν λευκό σαν το χιόνι, και οι τρίχες της κεφαλής του σαν καθαρό μαλλί. Ο θρόνος του ήταν φλόγα πυρός, οι τροχοί του πυρ φλέγον. Ποταμός πυρός κυλούσε, εκπορευόμενος έμπροσθέν του. Χίλιες χιλιάδες τον υπηρετούσαν, και μύριες μυριάδες παραστέκονταν ενώπιόν του. Συγκροτήθηκε το δικαστήριο, και ανοίχτηκαν τα βιβλία [προφανώς εννοεί τα πεπραγμένα του καθενός].» Και πάλι: «Έβλεπα σε όραμα κατά τη διάρκεια της νύχτας, και ιδού, ερχόταν μαζί με τις νεφέλες του ουρανού κάποιος όμοιος με Υιό ανθρώπου· και έφθασε μέχρι τον Παλαιό των ημερών, και οδηγήθηκε ενώπιόν του. Και σε αυτόν δόθηκε η εξουσία και η τιμή και η βασιλεία. Και όλοι οι λαοί, οι φυλές και οι γλώσσες θα τον υπηρετήσουν· η εξουσία του είναι εξουσία αιώνια, και η βασιλεία του, βασιλεία αιώνια. Έφριξε το πνεύμα μου, εμένα του Δανιήλ, στα εσώψυχά μου, και τα οράματα του νου μου με συντάρασσαν.» ΚΗ΄.

Ας δούμε δε τι μας διδάσκει για την κρίση ο θεσπέσιος Δανιήλ· διότι είναι καλό και αναντίρρητο να κοσμείται το σύγγραμμα από τις θείες Γραφές παρά να γράφω ή να λέγω από μόνος μου κάποιον νέο στοχασμό. Και αν το νεωτεριστικό θεωρηθεί απαράδεκτο από κάποιους μεμψίμοιρους, εφόσον εμείς θεμελιώνουμε τις θέσεις μας σε προφητικές και αγιογραφικές αποκαλύψεις, ουδείς από τους ορθά σκεπτόμενους αντιλέγει. «Έβλεπα», λέγει, «σε νυχτερινό όραμα, έως ότου τοποθετήθηκαν θρόνοι και κάθισε ο Παλαιός των ημερών, και το ένδυμά του ήταν λευκό σαν το χιόνι, και οι τρίχες της κεφαλής του σαν καθαρό μαλλί, ο θρόνος του ήταν φλόγα πυρός, οι τροχοί του φωτιά που φλεγόταν· ποταμός πυρός κυλούσε μπροστά του, χίλιες χιλιάδες παρίσταντο ενώπιόν του και μύριες μυριάδες τον υπηρετούσαν· στήθηκε το κριτήριο και βιβλία ανοίχτηκαν. Έφριξε το πνεύμα μου, εγώ ο Δανιήλ τα είδα, και το όραμα της κεφαλής μου με συντάραξε». Τι σημαίνει το «και το όραμα της κεφαλής μου με συντάραξε»; Με το μάτι της διανοίας, λέγει, καθώς προείδα τη μέλλουσα κρίση, συνταράχθηκα ολόκληρος και έφριξα με το όραμα, δηλαδή με το θέαμα.