Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ 7:21

Ποιος, λοιπόν, βλέποντας ή ακούγοντας αυτά, ποιος, βλέποντας την αλαζονεία των ασεβών και τόση αδικία, εάν είναι δίκαιος, δεν θα αναστέναζε; «Διότι στους τόπους των ασεβών στενάζουν οι δίκαιοι». Ποιος, ενώ συμβαίνουν αυτά και η ασέβεια έχει φθάσει σε τέτοια αναισχυντία, τολμά ακόμη να αποκαλεί τον Κωστήλλιο Χριστιανό και όχι μάλλον εικόνα του Αντιχρίστου; Διότι ποιο από τα γνωρίσματα εκείνου έχει παραλείψει; Ή πώς δεν θα θεωρηθεί από κάθε άποψη ότι αυτός είναι εκείνος, και πώς δεν θα υποτεθεί πως εκείνος είναι τέτοιος, όπως ακριβώς είναι αυτός; Μήπως τις θυσίες που τελέστηκαν στη μεγάλη εκκλησία στο Καισάρειο και τις βλασφημίες κατά του Χριστού δεν τις έπραξαν Αρειανοί και Έλληνες ως κατ' εντολήν του; Δεν περιγράφει κατ' αυτόν τον τρόπο η όραση του Δανιήλ τον αντίχριστο, ότι «θα κάνει πόλεμο με τους αγίους και θα υπερισχύσει εναντίον τους» και θα ξεπεράσει στην κακία όλους τους προηγούμενους «και θα ταπεινώσει τρεις βασιλείς και θα λαλήσει λόγους εναντίον του Υψίστου και θα διανοηθεί να αλλοιώσει καιρούς και νόμο»; Ποιος άλλος, λοιπόν, επιχείρησε ποτέ να πράξει τέτοια πράγματα παρά μόνον ο Κωνστάντιος; Διότι αυτός είναι τέτοιος, ακριβώς όπως θα γινόταν εκείνος. Διότι λαλεί λόγους εναντίον του Υψίστου ως προστάτης της ασεβούς αιρέσεως, και διεξάγει πόλεμο εναντίον των αγίων εξορίζοντας τους επισκόπους, έστω κι αν για λίγο διάστημα, προς δική του απώλεια, κατέχει αυτήν την εξουσία. Επειδή και αυτός έχει ξεπεράσει στην κακία αυτούς που προηγήθηκαν, έχοντας επινοήσει έναν καινούργιο τρόπο διωγμού.

Έρχεται δε ο Αντίχριστος τότε, όταν στον ναό των Ιουδαίων δεν μείνει λίθος επί λίθου, σύμφωνα με την απόφαση του Σωτήρος. Διότι όταν, είτε λόγω παλαιότητας επέλθει πτώση, είτε με την πρόφαση ανοικοδόμησης γίνει κατεδάφιση, είτε από κάποια άλλη αιτία που θα ακολουθήσει γκρεμιστούν όλοι οι λίθοι, δεν λέω του εξωτερικού περιβόλου, αλλά του εσωτερικού ναού, όπου ήταν τα Χερουβίμ, τότε θα έρθει εκείνος με κάθε είδους ψεύτικα σημεία και τέρατα, υπερυψώνοντας τον εαυτό του πάνω από όλα τα είδωλα, υποκρινόμενος στην αρχή φιλανθρωπία, αλλά αργότερα επιδεικνύοντας σκληρότητα, και μάλιστα προς τους αγίους του Θεού. Διότι λέγει η Γραφή: Έβλεπα, και το κέρας εκείνο έκανε πόλεμο εναντίον των αγίων. Και πάλι αλλού: Θα υπάρξει καιρός θλίψεως, θλίψη τέτοια που δεν έχει γίνει από τότε που υπήρξε έθνος πάνω στη γη μέχρι τον καιρό εκείνο. Φοβερό είναι το θηρίο, μεγάλος δράκοντας, ακαταμάχητος για τους ανθρώπους, έτοιμος να καταβροχθίσει. Και ενώ έχουμε να πούμε περισσότερα γι' αυτόν από τις θείες Γραφές, προς το παρόν αρκούμαστε σε αυτά χάριν του μέτρου.

Και πάλι ο Ησαΐας λέει: Ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν, τα λόγια μου όμως δεν πρόκειται να παρέλθουν. 〈ϙζ〉 Ότι πριν από την παρουσία του Χριστού θα έρθει ο Αντίχριστος — ο Δανιήλ λέει: Μετά από αυτούς θα αναδειχθεί ένας άλλος βασιλιάς, ο οποίος θα ξεπεράσει σε κακίες όλους τους προηγούμενους· και θα εκστομίσει λόγια εναντίον του Υψίστου. 〈ϙη〉 Ότι θα φονεύσει πολλούς — ο Δανιήλ λέει: Έβλεπα, και το κέρας εκείνο έκανε πόλεμο εναντίον των αγίων. 〈ϙθ〉 Ότι τότε θα είναι καιρός θλίψεως — ο Δανιήλ λέει: Θα υπάρξει τότε καιρός θλίψεως, θλίψη τέτοια που δεν έχει υπάρξει ποτέ στους ανθρώπους. 〈ρ〉 Ότι μετά από αυτόν, και το πώς [θα έρθει] ο Χριστός — ο Ζαχαρίας λέει: Θα δουν τον Υιό του ανθρώπου να έρχεται πάνω στις νεφέλες· και θα θρηνήσουν οι φυλές ξεχωριστά η καθεμία.

Διότι λέγει ο Δανιήλ: «παρατηρούσα το κέρας, και ιδού, το κέρας εκείνο έκανε πόλεμο με τους αγίους και υπερίσχυε εναντίον τους», «μέχρις ότου αναιρέθηκε το θηρίο και καταστράφηκε και το σώμα του παραδόθηκε για να καεί στη φωτιά.» Μετά από αυτόν, λοιπόν, θα έλθει από τους ουρανούς «ο λίθος που χτύπησε την εικόνα» και τη συνέτριψε και μετέβαλε όλες τις βασιλείες και έδωσε τη βασιλεία στους αγίους του Υψίστου. Αυτός είναι «που έγινε μεγάλο όρος και γέμισε όλη τη γη», για τον οποίο λέγει ο Δανιήλ: «έβλεπα σε νυχτερινό όραμα, και ιδού, μαζί με τις νεφέλες του ουρανού ερχόταν κάποιος όμοιος με Υιό ανθρώπου, και έφθασε μέχρι τον Παλαιό των Ημερών. Και του δόθηκε η εξουσία και η τιμή και η βασιλεία, και όλοι οι λαοί, οι φυλές και οι γλώσσες θα τον υπηρετήσουν· η εξουσία του είναι εξουσία αιώνια, η οποία δεν θα παρέλθει, και η βασιλεία του δεν θα καταστραφεί.» Έδειξε όλη την εξουσία που έχει δοθεί από Αυτόν στον Υιό, ο οποίος έχει αποδειχθεί βασιλιάς και κριτής όλων, «επουρανίων και επιγείων και καταχθονίων», των επουρανίων μεν, διότι γεννήθηκε ως Λόγος από την καρδιά του Πατρός προ πάντων, των επιγείων δε, διότι γεννήθηκε και ως άνθρωπος ανάμεσα στους ανθρώπους, αναπλάθοντας μέσω του εαυτού του τον Αδάμ, και των καταχθονίων δε, διότι συγκαταλέχθηκε και ανάμεσα στους νεκρούς, φέρνοντας το χαρμόσυνο μήνυμα στις ψυχές των αγίων και νικώντας τον θάνατο δια του θανάτου.

«Το θηρίο που ανεβαίνει από την άβυσσο θα κάνει πόλεμο μαζί τους και θα τους νικήσει και θα τους σκοτώσει», επειδή δεν θα θέλουν να δώσουν δόξα στον αντίχριστο –δηλαδή το μικρό κέρατο που φύτρωσε– ο οποίος, έχοντας πλέον υπερηφανευτεί στην καρδιά του, αρχίζει να υψώνει τον εαυτό του και να τον δοξάζει ως θεό, διώκοντας τους αγίους και βλασφημώντας τον Χριστό, όπως λέει ο Δανιήλ: «Παρατηρούσα το κέρατο, και ιδού, υπήρχαν μάτια σαν ανθρώπου στο κέρατο και στόμα που λαλούσε μεγάλα λόγια, και άνοιξε το στόμα του σε βλασφημία προς τον Θεό, και το κέρατο εκείνο έκανε πόλεμο με τους αγίους και υπερίσχυε εναντίον τους, μέχρι που αναιρέθηκε το θηρίο και καταστράφηκε, και το σώμα του παραδόθηκε στη φωτιά για να καεί». Αλλά, επειδή πρέπει να διηγηθούμε λεπτομερέστερα τα περί αυτού, πώς δηλαδή το Άγιο Πνεύμα φανέρωσε μυστικά το όνομά του μέσω ενός αριθμού, θα εξηγήσουμε σαφέστερα τα σχετικά με αυτόν. Διότι ο Ιωάννης λέει ως εξής: «Και είδα άλλο θηρίο να ανεβαίνει από τη γη, και είχε δύο κέρατα όμοια με αρνιού και μιλούσε σαν δράκος. Και ασκούσε όλη την εξουσία του πρώτου θηρίου ενώπιόν του. Και κάνει τη γη και αυτούς που κατοικούν σε αυτήν να προσκυνήσουν το πρώτο θηρίο, του οποίου θεραπεύτηκε η θανατηφόρα πληγή».

Διότι πρέπει να εξετάσουμε τι λέει ο προφήτης: «Και ζητούσα να μάθω με ακρίβεια για το τέταρτο θηρίο, ότι διέφερε από κάθε άλλο θηρίο, υπερβολικά φοβερό· τα δόντια του ήταν σιδερένια και τα νύχια του χάλκινα, κατέτρωγε και κομμάτιαζε, και τα υπολείμματα τα καταπατούσε με τα πόδια του· και για τα δέκα κέρατά του που βρίσκονταν στο κεφάλι του και για το άλλο που φύτρωσε και απέρριψε τρία από τα προηγούμενα, του οποίου τα μάτια και το στόμα έλεγαν μεγάλα λόγια, και η όψη του έγινε μεγαλύτερη από των υπολοίπων. Έβλεπα, και το κέρας εκείνο έκανε πόλεμο με τους αγίους και υπερίσχυσε εναντίον τους, μέχρι που ήλθε ο Παλαιός των Ημερών και έδωσε την κρίση στους αγίους του Υψίστου, και έφτασε ο καιρός και οι άγιοι κατέλαβαν τη βασιλεία». Επειδή λοιπόν, όπως προαναφέραμε, υποδηλώνει αυτήν την τέταρτη βασιλεία, σε σύγκριση με την οποία καμία άλλη μεγαλύτερη ή παρόμοια βασιλεία δεν έχει εγερθεί πάνω στη γη, από αυτήν πρόκειται να φυτρώσουν «δέκα κέρατα».

Παρατηρούσα, και το κέρας εκείνο έκανε πόλεμο με τους αγίους και υπερίσχυσε εναντίον τους, μέχρι που ήλθε ο Παλαιός των ημερών και απένειμε την κρίση στους αγίους του Υψίστου· και έφθασε ο καιρός, και οι άγιοι κατέλαβαν τη βασιλεία. Και είπε τα εξής: Το τέταρτο θηρίο θα είναι μια τέταρτη βασιλεία επί της γης, η οποία θα υπερτερεί όλων των βασιλειών, και θα καταφάγει ολόκληρη τη γη, θα την καταπατήσει και θα την κατακόψει. Και τα δέκα κέρατά του είναι δέκα βασιλείς που θα εγερθούν· και μετά από αυτούς θα εγερθεί ένας άλλος, ο οποίος θα ξεπεράσει στην κακία όλους τους προηγούμενους, και θα ταπεινώσει τρεις βασιλείς. Και θα εκστομίσει λόγια εναντίον του Υψίστου, και θα καταπονήσει τους αγίους του Υψίστου, και θα διανοηθεί να μεταβάλει καιρούς και νόμο· και θα παραδοθούν στην εξουσία του μέχρι ενός καιρού.