Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ 7:3

Αυτή δε είναι η βασιλεία του Χριστού, η οποία παρομοιάστηκε με λίθο, επειδή σκόνταψαν σε αυτήν οι πατέρες σας. Ζακχαίος: Τώρα ακούω ότι ο Χριστός σας έχει παρομοιαστεί με λίθο. Αθανάσιος: Πάντοτε τα αφανή και αόρατα γίνονται κατανοητά μέσω φανερών παραβολών· ή δεν άκουσες τον Θεό να λέει μέσω του προφήτη: «Και θα γίνω σαν πάνθηρας για τον Εφραίμ και σαν λεοπάρδαλη για τον οίκο του Ιούδα»· και σε άλλο σημείο: «Και θα τους συναντήσω σαν αρκούδα αποστερημένη»· άραγε, όταν το θείο παρομοιάζεται με αρκούδα και με τα άλλα ζώα, υβρίζεται; Ο Ζακχαίος είπε: Μήπως έγινε πράγματι ο Θεός αρκούδα; Το λέει για να δηλώσει το φοβερό. Αθανάσιος: Έτσι, επειδή πολλοί σκόνταψαν, ονομάστηκε κατ' επίνοιαν λίθος ο Χριστός. Άκουσε όμως και άλλη προφητεία για τον Χριστό από τον ίδιο προφήτη: «Έβλεπα», λέει, «και τέσσερα μεγάλα θηρία ανέβαιναν από τη θάλασσα, διαφορετικά μεταξύ τους. Το πρώτο ήταν σαν λέαινα, που είχε φτερά, και τα φτερά της ήταν σαν αετού. Έβλεπα μέχρι που ξεριζώθηκαν τα φτερά της, και σηκώθηκε από τη γη και στάθηκε πάνω σε ανθρώπινα πόδια, και της δόθηκε καρδιά ανθρώπου».

Το ότι, εξάλλου, σε όσους έχουν αξιωθεί την αγία ζωή θα προσφερθεί πλουσιοπάροχα η δυνατότητα να συμμετάσχουν στη χορηγία του Αγίου Πνεύματος και να ξεδιψάσουν από τα ζωοποιά ύδατα, το υποδηλώνει λέγοντας ότι, από το νερό που προσδοκάται στους καθορισμένους καιρούς να εξέλθει από την Ιερουσαλήμ, το μισό θα κατευθυνθεί προς την πρώτη θάλασσα και το άλλο μισό προς την έσχατη θάλασσα. Και τι σημαίνει άραγε αυτό; Η θεία γραφή συχνά παρομοιάζει με θάλασσες και ύδατα τα πολλά έθνη των ανθρώπων και το αναρίθμητο πλήθος. Έτσι λέει κάπου μέσω ενός από τους αγίους προφήτες: «Διότι η σύμπασα γέμισε από τη γνώση του Κυρίου, όπως το πολύ νερό κατασκεπάζει τις θάλασσες». Είπε κάπου επίσης και ο θεσπέσιος Δανιήλ, προορώντας όσα πρόκειται να συμβούν στους έσχατους καιρούς σε όλη την οικουμένη: «Εγώ ο Δανιήλ έβλεπα, και ιδού, οι τέσσερις άνεμοι του ουρανού όρμησαν στη μεγάλη θάλασσα, και τέσσερα μεγάλα θηρία ανέβαιναν από τη θάλασσα, διαφορετικά το ένα από το άλλο». Κάνοντας δε αυτό ακριβώς σαφέστερο, ο μακάριος Δαβίδ ψάλλει λέγοντας: «Αυτή είναι η θάλασσα η μεγάλη και ευρύχωρη, εκεί υπάρχουν ερπετά που δεν έχουν αριθμό, ζώα μικρά μαζί με μεγάλα· εκεί διαπλέουν πλοία, και αυτός ο δράκοντας που έπλασες για να τον εμπαίζεις». Διότι, ποιον δράκοντα θα μπορούσαμε να πούμε ότι υπάρχει στην αισθητή θάλασσα, ο οποίος πλάστηκε για να εμπαίζεται από τον Θεό που κυριαρχεί στα πάντα;

Θεωρώ ότι αυτά δεν διαφέρουν σε τίποτα από το όραμα του προφήτη. Διότι, όπως ακριβώς ο προφήτης έβλεπε «θάλασσα μεγάλη», έτσι και ο βασιλιάς «εικόνα πελώρια». Και πάλι, όπως ο προφήτης έβλεπε «τέσσερα θηρία», τα οποία ερμηνεύοντας τα ανήγαγε σε τέσσερις βασιλείες, έτσι και ο βασιλιάς υπονοούσε τις τέσσερις βασιλείες μέσω του χρυσού, του αργύρου, του χαλκού και του σιδήρου. Και έπειτα, όπως ο προφήτης έβλεπε τη διαίρεση των δέκα κεράτων του τελευταίου θηρίου, και τρία κέρατα να συντρίβονται από ένα, έτσι ομοίως και ο βασιλιάς παρατηρούσε στα τελευταία μέρη της εικόνας «ένα μέρος σιδερένιο και ένα μέρος πήλινο». Και επιπλέον αυτών, όπως ο προφήτης, μετά το όραμα των τεσσάρων βασιλειών, έβλεπε τον Υιό του ανθρώπου να έχει λάβει την «αρχή», την «εξουσία» και τη «βασιλεία» επί πάντων, έτσι και ο βασιλιάς έβλεπε λίθο να συντρίβει ολόκληρη την εικόνα, να γίνεται «όρος μεγάλο» και να γεμίζει ολόκληρη τη γη. Και οι δύο, λοιπόν, βλέπουν αυτά τα οράματα σχετικά με τη σύσταση του ανθρώπινου βίου.

«Και του δόθηκε η εξουσία και η τιμή και η βασιλεία, και όλοι οι λαοί, οι φυλές και οι γλώσσες θα τον δουλεύσουν· η εξουσία του είναι εξουσία αιώνια, η οποία δεν θα παρέλθει, και η βασιλεία του δεν θα καταστραφεί.» Επειδή λοιπόν σε μερικούς φαίνονται δυσνόητα αυτά που έχουν ειπωθεί με τρόπο μυστικό, δεν θα αποκρύψουμε τίποτα από αυτά, προς επίγνωση εκείνων που διαθέτουν υγιή νου. Λέγοντας «λέαινα» που «ανέβαινε από τη θάλασσα», υποδήλωσε τη βασιλεία των Βαβυλωνίων που εμφανίστηκε στον κόσμο, η οποία ήταν η χρυσή κεφαλή της εικόνας· το δε ότι λέει «τα φτερά της ήταν σαν του αετού», σημαίνει ότι υψώθηκε ο βασιλιάς Ναβουχοδονόσορ και υπερηφανεύθηκε εναντίον του Θεού. Έπειτα, λέει, «μαδήθηκαν τα φτερά της», επειδή καθαιρέθηκε η δόξα του, διότι εκδιώχθηκε από τη βασιλεία του. Το δε ότι λέει «της δόθηκε καρδιά ανθρώπου και στάθηκε σε πόδια ανθρώπου», σημαίνει ότι μετανόησε, αναγνωρίζοντας για τον εαυτό του ότι είναι άνθρωπος, και έδωσε δόξα στον Θεό. Μετά τη λέαινα, λοιπόν, βλέπει «δεύτερο θηρίο, όμοιο με αρκούδα», το οποίο ήταν οι Πέρσες. Διότι μετά τους Βαβυλώνιους επικράτησαν οι Πέρσες. Το δε ότι λέει «τρία πλευρά στο στόμα της», υπέδειξε τρία έθνη, τους Πέρσες, τους Μήδους και τους Βαβυλώνιους, πράγμα που υποδεικνύεται στην εικόνα ως ο άργυρος μετά τον χρυσό. Έπειτα το τρίτο θηρίο, η πάρδαλη, που ήταν οι Έλληνες. Διότι μετά τους Πέρσες επικράτησε ο Αλέξανδρος ο Μακεδόνας, κατατροπώνοντας τον Δαρείο, ο οποίος υποδεικνύεται στην εικόνα ως ο χαλκός.

Ολοφάνερα προανήγγειλε προς τον Ναβουχοδονόσορα: «Έβλεπες, βασιλιά, και να, μια μεγάλη εικόνα στεκόταν μπροστά σου, της οποίας το κεφάλι ήταν από χρυσάφι, οι βραχίονές της και οι ώμοι από ασήμι, η κοιλιά και οι μηροί από χαλκό, οι κνήμες από σίδερο, τα δε πόδια εν μέρει από σίδερο και εν μέρει από πηλό. Έβλεπες, μέχρι που αποκόπηκε μια πέτρα χωρίς ανθρώπινο χέρι, και χτύπησε την εικόνα στα σιδερένια και πήλινα πόδια της και τη συνέτριψε εντελώς. Τότε συνετρίβησαν μεμιάς ο πηλός και ο σίδηρος και ο χαλκός, το ασήμι και το χρυσάφι, και έγιναν σαν τη σκόνη από καλοκαιρινό αλώνι, και η πέτρα που χτύπησε την εικόνα έγινε μεγάλο βουνό και γέμισε όλη τη γη». Γι' αυτό, συνδέοντας με αυτά και τις οράσεις του Δανιήλ, θα κάνουμε μία ενιαία διήγηση και για τα δύο, αποδεικνύοντας πώς ήταν σύμφωνα και αληθινά όσα είδε ο προφήτης, τα οποία είχε προδεί και ο Ναβουχοδονόσορ. Διότι λέει τα εξής ο προφήτης: «Εγώ, ο Δανιήλ, έβλεπα, και να, οι τέσσερις άνεμοι του ουρανού όρμησαν στη μεγάλη θάλασσα, και τέσσερα μεγάλα θηρία ανέβαιναν από τη θάλασσα, διαφορετικά μεταξύ τους. Το πρώτο θηρίο ήταν σαν λέαινα και είχε φτερά αετού. Έβλεπα μέχρι που μαδήθηκαν τα φτερά της και σηκώθηκε από τη γη και στάθηκε σε ανθρώπινα πόδια, και της δόθηκε ανθρώπινη καρδιά. Και να, ένα δεύτερο θηρίο, όμοιο με αρκούδα».

και στάθηκε στο ένα πλευρό, και υπήρχαν τρία πλευρά στο στόμα του ανάμεσα στα δόντια του. Και του έλεγαν τα εξής: «Σήκω, φάε πολλές σάρκες». Ύστερα από αυτό κοίταζα, και ιδού, ένα τρίτο θηρίο σαν λεοπάρδαλη, και είχε πάνω του τέσσερα φτερά πτηνού. Το θηρίο είχε τέσσερα κεφάλια. Ύστερα από αυτό κοίταζα, και ιδού, ένα τέταρτο θηρίο, φοβερό, τρομακτικό και εξαιρετικά ισχυρό, τα δόντια του ήταν μεγάλα σιδερένια και τα νύχια του χάλκινα· έτρωγε, κομμάτιαζε και τα υπόλοιπα τα καταπατούσε με τα πόδια του. Και αυτό διέφερε πάρα πολύ από όλα τα θηρία που υπήρχαν πριν από αυτό. Και είχε δέκα κέρατα. Παρατηρούσα τα κέρατά του, και ιδού, ένα μικρό κέρας ανέβηκε ανάμεσά τους, και τρία κέρατα από τα προηγούμενα ξεριζώθηκαν από μπροστά του· και ιδού, σε αυτό το κέρας υπήρχαν μάτια σαν μάτια ανθρώπου, και στόμα που μιλούσε με μεγάλα λόγια. Επειδή, λοιπόν, φαίνονται σε όλους δυσνόητα αυτά που ειπώθηκαν μυστικά από τον προφήτη, ας μην αποκρύψουμε τίποτα από αυτά σε όσους διαθέτουν υγιή νου. Ο Δανιήλ, αναφέροντας το πρώτο θηρίο, δηλαδή τη λέαινα που ανέβαινε από τη θάλασσα, εννοεί τη βασιλεία των Βαβυλωνίων που δημιουργήθηκε στον κόσμο, η οποία είναι η χρυσή κεφαλή της εικόνας. Το ότι λέει «τα φτερά της ήταν σαν του αετού», σημαίνει ότι υψώθηκε ο βασιλιάς Ναβουχοδονόσορας και επάρθηκε εναντίον του Θεού. Έπειτα, λέει, «ξεριζώθηκαν τα φτερά της», επειδή καθαιρέθηκε η δόξα του.

Όσα λοιπόν συνέβησαν στον βασιλιά Ναβουχοδονόσορα εκείνους τους καιρούς ήταν τέτοια, και καταγράφηκαν προς νουθεσία και υπενθύμιση όλων των ανθρώπων, όπως ακριβώς και ο Δανιήλ στις αποκαλύψεις και τα οράματα διηγήθηκε ότι αυτά πράγματι συνέβησαν. Για αυτά, εάν εξετάσουμε το σχετικό χωρίο και συγκρίνουμε και τα δύο, θα αποδείξουμε ότι είναι όμοια και αληθινά. Διότι ο Ναβουχοδονόσορ είδε δύο ενύπνια, αυτό της ποικίλης εικόνας και έπειτα εκείνο περί του δέντρου, τα οποία αφενός ο Δανιήλ ερμήνευσε, αφετέρου θα εκπληρωθούν στον κατάλληλο καιρό. Παρομοίως και τα τέσσερα θηρία που ο Δανιήλ βλέπει να αναβαίνουν από τη θάλασσα, εκ των οποίων ορισμένα ήδη πραγματοποιήθηκαν και άλλα πρόκειται να συμβούν, ώστε να αποδείξουμε ότι η προφητεία του Δανιήλ είναι όμοια και ισάξια με τις υπόλοιπες, μη διαφέροντας σε τίποτα, προς απόδειξη αυτών που ήδη συνέβησαν και υπάρχουν, αλλά και αυτών που θα συμβούν στο μέλλον. Διότι, εάν πιστεύουμε ότι όσα ήδη συνέβησαν είναι αληθινά, πώς δεν θα είναι αληθινά και όλα τα ερχόμενα, τα οποία οι μακάριοι προφήτες προανήγγειλαν; Και κατά το θέλημα του Θεού, προχωρώντας στους καθορισμένους καιρούς, θα εκπληρωθούν τα πάντα.

{"chunk_id":"","translation":"ΛΟΓΟΣ Δ' Περί της οράσεως του προφήτη Δανιήλ. «Κατά το πρώτο έτος του Βαλτάσαρ, βασιλιά των Χαλδαίων, ο Δανιήλ είδε ενύπνιο και τα οράματα του νου του στο κρεβάτι του, και το ενύπνιο το κατέγραψε.» Όσα λοιπόν αποκαλύφθηκαν στον μακάριο προφήτη από το Πνεύμα μέσω οραμάτων, αυτά τα διηγήθηκε άφθονα και σε άλλους, ώστε να μη φανεί ότι προφητεύει τα μέλλοντα μόνο για τον εαυτό του, αλλά να αποδειχθεί προφήτης και σε άλλους που επιθυμούν να ερευνούν με πίστη τις θείες γραφές. Λέει λοιπόν: «Εγώ ο Δανιήλ έβλεπα, και ιδού, οι τέσσερις άνεμοι του ουρανού ορμούσαν στη μεγάλη θάλασσα, και τέσσερα μεγάλα θηρία ανέβαιναν από τη θάλασσα, διαφορετικά το ένα από το άλλο. Το πρώτο ήταν σαν λέαινα και είχε φτερά σαν του αετού. Το έβλεπα μέχρι που ξεριζώθηκαν τα φτερά του, και σηκώθηκε από τη γη, και στάθηκε πάνω σε ανθρώπινα πόδια, και του δόθηκε ανθρώπινη καρδιά. Και ιδού, ένα δεύτερο θηρίο όμοιο με αρκούδα, και στάθηκε στο ένα μέρος, και είχε τρία πλευρά στο στόμα του, ανάμεσα στα δόντια του, και του έλεγαν έτσι: Σήκω, φάε πολλές σάρκες. Μετά από αυτό έβλεπα, και ιδού, ένα άλλο θηρίο σαν λεοπάρδαλη, και είχε τέσσερα φτερά πτηνού από πάνω του, και το θηρίο είχε τέσσερα κεφάλια, και του δόθηκε εξουσία. ["}

Επειδή λοιπόν διάφορα θηρία φανερώθηκαν στον μακάριο Δανιήλ [τον προφήτη] και αυτά διέφεραν μεταξύ τους, πρέπει να κατανοήσουμε ότι δεν κάνει λόγο για κάποια θηρία, αλλά μέσω τύπου και εικόνας παρουσιάζει τις βασιλείες που εμφανίστηκαν σε αυτόν τον κόσμο, σαν θηρία που καταστρέφουν την ανθρωπότητα. Διότι λέγοντας «τη θάλασσα τη μεγάλη» εννοεί ολόκληρο τον κόσμο, και με τους «τέσσερις ανέμους του ουρανού» σημαίνει την κτίση με τα τέσσερα πέρατά της. Το ότι λέει λοιπόν: είδα «τέσσερα θηρία» να ανεβαίνουν «από τη θάλασσα», εννοεί τις βασιλείες αυτού του κόσμου. «Το πρώτο ήταν σαν λέαινα και είχε φτερά σαν του αετού». Λέγοντας λοιπόν λέαινα, ονομάζει τη βασιλεία των Βαβυλωνίων, της οποίας άρχοντας τότε ήταν ο Ναβουχοδονόσορ. Και το ότι λέει «είχε φτερά σαν του αετού» σημαίνει ότι ο βασιλιάς υψώθηκε και επαίρθηκε εναντίον του Θεού, φουσκώνοντας από υπερηφάνεια η καρδιά του, επειδή είχε γίνει μεγάλος και ένδοξος. Έπειτα λέει: «μαδήθηκαν τα φτερά της, και σηκώθηκε από τη γη και στάθηκε σε πόδια ανθρώπου και της δόθηκε καρδιά ανθρώπου». Διότι αυτό πράγματι συνέβη στον Ναβουχοδονόσορα, καθώς έχει επισημανθεί στο προηγούμενο βιβλίο, και ο ίδιος μαρτυρεί ότι έτσι έγιναν τα πράγματα σε αυτόν, πώς εκδιώχθηκε από τη βασιλεία του και του αφαιρέθηκε η δόξα και το μεγαλείο που κατείχε προηγουμένως.

«Θα τους ποιμάνεις με ράβδο σιδερένια· σαν πήλινα σκεύη θα τους συντρίψεις». Κατά τη σιδερένια βασιλεία, λοιπόν, γεννιέται ο Χριστός· αποκόπηκε λίθος χωρίς τη χρήση χεριών. Δες πώς συμφωνούν τα γεγονότα και πόσο όμοια είναι τα λόγια· και χτύπησε την εικόνα, και κατέλυσε τις επίγειες βασιλείες· και έγινε μεγάλο όρος, και γέμισε ολόκληρη τη γη. Αυτό το όνειρο είχε δει ο βασιλιάς Ναβουχοδονόσορ· λησμονήθηκε όμως το όνειρο, προκειμένου να μην το διηγηθεί στους μάγους και, κατά τη συνήθεια, εξαπατηθεί από αυτούς, ακούγοντας άλλα αντί άλλων. Μετά από λίγο χρόνο, λοιπόν, ο ίδιος ο Δανιήλ βλέπει το όνειρο με διαφορετικό τρόπο· δεν ήταν όμως όνειρο, αλλά αποκάλυψη οπτασίας· του φάνηκε ότι βρισκόταν δίπλα στη θάλασσα· και λέει ο Δανιήλ: «Τέσσερα μεγάλα θηρία ανέβαιναν από τη θάλασσα».

Ήρεμα και σταδιακά ας ακολουθήσουμε τον τύπο της προφητείας· Ανέβαιναν, λέγει, τέσσερα μεγάλα θηρία από τη θάλασσα, τα οποία διέφεραν μεταξύ τους, και, λέγει, υπήρχε σε αυτά πάρα πολύ μεγάλη διαφορά. Το πρώτο ήταν σαν λέαινα· και τα φτερά της ήταν σαν του αετού.

Και τέσσερα μεγάλα θηρία ανέβαιναν από τη θάλασσα, διαφορετικά το ένα από το άλλο. Το πρώτο ήταν σαν λέαινα και είχε φτερά σαν του αετού. Κοιτούσα μέχρι που ξεριζώθηκαν τα φτερά του, και σηκώθηκε από τη γη, και στάθηκε πάνω σε πόδια ανθρώπου, και του δόθηκε καρδιά ανθρώπου. Και ιδού ένα άλλο θηρίο, όμοιο με αρκούδα, το οποίο στάθηκε στο ένα πλευρό του· και είχε τρία πλευρά στο στόμα του, ανάμεσα στα δόντια του. Και του έλεγαν τα εξής: Σήκω, φάε πολλές σάρκες. Μετά από αυτό κοιτούσα, και ιδού ένα άλλο θηρίο σαν λεοπάρδαλη· και αυτό είχε τέσσερα φτερά πτηνού στη ράχη του, και το θηρίο είχε τέσσερα κεφάλια, και του δόθηκε εξουσία. Μετά από αυτό έβλεπα σε όραμα της νύχτας, και ιδού ένα τέταρτο θηρίο, φοβερό, καταπληκτικό και υπερβολικά ισχυρό· και τα δόντια του ήταν σιδερένια και μεγάλα· έτρωγε και κατακομμάτιαζε, και τα υπολείμματα τα καταπατούσε με τα πόδια του· και αυτό διέφερε πολύ από όλα τα προηγούμενα θηρία, και είχε δέκα κέρατα. Παρατηρούσα με προσοχή τα κέρατά του· και ιδού ένα άλλο μικρό κέρας ανέβαινε ανάμεσά τους, και τρία από τα προηγούμενα κέρατα ξεριζώθηκαν από μπροστά του. Και ιδού, στο κέρας αυτό υπήρχαν μάτια σαν μάτια ανθρώπου, και στόμα που έλεγε μεγάλα λόγια. Για ποιον λόγο δεν είπε ότι είδε γυναίκες; Διότι, όταν έπρεπε να παραστήσει τιμωρία και κατάρα, παρουσίασε γυναίκες· όταν όμως επρόκειτο για βασιλείες, παρουσίασε θηρία.

Αλλά, επειδή οι ιδιότητές τους βρίσκονται κατεξοχήν στα θηρία, για τον λόγο αυτόν τα χρειάστηκε. Θέλησε να δείξει το αβρό μέσα στην αγριότητα, και παρουσίασε λέαινα. Θέλησε να δείξει το νωθρό, και παρουσίασε άρκτο. Θέλησε να δείξει το γρήγορο και ελαφρύ, και επειδή με πολέμους κατέλυσαν όλοι τις εξουσίες, παρουσίασε και πάρδαλη. Και δες πόσο ωραία θεώρησε πρώτα τη θάλασσα ως ολόκληρη την οικουμένη. Διότι είναι γεμάτη από τόση ταραχή, και έτσι περιφέρεται, σαν να είναι γεμάτη από ψάρια και όχι από ανθρώπους. Αυτό το φανερώνει και ο Χριστός, ότι δηλαδή ο παρών βίος είναι θάλασσα, λέγοντας: «Ομοιώθηκε η βασιλεία των ουρανών με σαγήνη που ρίχτηκε στη θάλασσα και συνέλεξε από κάθε είδος». Και ιδού, λέει, οι τέσσερις άνεμοι του ουρανού όρμησαν στη μεγάλη θάλασσα. Φανερώνει ότι από εκεί προήλθαν τα θηρία, καθώς και την ταχύτητα της πρόνοιας του Θεού. Διότι και εμείς, όταν θέλουμε να δηλώσουμε την ταχύτητα, φέρνουμε ως παράδειγμα τους ανέμους. Έπεσαν στη θάλασσα· και αναδύθηκαν, λέει, τα θηρία από τη θάλασσα. Διότι και οι άρχοντές μας προέρχονται από τη δική μας φύση. Έτσι πολλές φορές ονομάζει τον βασιλιά λέοντα, θέλοντας να δείξει ταυτόχρονα το βασιλικό και το θηριώδες. Ή επειδή ο ένας ήταν ανατολικότερος, ο άλλος από τον βορρά και ο άλλος από τον νότο. Όπως θα έλεγε κανείς: Ανέτρεψε τη θάλασσα, την ανατάραξαν από τον ουρανό. Διέφεραν μεταξύ τους. Το πρώτο ήταν σαν λέαινα. Όπως ακριβώς σε ένα όνειρο· διότι δεν ήταν αυτή η πραγματική φύση των πραγμάτων.

Χίλιες χιλιάδες τον υπηρετούσαν, και μύριες μυριάδες στέκονταν μπροστά του. Το δικαστήριο συνεδρίασε, και τα βιβλία ανοίχτηκαν. Ας συγκεντρώσουμε τη διάνοιά μας, αγαπητοί. Διότι ο λόγος δεν αφορά μικρά ζητήματα. Θρόνοι, λέει, στήθηκαν, και ο Παλαιός των ημερών κάθισε. Ποιος είναι αυτός; Όπως ακριβώς, όταν άκουσες για αρκούδα, δεν εννόησες αρκούδα, και για λέαινα, δεν υπέθεσες αυτό το ζώο, αλλά βασιλείες· και όταν άκουσες θάλασσα, δεν εννόησες τη θάλασσα, αλλά την οικουμένη, δηλώνοντας άλλα πράγματα μέσα από άλλα· έτσι συμβαίνει και τώρα. Τι σημαίνει Παλαιός των ημερών; Έμοιαζε με κάποιον ηλικιωμένο. Διότι, σύμφωνα με τις ανάγκες των περιστάσεων για τις οποίες εμφανίζεται, λαμβάνει την ανάλογη μορφή, δείχνοντας ότι σε τέτοια πρόσωπα πρέπει να εμπιστευόμαστε τα δικαστήρια.

Και εξέδωσε διάταγμα να φοβούνται όλοι τον Θεό. Βλέπει το όραμα των θηρίων, όπου διά της λέαινας υποδηλώνεται η βασιλεία των Ασσυρίων, διά της άρκτου των Μήδων και των Περσών, διά της παρδάλεως των Μακεδόνων, και διά του τέταρτου θηρίου των Ρωμαίων.