Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ 9:18

Διότι επειδή ο Δανιήλ, ενώ προσευχόταν, στα λόγια της ικεσίας του πολλές φορές ονόμασε τον μεν λαό «λαό του Θεού», τον δε άγιο τόπο της πόλης «τόπο του Θεού», αντιστρέφοντας τα λόγια εκείνος που μετέφερε το θείο μήνυμα, ομολογεί ότι ούτε η άγια πόλη είναι του Θεού ούτε ο λαός είναι του Θεού, αλλά λέει, «δικά σου» είναι, εσένα που προσεύχεσαι και που μίλησες με τέτοιον τρόπο για τον λαό, τον τόπο και την πόλη. Τα λόγια του Δανιήλ έχουν ως εξής: «ας αποστραφεί, λοιπόν, ο θυμός σου και η οργή σου από την πόλη σου την Ιερουσαλήμ, το άγιο όρος σου», και «ο λαός σου έγινε αντικείμενο χλευασμού σε όλους γύρω μας», και πάλι: «ας λάμψει το πρόσωπό σου στο ερημωμένο αγιαστήριό σου», και έπειτα: «δες τον αφανισμό της πόλης σου, πάνω στην οποία έχει επικληθεί το όνομά σου», και στη συνέχεια: «διότι το όνομά σου επικλήθηκε πάνω στην πόλη σου και πάνω στον λαό σου». Αφού προσευχήθηκε με αυτά τα λόγια, προσθέτει: «και ενώ ακόμη εγώ μιλούσα και προσευχόμουν, ιδού ο Γαβριήλ, τον οποίο είδα στο όραμά μου να πετάει, με άγγιξε», «και είπε» όσα έχουν αναγραφεί. Σαφώς, λοιπόν, μέσω αυτών ο μεν προφήτης δεν ονόμασε την πόλη απλώς πόλη, αλλά πόλη «του Θεού», και το αγιαστήριο, αγιαστήριο του Θεού, και τον λαό, λαό του Θεού, λόγω της στοργικής του διάθεσης προς τον λαό.

Κάποιος άλλος λέει: «Έχω πεποίθηση». Και: «Η ρομφαία μου δεν θα με σώσει». Και για ποιον λόγο τα χρησιμοποιείς αυτά; Και γιατί εξοπλίζεσαι, και μεταχειρίζεσαι και τόξο και μάχαιρα; Διότι έτσι πρόσταξε ο Θεός· γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο τα χρησιμοποιώ μεν, αλλά τα πάντα τα εναποθέτω σε Αυτόν. Έτσι εκπαιδεύονταν να πολεμούν τους αισθητούς εχθρούς, θωρακισμένοι από την άνωθεν προστασία, έτσι και τους νοητούς. Και εσύ, λοιπόν, όταν πολεμάς τον διάβολο, να λες: «Δεν στηρίζομαι στα όπλα μου»· δηλαδή, όχι στη δική μου ισχύ, ούτε στις δικές μου δικαιοσύνες, αλλά στο έλεος του Θεού. Έτσι έλεγε και ο Δανιήλ: «Δεν καταθέτουμε την ικεσία μας για έλεος ενώπιόν σου στηριζόμενοι στις δικές μας δικαιοσύνες». Διότι εσύ μας έσωσες από εκείνους που μας θλίβουν, και καταντρόπιασες εκείνους που μας μισούν.

Διότι, λέει, όπως ακριβώς έσωσες εκείνους, όχι εξαιτίας των κατορθωμάτων τους, αλλά επειδή είδες τη θλίψη και τη στενοχώρια τους και άκουσες την κραυγή τους, έτσι απάλλαξε και εμάς από τα παρόντα δεινά μόνο για τη φιλανθρωπία σου· διότι δεν έχουμε κανένα άλλο δικαίωμα σωτηρίας. Αφού λοιπόν είπε αυτά και θρήνησε αρκετά, παρουσιάζει στη συνέχεια την πόλη σαν κάποια αιχμάλωτη γυναίκα, και λέει: «Φανέρωσε το πρόσωπό σου στο αγιαστήριό σου· κλίνε, Θεέ μου, το αυτί σου και άκουσε· άνοιξε τα μάτια σου και δες τον αφανισμό τον δικό μας και της πόλεώς σου, πάνω στην οποία έχει επικληθεί το όνομά σου». Επειδή, δηλαδή, αφού αναζήτησε ανάμεσα στους ανθρώπους, δεν είδε κανέναν ικανό να εξιλεώσει τον Θεό, καταφεύγει στα οικοδομήματα και προβάλλει την ίδια την πόλη, παρουσιάζοντας την ερήμωσή της, και ολοκληρώνοντας με αυτά τον λόγο του, έκανε ίλεω τον Θεό απέναντί του· και αυτό είναι φανερό από τα επόμενα. Αλλά, όπως έλεγα –διότι πρέπει να επανέλθουμε πάλι στο προκείμενο– παρενέβαλα αυτά τα λόγια όχι απλώς ούτε τυχαία, αλλά για να αναπαύσω λίγο τον νου σας που καταπονήθηκε από τους συνεχείς αγώνες. Εμπρός λοιπόν ας επανέλθουμε στο σημείο από το οποίο παρεκκλίναμε για να πούμε αυτά, και ας αποδείξουμε ότι τα δεινά που επρόκειτο να βρουν τους Ιουδαίους είχαν προαναγγελθεί από παλιά με κάθε ακρίβεια. Ο λόγος μας, λοιπόν, απέδειξε ότι αυτές οι δύο δουλείες τούς βρήκαν κατόπιν προφητείας, και όχι τυχαία, ούτε απροσδόκητα.

Η καλύτερη αρχή για την απόδειξή μας θα είναι η παρατήρηση σχετικά με τον τόπο. Διότι ο Θεός, απομακρύνοντάς τους από όλη την οικουμένη, τους περιόρισε σε έναν τόπο: τα Ιεροσόλυμα. Και δεν τους ήταν θεμιτό ούτε να νηστεύουν αλλού, ούτε να προσφέρουν θυσίες, ούτε να τελούν εορτές, ούτε τη Σκηνοπηγία, ούτε να αναγιγνώσκουν τον νόμο τότε, την εποχή που ο νόμος βρισκόταν σε ισχύ. Εάν δε τότε, το να τελούνται αυτά έξω από την Ιερουσαλήμ αποτελούσε παρανομία, πόσω μάλλον τώρα. Και εάν θέλετε, θα αναγνώσω τους σχετικούς με αυτά νόμους που έχουν θεσπιστεί γι' αυτούς, και πρώτα αναφέρω τον νόμο που ισχύει για την εορτή του Πάσχα: «Διότι δεν θα μπορέσετε», λέει, «να τελέσετε το Πάσχα σε καμία από τις πόλεις που σου δίνει Κύριος ο Θεός σου, παρά μόνο στον τόπο που θα εκλέξει Κύριος ο Θεός σου για να επικληθεί το όνομά του εκεί», εννοώντας τα Ιεροσόλυμα. Διότι σε εκείνη την πόλη είχε επικληθεί το όνομά του, όπως ακριβώς φανέρωσε και ο Δανιήλ προσευχόμενος και λέγοντας: «Δες την ερήμωσή μας και την ερήμωση της πόλεώς σου, πάνω στην οποία έχει επικληθεί το όνομά σου». Όχι επειδή ο Θεός έχει πόλη —πώς θα μπορούσε άλλωστε;— αλλά για να καταστήσει τον τόπο περισσότερο σεβαστό μέσω του δέους της ονομασίας του, γι' αυτό ονόμαζε έτσι την πόλη. Αυτός λοιπόν είναι ο ένας νόμος που τους εμποδίζει να τελούν τις θυσίες του Πάσχα όχι μόνο στη Συρία, στην Κιλικία και στα άλλα έθνη, αλλά ούτε καν στην ίδια την Παλαιστίνη.