Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ 9:25

Στην αρχή της δέησής σου εξήλθε ο λόγος· και εγώ ήλθα να σου τον αναγγείλω, διότι είσαι άνδρας επιθυμιών. Εμβάθυνε στον λόγο και κατανόησε το όραμα. Κατανόησε, λέγει, τα λεγόμενα. Διότι, όταν κάποιος παρακαλεί για άλλα, και άλλα ακούει, έχει ανάγκη από πολλή προσευχή. Και θα επιστρέψει, και θα οικοδομηθεί πλατεία και περίτειχος.

Βλέπεις πώς απειλεί εδώ με ολοκληρωτική ερήμωση, και με ανταπόδοση των αμαρτιών και των αδικιών; Διότι ο Θεός δεν απείλησε ότι θα συγχωρήσει, αλλά ότι θα τιμωρήσει τα αμαρτήματά τους. ι΄. Και πότε λοιπόν έγινε αυτό; Πότε καταργήθηκαν εντελώς οι προφητείες; Πότε καταλύθηκε το χρίσμα, ώστε να μην επανέλθει ποτέ πια; Και αν εμείς σιωπήσουμε, οι λίθοι θα κραυγάσουν· τόσο ηχηρή είναι η φωνή των γεγονότων. Διότι δεν θα μπορούσαμε να υποδείξουμε άλλη χρονική περίοδο κατά την οποία υπέστησαν αυτά τα δεινά, παρά αυτή τη μακρά και παρατεταμένη, η οποία πρόκειται να γίνει ακόμη μεγαλύτερη. Έπειτα, μιλώντας πάλι με μεγαλύτερη ακρίβεια, λέγει: «Και θα γνωρίσεις και θα κατανοήσεις, από την έκδοση του λόγου να δοθεί η απάντηση και να ανοικοδομηθεί η Ιερουσαλήμ, έως τον Χριστό τον ηγούμενο, εβδομάδες επτά και εβδομάδες εξήντα δύο».

Εδώ προσέξτε με με ακρίβεια· διότι εδώ βρίσκεται όλο το ζήτημα. Επτά εβδομάδες και εξήντα δύο εβδομάδες είναι τετρακόσια ογδόντα τρία έτη· διότι εδώ δεν εννοεί εβδομάδες ημερών, ούτε μηνών, αλλά εβδομάδες ετών. Διότι από τον Κύρο μέχρι τον Αντίοχο τον Επιφανή και εκείνη την αιχμαλωσία, είναι τριακόσια ενενήντα τέσσερα έτη.

Δηλώνοντας, λοιπόν, ότι δεν εννοεί εκείνη την ερήμωση του ναού, αλλά αυτήν που την ακολούθησε, την ερήμωση επί Πομπηίου, και Ουεσπασιανού, και Τίτου, προεκτείνοντας έτσι τον χρόνο, και έπειτα διδάσκοντάς μας από πότε πρέπει να μετρούμε, καταδεικνύει ότι η αφετηρία δεν είναι η ημέρα της επιστροφής. Αλλά από πότε; Από την έκδοση του προστάγματος να δοθεί απάντηση και να ανοικοδομηθεί η Ιερουσαλήμ. Δεν ανοικοδομήθηκε όμως επί Κύρου, αλλά επί του Αρταξέρξη του Μακρόχειρα.

Γι' αυτό λέει: «Θα οικοδομηθεί πλατεία και περίτειχος». Όταν, λοιπόν, λέει, ανοικοδομηθεί και αναλάβει το οικείο της σχήμα, από τότε να αριθμείς τις εβδομήντα εβδομάδες, και θα δεις ότι αυτή η αιχμαλωσία δεν πρόκειται να έχει πλέον τέλος. Και δηλώνοντας αυτό το ίδιο πιο σαφώς, ότι δηλαδή δεν πρόκειται να βρουν καμία λύση τα δεινά που τους κατέχουν, λέει τα εξής: «Μετά τις εβδομήντα εβδομάδες θα εξολοθρευτεί το χρίσμα, και κρίμα δεν θα υπάρχει σε αυτήν, και η πόλη καθώς και το άγιο θα καταστραφούν μαζί με τον ηγούμενο που έρχεται, και θα κατακοπούν σαν σε κατακλυσμό· δεν θα υπάρξει πλέον κανένα υπόλειμμα, ούτε ρίζα που να αναβλαστάνει και πάλι, και έως το τέλος του συντετμημένου πολέμου θα υπάρξουν αφανισμοί». Και πάλι, μιλώντας για αυτήν την αιχμαλωσία, λέει: «Θα αρθεί το θυμίαμα και η σπονδή· και επιπλέον αυτών θα στηθεί στο ιερό το βδέλυγμα της ερημώσεως, και έως τη συντέλεια του καιρού, συντέλεια θα δοθεί πάνω στην ερήμωση». Όταν όμως ακούς, ω Ιουδαίε, περί συντελείας, τι άλλο πλέον προσδοκάς;

Τον πολλαπλασιασμό αυτών των δύο αριθμών, του επτά, εννοώ, και του δέκα, φανερώνουν ομοίως τα ιερά κείμενα· για παράδειγμα, ο Μωυσής μαζί με τον λαό βρήκε στην έρημο εβδομήντα φοίνικες· και μετά από αυτό αναδεικνύει εβδομήντα πρεσβυτέρους· και ο Κύριος επίσης, μετά τους δώδεκα, ανέδειξε και πάλι άλλους εβδομήντα μαθητές· και εβδομήντα εβδομάδες ορίστηκαν από την καταστροφή του ναού και τον εμπρησμό των Ιεροσολύμων μέχρι την έλευση του Χριστού ως ηγουμένου, για να μιλήσουμε σύμφωνα με τον μακάριο Δανιήλ· και εβδομήντα έτη παρήλθαν έως την επιστροφή από τη Βαβυλώνα στην Ιερουσαλήμ· αλλά και για την Τύρο λέει ο Ησαΐας ότι θα εγκαταλειφθεί από τον Κύριο για εβδομήντα έτη· και πάλι μετά από τέτοιον αριθμό ετών θα την επισκεφθεί ο Κύριος και θα αποκατασταθεί σε αυτό που ήταν εξαρχής· και ο ίδιος ο Κύριος, όντας ο εβδομηκοστός έβδομος από τον παλαιό Αδάμ, ο νέος Αδάμ, ήλθε στην επίγεια ζωή μας· και προσέταξε να συγχωρούμε εβδομήντα φορές το επτά, και να αφήνουμε τα αμαρτήματα των αδελφών που μετανοούν· και θα ήταν χρονοβόρο για την παρούσα μελέτη να σταχυολογήσουμε τις σχετικές με αυτά μαρτυρίες από τη Γραφή· διότι ολόκληρη είναι γεμάτη από αυτά, και κηρύσσει σαφώς τον μυστικό και τέλειο χαρακτήρα αυτών των αριθμών.

Διότι ο νόμος ίσχυσε μέχρι τον Ιωάννη· και «θυσία, λέει, και προσφορά δεν θέλησας», και τα εξής. Και ο Δανιήλ προείπε ότι θα εξολοθρευτεί το χρίσμα και θα σφραγιστεί η προφητεία, δηλαδή ότι θα παύσουν και θα τερματιστούν. Εσύ όμως να εκλαμβάνεις την παραβολή και με ηθική έννοια, και, όντας πλούσιος σε κακίες, μην παραβλέπεις τον νου σου που λιμοκτονεί, και που είναι ριγμένος κάτω ενώ πλάστηκε για να υψώνεται προς τα άνω, και που κείτεται μπροστά στις πύλες, αλλά βάλ' τον μέσα, και ας μην είναι έξω να περιπλανιέται, ούτε να μένει αδρανής, αλλά να ενεργεί. Διότι έτσι θα μπορέσεις να ενεργείς σύμφωνα με τον νου, και όχι μόνο να ζεις με απολαύσεις σύμφωνα με τη σάρκα.