Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ 9:3

Κεφάλαιο Θ΄. Κατά το πρώτο έτος του Δαρείου, του υιού του Ασσουήρου, από το γένος των Μήδων, ο οποίος βασίλευσε στο βασίλειο των Χαλδαίων, κατά το ένα έτος της βασιλείας του, εγώ, ο Δανιήλ, κατανόησα από τα βιβλία τον αριθμό των ετών, για τον οποίο υπήρξε λόγος του Κυρίου προς τον προφήτη Ιερεμία, για την συμπλήρωση της ερημώσεως της Ιερουσαλήμ σε εβδομήντα έτη. Και έστρεψα το πρόσωπό μου προς τον Κύριο τον Θεό, για να τον εκζητήσω με προσευχή και δέηση, με νηστείες, με σάκκο και με στάχτη. Αυτός είναι ο Δαρείος ο Μήδος. Και λέγει πρώτο έτος όχι της βασιλείας του· διότι δεν είπε «κατά το πρώτο της βασιλείας του», αλλά «Κατά το πρώτο έτος του Δαρείου, κατά το ένα έτος της βασιλείας του», ώστε είναι δυνατόν να λέγεται και πρώτο έτος, ενώ αυτός μεν ήδη βασίλευε, ίσως επειδή τότε εξόντωσε τους οπαδούς του Βαλτάσαρ. Εγώ, ο Δανιήλ, κατανόησα από τα βιβλία τον αριθμό των ετών.

Δηλαδή, τη σφαγή. Και αναλογίστηκα. Δες τον ότι, πριν από την καθορισμένη προθεσμία, δεν τολμά να πλησιάσει τον Δεσπότη. Αλλά οι μεν τρεις παίδες το κάνουν αυτό μέσα στο καμίνι· αυτός όμως μέσα στον λάκκο δεν έπραξε τίποτα. Τι συμβαίνει λοιπόν; Έπραξαν κακώς εκείνοι ή αυτός; Κανένας από τους δύο. Διότι εκείνοι μεν φανέρωσαν τη φιλοστοργία τους, ενώ αυτός έδειξε τη σύνεσή του όταν ήλθε ο κατάλληλος καιρός. Άραγε, λοιπόν, μελετούσε με σύνεση τα προφητικά βιβλία; Νομίζω δε ότι δεν μετρούσε τον χρόνο από την άλωση, αλλά ίσως από την αιχμαλωσία του Ισραήλ. Διότι εύλογα θα μπορούσε κάποιος να αποκαλέσει ερήμωση της Ιερουσαλήμ και τους πολέμους. Παρατήρησε και τον σαββατικό αριθμό. Διότι, όπως ακριβώς τότε όρισε τα χρόνια σε τετρακόσια τριάντα και διακόσια δεκαπέντε, έτσι νομίζω ότι και τώρα είναι λιγότερα. Για τα οποία, λέει, έγινε λόγος προς τον προφήτη Ιερεμία, για να συμπληρωθούν εβδομήντα χρόνια για την ερήμωση της Ιερουσαλήμ. Και έστρεψα το πρόσωπό μου προς τον Κύριο τον Θεό, για να αναζητήσω προσευχή και δέηση με νηστείες, σάκο και στάχτη. Δες την ευλάβειά του.

«Και έδωσα», λέει, «το πρόσωπό μου». Δηλαδή, ήμουν ντροπιασμένος πριν από αυτό, πριν από την ταπείνωση· τώρα όμως χρησιμοποιεί το «έδωσα», αντί του «τόλμησα». Αν όμως απαιτούσε κάτι που του οφειλόταν, δεν θα έλεγε «έδωσα το πρόσωπό μου», σαν να επρόκειτο για κάποιο ριψοκίνδυνο εγχείρημα. Αν για άλλους επιδεικνύει τόση σπουδή, αν, ενώ απολαμβάνει τόσες εύνοιες και από τον Θεό και από τον βασιλιά, δεν έχει αίσθηση αυτής της καλής κατάστασης, αλλά, σαν να βρισκόταν ο ίδιος στα δεινά, πονούσε περισσότερο από εκείνους που πραγματικά τα υφίσταντο, πώς θα μπορούσε κάποιος να τον θαυμάσει επαξίως; Πρόσεξε δε ότι, ακόμη και μετά από εκείνες τις θλίψεις, δεν παίρνει το θάρρος να προσέλθει, παρά μόνο όταν είδε ότι ο χρόνος είχε συμπληρωθεί. Πού λοιπόν θα βρεθούμε στο εξής εμείς οι άθλιοι; Τι λες, ω Δανιήλ; Εσύ βρίσκεσαι μέσα στα αγαθά, απολαμβάνεις τιμές από τον Θεό και από τους ανθρώπους· τι σε νοιάζει για τους άλλους; Έτσι έπραττε και ο Μωυσής. Και τι λέει; «Με νηστείες και σάκο και στάχτη», απαιτώντας τα οφειλόμενα. Διότι, τι σημασία έχει αν αυτά οφείλονταν; Μήπως άραγε κατέστησαν τους εαυτούς τους ανάξιους και για αυτό; Διότι δεν υπάρχει εξαναγκασμός για τον Θεό· είναι ανώτερος από τους νόμους. «Για να ζητήσω», λέει, «με προσευχή και δέηση». Πρώτα αυτό επιζητεί. Το αν, δηλαδή, μου επιτρέπει, λέει, να προσευχηθώ υπέρ αυτών· επειδή γνώριζε ότι ο Ιερεμίας είχε ακούσει το εξής: «Μην προσεύχεσαι υπέρ του λαού τούτου, και μην αξιώνεις τίποτα για αυτούς». Έχοντας...

Διότι, εάν ανέβηκε κατά το πρώτο έτος του Κύρου, για ποιο λόγο πενθεί; Και μάλιστα για τόσες ημέρες, ενώ θα ήταν φυσικό μόνο για μία; Πάλι δεν εισακούεται σε τίποτα από όσα προσεύχεται. Μου φαίνεται ότι προσεύχεται ώστε να τερματιστούν αυτά τα δεινά. Αλλά ο Θεός δεν κάνει τίποτα τέτοιο· και αυτό το λέει σαφέστερα. Μάλλον προσεύχεται ώστε να επιστρέψουν όλοι. Αν και τα δεινά ήταν μεγάλα, και είχε χάσει την πατρίδα του. Έτσι λοιπόν το εκφράζει σαφέστερα και ακριβέστερα. Δες, λοιπόν, παντού τον Δανιήλ να μην αξιώνεται των οπτασιών απλώς, αλλά με νηστείες. Όταν έπρεπε να μάθει το όνειρο, προηγήθηκε νηστεία. Όταν φάνηκε ο Γαβριήλ, υπήρξε πάλι νηστεία και στάχτη και σάκος. Όταν εμφανίζεται αυτός, υπάρχει πάλι νηστεία και προσευχή. Αλλά δες και τούτον [τον άγγελο] σχεδόν να του απολογείται. Και την εικοστή τετάρτη ημέρα του πρώτου μήνα, εγώ βρισκόμουν κοντά στον μεγάλο ποταμό, αυτός είναι ο Τίγρης. Και σήκωσα τα μάτια μου και είδα· και ιδού, ένας άνδρας ντυμένος Βαδίμ, και η οσφύς του ήταν ζωσμένη με χρυσάφι της Οφάζ, και το σώμα του ήταν σαν Θαρσείς, και το πρόσωπό του σαν την όψη της αστραπής, και τα μάτια του σαν λαμπάδες φωτιάς, και οι βραχίονές του και τα σκέλη του σαν την όψη στιλπνού χαλκού, και η φωνή των λόγων του σαν φωνή πλήθους. Και είδα εγώ, ο Δανιήλ, μόνος την οπτασία, και οι άνδρες που ήταν μαζί μου δεν είδαν την οπτασία, παρά μόνο μεγάλη έκσταση έπεσε επάνω τους, και έφυγαν έντρομοι.

«Ζητήστε», λέει, «ο καθένας από τον γείτονά του και από τον συγκάτοικό του σκεύη χρυσά και ασημένια». Επειδή δηλαδή δούλεψαν για πολύ χρόνο και δεν έλαβαν τον μισθό τους, ο Θεός φρόντισε να τα απαιτήσουν από αυτούς παρά τη θέλησή τους. Και φωνάζει ο προφήτης, λέγοντας: «Και τους εξήγαγε με ασήμι και χρυσάφι, και δεν υπήρχε ασθενής ανάμεσα στις φυλές τους». Αυτή είναι η μία δουλεία που προαναγγέλθηκε με κάθε ακρίβεια· ας φέρουμε τώρα τον λόγο και σε μία άλλη. Σε ποια δηλαδή; Στη δουλεία της Βαβυλώνας. Διότι και αυτήν την προανήγγειλε με ακρίβεια ο Ιερεμίας, λέγοντας τα εξής: «Έτσι λέει ο Κύριος: Όταν θα συμπληρωθούν για τη Βαβυλώνα εβδομήντα χρόνια, θα σας επισκεφθώ και θα εκπληρώσω σε εσάς τα αγαθά μου λόγια, ώστε να σας επαναφέρω στον τόπο αυτόν· και θα αναστρέψω την αιχμαλωσία σας, και θα σας συγκεντρώσω από όλα τα έθνη και από όλους τους τόπους όπου σας διέσπειρα, λέει ο Κύριος, και θα σας επιστρέψω στον τόπο από όπου σας εξόρισα». Βλέπεις πώς και εδώ πάλι ανέφερε και την πόλη, και τον αριθμό των ετών, και από πού πρόκειται να τους συγκεντρώσει, και πού να τους συνάξει; Γι' αυτό και ο Δανιήλ δεν ανέπεμψε ικεσία υπέρ αυτών νωρίτερα, παρά μόνο όταν είδε να συμπληρώνονται τα εβδομήντα χρόνια. Και ποιος τα λέει αυτά;

Άκουσες πώς και αυτή ως δουλεία αναφέρεται, και ο προφήτης δεν τόλμησε, πριν από τον καθορισμένο χρόνο, να απευθύνει δέηση και ικεσία στον Θεό, για να μην προσέλθει μάταια και άσκοπα, ώστε να μην ακούσει ό,τι ακριβώς άκουσε ο Ιερεμίας: «Μην προσεύχεσαι υπέρ του λαού αυτού, και μην παρακαλάς γι' αυτούς, διότι δεν πρόκειται να σε εισακούσω». Αλλά όταν είδε ότι η απόφαση είχε εκπληρωθεί και ότι ο καιρός καλούσε πλέον προς την επάνοδο, τότε προσεύχεται, και όχι απλώς, αλλά με νηστεία, με σάκκο και με στάχτη. Και ό,τι συνηθίζεται να συμβαίνει μεταξύ των ανθρώπων, αυτό έπραξε και ως προς τον Θεό. Διότι και εμείς, όταν δούμε κάποιους να ρίχνουν τους δούλους τους στη φυλακή ύστερα από πολλά και μεγάλα σφάλματα, δεν υποβάλλουμε την ικεσία μας αμέσως, ούτε στα προοίμια, ούτε στην αρχή της τιμωρίας· αλλά, αφού τους αφήσουμε λίγες ημέρες για να συνετιστούν, τότε προσερχόμαστε στους κυρίους τους, έχοντας και την πάροδο του χρόνου ως σύμμαχο. Αυτό ακριβώς έπραξε και ο προφήτης. Επειδή, δηλαδή, τιμωρήθηκαν, όχι βέβαια ανάλογα με τα αμαρτήματά τους, αλλά πάντως υπέστησαν την τιμωρία, προσέρχεται πλέον στον Θεό για να μεσολαβήσει υπέρ αυτών. Εάν δε θέλετε, ας ακούσουμε και την ίδια την προσευχή: «Διότι εξομολογήθηκα», λέει, «και είπα: Κύριε και Θεέ, ο μέγας και θαυμαστός, εσύ που διαφυλάσσεις τη διαθήκη σου και το έλεός σου σε όσους σε αγαπούν και τηρούν τις εντολές σου». Τι κάνεις, ω Δανιήλ;