Πατερικές αναφορές στο ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 10:17

Εκεί όμως δεν συμβαίνει έτσι, αλλά υπάρχει διαφορετική τάξη· διότι άλλος είναι ο κόπος του δικαίου σε τούτο τον κόσμο, και άλλος του αμαρτωλού. Ο μεν δίκαιος κοπιάζει, όχι για να χορτάσει την κοιλιά του, καθώς δεν προνοεί καθόλου για τη σάρκα, ούτε καν αναλογίζεται ότι φέρει σάρκα· αλλά κοπιάζει νύχτα και μέρα αναζητώντας τον Θεό, χωρίς να χορταίνει πολλές φορές από ύπνο, χωρίς να γεμίζει την ψυχή του με άρτο και ύδωρ, περιπλανώμενος στις ερήμους, καταδαμάζοντας το σώμα του με πολλή κακοπάθεια, μέχρι να λάβει τον αμάραντο στέφανο που έχει ετοιμαστεί γι' αυτόν. Ο αμαρτωλός, αντίθετα, κοπιάζει και μοχθεί όχι για τη δικαιοσύνη, αλλά για χάρη αυτής της ταλαίπωρης σάρκας, για χάρη της αισχρής γυναίκας, μοχθώντας με ποικίλους τρόπους, χωρίς να αρκείται στα παρόντα, περνώντας τον χρόνο του μέσα στην κακία και τον φθόνο. Αλλά τίποτα από αυτά δεν κατανοούν οι άφρονες· διότι τους τύφλωσε η ύλη και οι πολλές μέριμνες του κόσμου, και πλανώνται, μέχρι να αποσταλεί εναντίον τους ο 〈αμείλικτος〉 στρατιώτης, 〈ο οποίος δεν προσωποληπτεί ούτε πρόκειται να δεχθεί δώρα〉. Διότι οι ψυχές τους θα απαχθούν βίαια από ανελέητους αγγέλους και θα λάβουν την καταδικαστική απόφαση από τον Θεό. Όντας δηλαδή κενοί, για μάταια πράγματα μόχθησαν σε τούτο τον κόσμο· τα έργα της γης εργάστηκαν, γι' αυτό και οι ίδιοι οδηγήθηκαν στην απώλεια.

Ευχές, δηλαδή Εξορκισμοί, του Μεγάλου Βασιλείου προς τους πάσχοντες από δαίμονες και για κάθε ασθένεια. Ο Θεός των θεών και Κύριος των κυρίων, ο δημιουργός των πύρινων ταγμάτων και τεχνουργός των άυλων δυνάμεων, ο τεχνίτης των επουρανίων και των επιγείων, «τον οποίο κανένας από τους ανθρώπους δεν είδε ούτε μπορεί να δει», τον οποίο φοβάται και τρέμει όλη η κτίση, εσύ που γκρέμισες στη γη τον αρχιστράτηγο που κάποτε αλαζονεύτηκε και αθέτησε με την παρακοή του το λειτούργημά του, και που κατακρήμνισες στα σκοτεινά βάθη των ταρτάρων τους αγγέλους που αποστάτησαν μαζί του και έγιναν δαίμονες, δώσε ώστε αυτός ο εξορκισμός, που τελείται στο φρικτό σου όνομα, να προκαλέσει φόβο στον αρχηγό της πονηρίας και σε όλες τις φάλαγγές του που εξέπεσαν μαζί του από το ουράνιο φως, και τρέψε τον σε φυγή. Πρόσταξε αυτόν και τους δαίμονές του να αναχωρήσουν ολοκληρωτικά, ώστε να μην προκαλέσουν καμία βλάβη ενάντια στη σφραγισμένη εικόνα σου· αλλά ας λάβουν αυτοί οι σφραγισμένοι τη δύναμη και την κραταιότητα να πατούν επάνω σε φίδια και σκορπιούς και επάνω σε όλη τη δύναμη του εχθρού. Διότι υμνείται και μεγαλύνεται και από κάθε πνοή με φόβο δοξάζεται το πανάγιο όνομά σου, του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, νυν και αεί και στους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Αλλά και κάπου αλλού έχει γραφτεί: «Αν τόλμησε άλλος θεός να εισέλθει και να πάρει για τον εαυτό του έθνος μέσα από άλλο έθνος, όπως εγώ, ο Κύριος ο Θεός». Με το να πει: «Αν τόλμησε άλλος θεός», μίλησε σαν να υπάρχουν άλλοι. Και άλλοτε: «Οι θεοί που δεν δημιούργησαν τον ουρανό και τη γη, ας χαθούν», εννοώντας ότι εκείνοι που δεν τα δημιούργησαν πρόκειται να καταστραφούν. Και κάπου αλλού λέει: «Πρόσεχε τον εαυτό σου, να μην πας και λατρεύσεις άλλους θεούς, τους οποίους δεν γνώριζαν οι πατέρες σου», σαν να υπάρχουν άλλοι θεοί, τους οποίους τους λέει να μην ακολουθήσουν. Και πάλι: «Ονόματα άλλων θεών δεν θα ανέβουν στα χείλη σου». Και εδώ κάνει λόγο για πολλούς θεούς, των οποίων τα ονόματα δεν θέλει να προφέρονται. Και πάλι έχει γραφτεί: «Ο Κύριος ο Θεός σου, αυτός είναι ο Θεός των θεών». Και πάλι: «Ποιος είναι όμοιός σου, Κύριε, ανάμεσα στους θεούς;» Και πάλι: «Ο Θεός των θεών, ο Κύριος». Και πάλι: «Ο Θεός στάθηκε σε σύναξη θεών, και στο μέσο τους κρίνει θεούς». Γι' αυτό απορώ πώς, ενώ τόσες φωνές μαρτυρούν εγγράφως ότι υπάρχουν πολλοί θεοί, εσύ διαβεβαιώνεις ότι δεν πρέπει ούτε να το λέμε ούτε να νομίζουμε ότι υπάρχουν. Λοιπόν, απέναντι σε αυτά που ειπώθηκαν με σαφήνεια, αν έχεις να πεις κάτι, πες το μπροστά σε όλους.

Και ο Πέτρος είπε: Άκουσε πιο σύντομα για όσα έχεις πει. Ο ίδιος ο νόμος, που πολλές φορές αναφέρθηκε σε θεούς, ο ίδιος λέει στο ιουδαϊκό πλήθος: «Ιδού, στον Κύριο τον Θεό σου ανήκει ο ουρανός του ουρανού, και όλα όσα υπάρχουν σε αυτούς», συμπεριλαμβάνοντας έτσι ότι, ακόμα και αν υπάρχουν θεοί, βρίσκονται υπό την εξουσία του, δηλαδή υπό τον Θεό των Ιουδαίων. Και πάλι: «Διότι Κύριος ο Θεός σου, αυτός είναι Θεός άνω στον ουρανό και κάτω στη γη, και δεν υπάρχει άλλος εκτός από αυτόν». Και κάπου αλλού η Γραφή λέει στο ιουδαϊκό πλήθος: «Κύριος ο Θεός σου, αυτός είναι ο Θεός των θεών», που σημαίνει ότι, ακόμα και αν υπάρχουν θεοί, υπόκεινται στον Θεό των Ιουδαίων. Και κάπου αλλού η Γραφή λέει γι' αυτόν: «Ο Θεός ο μέγας και αληθινός, ο οποίος δεν προσωποληπτεί ούτε δωροδοκείται, που αποδίδει δικαιοσύνη σε ορφανό και χήρα». Και αποκαλώντας η Γραφή τον Θεό των Ιουδαίων «μέγα» και «αληθινό» και ότι «αποδίδει δικαιοσύνη», υπέδειξε ότι οι άλλοι είναι μικροί και όχι αληθινοί. Αλλά και κάπου αλλού λέει η Γραφή: «Ζω εγώ, λέει ο Κύριος, δεν υπάρχει έτερος θεός πλην εμού. Εγώ είμαι ο πρώτος, εγώ και μετά από αυτά, πλην εμού θεός δεν υπάρχει». Και πάλι: «Κύριον τον Θεό σου θα φοβηθείς και αυτόν μόνο θα λατρεύσεις». Και πάλι: «Άκουε, Ισραήλ, Κύριος ο Θεός υμών είναι ένας Κύριος». Και ομοίως πολλές φωνές με όρκο επισφραγίζουν ότι ένας είναι ο Θεός και εκτός από αυτόν δεν υπάρχει θεός. Γι' αυτό απορώ πώς, ενώ τόσες φωνές μαρτυρούν ότι ο Θεός είναι ένας, εσύ λες ότι είναι πολλοί.

Μόλις τοποθέτησα τα δάχτυλα στις ζωηφόρες πληγές, θυμήθηκα ότι ο Θεός είναι αυτός που σαρκώθηκε· θυμήθηκα και, γεμάτος χαρά, θεολόγησα διπλά· δεν είπα μόνο «ο Κύριος», ούτε μόνο «ο Θεός», αλλά «ο Κύριός μου και ο Θεός μου», θέλοντας να αναγάγω τη θεολογία σε εκείνον για τον οποίο, λέει, έλεγε ο Μωυσής: «Αυτός είναι ο Κύριος ο Θεός σου· είναι Θεός των θεών και Κύριος των κυρίων»· θέλοντας να αναγάγω τη θεολογία σε εκείνον, τον οποίο ο Ωσηέ μάς υπαινίχθηκε με τον κάλαμο της προφητείας: «Επίστρεψε, Ισραήλ, στον Θεό σου, διότι ασθένησες εξαιτίας των αδικιών σου· πάρτε μαζί σας λόγια και επιστρέψτε προς τον Κύριο τον Θεό σας»· θέλοντας να αναγάγω τη θεολογία σε εκείνον, για τον οποίο και ο Αμώς, μέσα στις προφητείες, κήρυττε τα εξής: «Αυτά λέει ο Κύριος ο Θεός, ο Παντοκράτορας· σε όλες τις πλατείες θα γίνει θρήνος, και σε όλους τους δρόμους θα ειπωθεί αλίμονο, αλίμονο»· θέλοντας να αναγάγω τη θεολογία σε εκείνον, για τον οποίο και ο Ιωήλ, ο άριστος προφήτης και θεολόγος, σάλπιζε αυτά: «Επιστρέψτε προς τον Κύριο τον Θεό σας, διότι είναι ελεήμων και οικτίρμων, μακρόθυμος και πολυέλεος, και ανακαλεί τις τιμωρίες για τα κακά»· θέλοντας να αναγάγω τη θεολογία σε εκείνον προς τον οποίο ο Ιωνάς έψαλε από την κοιλιά του κήτους: «Φώναξα μέσα στη θλίψη μου προς τον Κύριο τον Θεό μου»· θέλοντας να αναγάγω τη θεολογία σε εκείνον, τον οποίο ο Αβδιού υπαινίχθηκε λέγοντας: «Αυτά λέει ο Κύριος ο Θεός στην Ιδουμαία· άκουσα μήνυμα από τον Κύριο, και έστειλε αγγελιαφόρο στα έθνη»· θέλοντας να αναγάγω τη θεολογία σε εκείνον, όπως ο μέγιστος προφήτης Αββακούμ, ο οποίος, πριν από πολλές γενιές, θεολογώντας και αυτός για τον Χριστό, διακήρυττε τα εξής: «Δεν είσαι εσύ από την αρχή, Κύριε, ο Άγιος Θεός;»

ΤΙΤΛΟΣ ΙΑ΄. — Περί της κρίσεως και της δικαιοσύνης του Θεού, και ότι απονέμει στον καθένα σύμφωνα με την αξία του, και δεν προσωποληπτεί. «Ο Κύριος ο Θεός σας, αυτός είναι ο Θεός των θεών, και ο Κύριος των κυρίων· ο Θεός ο μέγας, και ο ισχυρός, και ο φοβερός· ο οποίος δεν κάνει διακρίσεις προσώπων, ούτε δέχεται δώρα.» «Ο Θεός, αληθινά είναι τα έργα του, και όλοι οι δρόμοι του είναι δίκαιη κρίση. Θεός πιστός, και δεν υπάρχει αδικία σε αυτόν· το χέρι μου θα αναλάβει την κρίση, και θα εκδικηθώ, και θα ανταποδώσω τη δίκαιη τιμωρία στους εχθρούς, και σε όσους μισούν.» «Ο Κύριος ανέβηκε στους ουρανούς, και βρόντηξε.»

Και μέσω του Μωυσή ανακράζει ο ίδιος ο Θεός, λέγοντας τα εξής: Να περιτέμετε τη σκληροκαρδία σας και να μη σκληρύνετε πλέον τον τράχηλό σας. διότι ο Κύριος, ο Θεός σας και Κύριος των κυρίων, είναι Θεός μέγας και ισχυρός και φοβερός, ο οποίος δεν προσωποληπτεί ούτε δωροδοκείται. Και στο Λευιτικό: Επειδή παρέβησαν τον νόμο και με περιφρόνησαν, και επειδή πορεύθηκαν εναντίον μου με πλάγιους τρόπους, και εγώ πορεύθηκα απέναντί τους πλαγίως, και θα τους καταστρέψω στη γη των εχθρών τους. τότε θα ντραπεί η απερίτμητη καρδιά τους. Διότι η κατά σάρκα περιτομή που ξεκίνησε από τον Αβραάμ δόθηκε ως σημείο, για να είστε ξεχωρισμένοι από τα άλλα έθνη και από εμάς, και για να πάθετε μόνοι σας αυτά που τώρα δίκαια παθαίνετε, και για να γίνουν οι χώρες σας έρημες και οι πόλεις σας πυρίκαυστες, και τους καρπούς σας μπροστά σας να τους καταβροχθίζουν ξένοι, και κανείς από εσάς να μην εισέρχεται στην Ιερουσαλήμ. Διότι από κανένα άλλο χαρακτηριστικό δεν διακρίνεστε σε σχέση με τους άλλους ανθρώπους, παρά μόνο από την περιτομή στη σάρκα σας. Επειδή κανείς από εσάς, νομίζω, δεν θα τολμήσει να πει ότι ο Θεός δεν ήταν και δεν είναι προγνώστης των μελλόντων, και ότι δεν προετοιμάζει για τον καθένα ό,τι του αξίζει. Και σε εσάς λοιπόν αυτά συνέβησαν σωστά και δίκαια.

Και ο Τρύφων αποκρίθηκε: «Θα θυμόμαστε και αυτή σου την εξήγηση, εάν ενισχύσεις και αυτήν την απορία και με άλλα επιχειρήματα. Προς το παρόν, όμως, λαμβάνοντας πάλι τον λόγο, απόδειξέ μας ότι ομολογείται από το προφητικό πνεύμα πως υπάρχει άλλος Θεός εκτός από τον Ποιητή των πάντων, αποφεύγοντας να αναφέρεις τον ήλιο και τη σελήνη, τα οποία έχει γραφεί ότι ο Θεός παραχώρησε στα έθνη να τα προσκυνούν ως θεούς. Και χρησιμοποιώντας καταχρηστικά αυτόν τον λόγο, οι προφήτες πολλές φορές λέγουν ότι ''Ο Θεός σου είναι Θεός των θεών και Κύριος των κυρίων'', προσθέτοντας πολλές φορές το ''ο μέγας και ισχυρός και φοβερός''. Διότι αυτά δεν λέγονται επειδή υπάρχουν πραγματικά θεοί, αλλά διότι ο λόγος μάς διδάσκει ότι, υπεράνω των νομιζόμενων θεών και κυρίων, ο όντως Θεός, Εκείνος που εποίησε τα πάντα, είναι ο μόνος Κύριος. Διότι, για να ελέγξει και τούτο το Άγιο Πνεύμα, είπε μέσω του αγίου Δαβίδ: Οι θεοί των εθνών, οι νομιζόμενοι θεοί, είναι είδωλα δαιμονίων, αλλά όχι θεοί. Και επιβάλλει κατάρα σε εκείνους που τα κατασκευάζουν και τα προσκυνούν».

Γι' αυτό δεν θα απολαύσουν ούτε τα θεία έπαθλα και τις δωρεές, αλλά, αφού καταγραφούν για λιποταξία, θα υποστούν εμπτυσμό, θα εξοστρακιστούν και θα αποδιωχθούν τον καιρό των αμοιβών. Διότι, αν στην περίπτωση του φθαρτού και πρόσκαιρου βασιλιά, που έχει τα ίδια πάθη και την ίδια φύση με εμάς, συμβαίνουν αυτά, τι θα συμβεί ενώπιον του μεγάλου και αθανάτου Βασιλέως των βασιλέων και Θεού των θεών και Κυρίου των κυρίων; Άραγε δεν θα κριθεί επαξίως και δεν θα αποδοθεί στον καθένα σύμφωνα με το έργο του; Αλλά σε καμία περίπτωση ας μη γίνει έτσι σε εσάς, ω τέκνα και αδελφοί, μήτε να στραφείτε προς τα πίσω, μήτε να ατονήσετε ως προς την άσκηση, μήτε, κυριευμένοι από ακηδία στον λίγο καιρό της στρατείας μας (διότι είναι λίγος μπροστά στους άπειρους αιώνες, όσο μια σταγόνα μπροστά σε ένα απεριόριστο πέλαγος), να εκπέσουμε από τις ατελεύτητες τιμές και δόξες της βασιλείας των ουρανών.