Ὥστε καὶ εἴ τις αὐτῶν ἐπὶ τύμβον ἴοι, καὶ τοῖς τῶν τεθνεώτων ἐμβάλλοι σήμασιν, ἱμάτιον ἀποβαλὼν, ψιλοῦται τὴν κεφαλὴν, καὶ αὐτὴν ἀποκείρων ὡς μεμολυσμένην τὴν τρίχα, ὧν ὅτι προσῆκεν ἀποφοιτᾷν καὶ παραιτεῖσθαι τὴν μίμησιν, ὁ θεῖος ἡμᾶς ἐπαίδευσε νόμος. Ἔφη γὰρ πάλιν· «Οὐ φοιβήσετε, οὐκ ἐπιθήσετε φαλάκρωμα ἐπὶ νεκρῷ, ἀνὰ μέσον ὀφθαλμῶν ὑμῶν.» Ἑλλήνων γὰρ οἱ λογάδες, Ἀπόλλωνα μυθολογοῦσι θεὸν, ὃν καὶ Φοῖβον ὀνομάζουσι, τουτέστι, καθαρὸν καὶ ἀμίαντον. Τὸν αὐτὸν δὲ εἶναι τῷ ἡλίῳ φασί. Φοιβάζειν οὖν ἔφασκον, καὶ φοιβᾶσθαι πάλιν, κατὰ συνήθειαν τὴν Ἑλληνικὴν, τὸ καθαίρειν τε καὶ καθαίρεσθαι, κατά γε τὸ αὐτοῖς δοκοῦν, καὶ τοὺς παρὰ σφίσιν αὐτοῖς νόμους. Ἀπείργει δὴ οὖν ἡμᾶς τὸ θεῖον χρησμῴδημα τῶν οὕτως αἰσχρῶν καὶ ἀκαλλεστάτων ἐπιτηδευμάτων. Οὐ γάρτοι προσήκει μολυσμὸν ἡγεῖσθαι ψυχῆς, τὸν τῶν σωμάτων θάνατον, οὔτε μὴν οἴεσθαι ταῖς τῶν ὁρώντων καρδίαις ἐναπομάττεσθαι ῥύπον, τὴν ἐπὶ νεκρῷ θέαν, οὐδ᾽ αὖ ἐπὶ τῷδε προσήκει τὴν τρίχα ψιλοῦν. Κομιδῆ γὰρ ἕωλον καὶ τῆς χαμαιζήλου δόξης τὸ χρῆμα μεστόν. Εὖ γε δὴ οὖν ὁ νόμος τὸ, «Οὐ φοιβήσετε,» φησίν· οὐ γὰρ ἡ τοιάδε κάθαρσις ὀνήσει ψυχὴν, ἀδικεῖ δὲ μᾶλλον, καὶ τὴν γνῶσιν παραιρουμένη τῆς ἐπωφελεστάτης ὁδοῦ, καὶ τῆς τοῦ συμφέροντος ἀποκομίζουσα θήρας.
Μετάφραση
Ώστε αν κάποιος από αυτούς πήγαινε σε τάφο και πλησίαζε τα μνήματα των νεκρών, πετώντας το ιμάτιό του, ξύριζε το κεφάλι του, κόβοντας τις τρίχες σαν να ήταν μολυσμένες. Από αυτά, ο θείος νόμος μάς δίδαξε ότι πρέπει να απομακρυνόμαστε και να αποφεύγουμε τη μίμησή τους. Διότι είπε πάλι: «Δεν θα καθαριστείτε ούτε θα κάνετε φαλάκρα ανάμεσα στα μάτια σας για κάποιον νεκρό». Διότι οι σοφοί των Ελλήνων μυθολογούν ως θεό τον Απόλλωνα, τον οποίο ονομάζουν και Φοίβο, δηλαδή καθαρό και αμίαντο. Και λένε ότι αυτός ταυτίζεται με τον ήλιο. Έλεγαν λοιπόν «φοιβάζειν» και «φοιβᾶσθαι» πάλι, κατά την ελληνική συνήθεια, το να καθαρίζει κανείς και να καθαρίζεται, σύμφωνα με τα όσα τους φαίνονταν σωστά και τους νόμους τους. Το θείο λόγιο λοιπόν μάς αποτρέπει από τέτοιου είδους αισχρά και άσχημα επιτηδεύματα. Διότι δεν ταιριάζει να θεωρούμε τον θάνατο των σωμάτων ως μόλυσμα της ψυχής, ούτε βέβαια να νομίζουμε ότι η θέα του νεκρού αποτυπώνει ρύπο στις καρδιές αυτών που βλέπουν, ούτε πάλι γι' αυτόν τον λόγο πρέπει να ξυρίζουμε τις τρίχες. Διότι το πράγμα είναι εντελώς παρωχημένο και γεμάτο από ταπεινή αντίληψη. Πολύ σωστά λοιπόν ο νόμος λέει, «Οὐ φοιβήσετε (δεν θα καθαριστείτε)»· διότι μια τέτοια κάθαρση δεν θα ωφελήσει την ψυχή, αλλά μάλλον την αδικεί, αφαιρώντας τη γνώση της πιο ωφέλιμης οδού και απομακρύνοντάς την από την επιδίωξη του συμφέροντος.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες