Νῦν δέ φησιν ὁ νόμος· «Οὐ κακῶς ἐρεῖς κωφὸν,» δι᾽ αἰνίγματος, οἶμαί που, κατασημαίνειν ἐθέλων τὸ δεῖν ἀναγκαίως τούς γε ὡς ἀληθῶς ἐπιεικεῖς τὸν τρόπον, ἀποφοιτᾷν ἀδικίας, κἂν εἰ τὸ παθεῖν ἑτοίμως δύνασθαι συμβαίνῃ τισί· κωφὸς μὲν γὰρ ἢ τυφλὸς, ἀῤῥωστίας οὐκ ἐλεύθεροι· νοσοῦσι γὰρ δὴ τὰ ἀπὸ σώματος, καὶ τὰς αἰσθήσεις πεπήρωνται, ὄψιν δὲ λέγω καὶ ἀκοήν. Καὶ οὐκ ἂν ἀκούσειεν ὁ κωφὸς τοῦ καταλαλεῖν ἐθέλοντος, ἀλλ᾽ οὐδ᾽ ἂν καταθεῷτο τυφλὸς τὸν προστιθέντα σκάνδαλον. Λαθεῖν οὖν ἄρα χαλεπὸν οὐδὲν, κἂν εἰ βούλοιτό τις ἐπιβουλεύειν αὐτοῖς. Ἀλλ᾽ οὓς ἔδει μᾶλλον ἑλεῖν, ὡς ἠῤῥωστηκότας ἤδη τῆς οἴκοθεν συμφορᾶς, καὶ προσαδικοῦντες ἁλώσονται, σκανδάλῳ μὲν τὸν τυφλὸν οὐκ εἰδότα συντρίβοντες, λοιδορίαις δὲ τὸν κωφὸν, ὡς ἐπ᾽ εὐφημίαις, ἔσθ᾽ ὅτε καὶ μειδιᾷν ἀναπείθοντες, πλήττοντές γε μὴν καὶ εἰς αὐτά που πολλάκις τὰ καιριώτατα. Οὐκοῦν κεκρυμμένη μὲν, εἴπερ ἕλοιτό τις, ἡ ἐπ᾽ ἀμφοῖν ἂν γένοιτο κακουργία, σκληρότητος δὲ καὶ τῆς ἄγαν μισαλληλίας οὐκ ἂν διεξοίχοιτο γραφήν. ΠΑΛΛ. Ἀληθές. ΚΥΡ. Φιλαλλήλους γὰρ ὅτι καὶ φιλοικτίρμονας, καὶ τὸ ἀρχαῖον ἡμᾶς καθίστησι θέσπισμα, ῥᾷον ἂν μάθοις ἐπαΐων λέγοντος, ὁτὲ μὲν, ὅτι «Ἀνοίγων ἀνοίξεις τὰ σπλάγχνα σου τῷ ἀδελφῷ σου τῷ ἐπιδεομένῳ ἐν σοί·» ὁτὲ δὲ αὖ, «Καὶ προσήλυτον οὐ κακώσετε, οὐδὲ μὴ θλίψετε αὐτόν· ἦτε γὰρ προσήλυτοι ἐν γῇ Αἰγύπτου.
Μετάφραση
Τώρα όμως ο νόμος λέει: «Δεν θα κακολογήσεις τον κωφό», θέλοντας να υποδείξει, νομίζω, μέσω ενός αινίγματος, την αναγκαιότητα να απέχουν από την αδικία όσοι έχουν πραγματικά επιεική χαρακτήρα, ακόμη κι αν τυχαίνει κάποιοι να μπορούν εύκολα να την υποστούν. Διότι ο κωφός ή ο τυφλός δεν είναι απαλλαγμένοι από την ασθένεια· πάσχουν δηλαδή σωματικά, και έχουν ανάπηρες τις αισθήσεις, εννοώ την όραση και την ακοή. Και ο κωφός δεν θα μπορούσε να ακούσει αυτόν που θέλει να τον κακολογήσει, αλλά ούτε και ο τυφλός θα έβλεπε αυτόν που του βάζει εμπόδιο. Επομένως, δεν είναι καθόλου δύσκολο να περάσει απαρατήρητος όποιος θα ήθελε να τους επιβουλευθεί. Αλλά εκείνους που θα έπρεπε μάλλον να σπλαχνιστούν, ως ήδη πάσχοντες από μια εγγενή συμφορά, συλλαμβάνονται να τους αδικούν επιπλέον, συντρίβοντας τον ανυποψίαστο τυφλό με κάποιο εμπόδιο, και πείθοντας κάποιες φορές τον κωφό να χαμογελά στις ύβρεις σαν να ήταν έπαινοι, ενώ συχνά τους πλήττουν στα πιο καίρια σημεία. Επομένως, μπορεί μεν να μένει κρυφή η κακουργία και εναντίον των δύο, εάν κάποιος το επιλέξει, όμως δεν θα μπορούσε να αποφύγει την κατηγορία της σκληρότητας και της υπερβολικής μισαλλόδοξης συμπεριφοράς. ΠΑΛΛ. Αλήθεια. ΚΥΡ. Διότι το αρχαίο θέσπισμα μας καθιστά φιλάλληλους και φιλεύσπλαχνους, όπως θα μπορούσες εύκολα να μάθεις ακούγοντάς το να λέει, άλλοτε μεν: «Θα ανοίξεις διάπλατα τα σπλάχνα σου στον αδελφό σου που βρίσκεται σε ανάγκη κοντά σου», και άλλοτε πάλι: «Και τον προσήλυτο δεν θα τον κακοποιήσετε, ούτε θα τον καταθλίψετε· διότι υπήρξατε προσήλυτοι στη γη της Αιγύπτου».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες