Πατερικές αναφορές στο ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 16:1

3. Εφόσον λοιπόν ο Μωυσής λέει: «Να προσέξεις τον μήνα των νέων καρπών και να γιορτάσεις το Πάσχα προς τιμήν του Κυρίου του Θεού σου», πώς δεν είναι αναγκαίο σε εμάς, εφόσον έχουμε ήδη φτάσει, να αναγγείλουμε τον καιρό της εορτής; Διότι έχει παρέλθει η στυγνή απειλή του χειμώνα, έχει απομακρυνθεί η κακοκαιρία και το σκοτάδι, και οι βροχές και οι ορμές των άγριων ανέμων έχουν πλέον φύγει από μπροστά μας. Ανατέλλουν και πάλι οι εαρινές εποχές, απαλλάσσοντας τον καλλιεργητή από τον δισταγμό και την αδράνεια, βγάζοντας σχεδόν φωνή προς τους γεωργούς, ότι αρμόζει να προχωρήσουν στα έργα τους. Διότι τα λιβάδια αναβλύζουν ποικιλία μορφών από άνθη. Και τα φυτά στα βουνά και τους κήπους γεννούν τη βλάστηση που κυοφορούσαν, σαν να ξεχύνουν την ενέργειά τους από τα σπλάχνα της ίδιας τους της φύσης. Και οι πεδιάδες ήδη πρασινίζουν από χλόη, δείχνοντας και αυτό ως υπόμνημα της φιλανθρωπίας του Θεού: «Διότι αυτός», λέει, «κάνει να ανατέλλει χόρτο για τα κτήνη». Αυτά τα λόγια δεν τα φέραμε στο μέσον άσκοπα. Ας μην νομίσει κανείς ότι εμείς πραγματευόμαστε αυτά τα θέματα μάταια, αλλά για να φανεί η χρησιμότητα που προκύπτει από την εντολή. Διότι όχι μάταια μας πρόσταξε ο νόμος να τηρούμε τον μήνα των νέων καρπών. Έπρεπε και η ανθρώπινη φύση να συναγωνίζεται τους αγρούς που βγάζουν χλόη, και να φαίνεται ολάνθιστη, για να το πω έτσι, με τα βλαστάρια της ευσέβειας.

Θα γιορτάσει μαζί σας σύμφωνα με τον ίδιο νόμο, και ο προσήλυτος θα συμμετάσχει στη χαρά εκείνων που χαίρονται. Διότι, εκείνους που κατά καιρούς αποδέχονται τα καυχήματα της πίστεως στον Χριστό, τους κάνουμε κοινωνούς της αναίμακτης θυσίας και τους καλούμε να μετάσχουν στην αγία τράπεζα. Θεωρώ επίσης αναγκαίο να προσθέσω και τούτο, ότι έχει επικρατήσει η συνήθεια στις Εκκλησίες, προερχόμενη νομίζω από αυτόν τον νόμο, ώστε αν η δέκατη τέταρτη ημέρα του σεληνιακού κύκλου πέσει έξω από τον πρώτο μήνα, να ερευνάται ο δεύτερος και πλησιέστερος μήνας και σε αυτόν να αναζητείται η ορισμένη ημέρα, ώστε να μην παρέλθει ο αληθινός καιρός της εορτής. Έτσι έχει το πράγμα, όπως ακριβώς έχει προαγγελθεί και στον παλαιό νόμο. ΠΑΛΛ. Ορθά μίλησες· όμως πες μου εκείνο. Μήπως ο νόμος δεν επέτρεψε σε οποιονδήποτε τύχει να βρίσκεται σε μακρινό ταξίδι, και πολύ μακριά από την Ιερουσαλήμ, να μπορεί να τελεί το Πάσχα ανεπίληπτα; ΚΥΡ. Όχι βέβαια· διότι διέτασσε να προσφέρουν τη θυσία μόνο στην αγία πόλη, στην οποία ο Σολομών οικοδόμησε τον παλαιό ναό. Ο Μωυσής δε προσφωνούσε ως εξής στο Δευτερονόμιο τους υιούς Ισραήλ, λέγοντας: «Να φυλάξεις τον μήνα των νέων καρπών, και θα τελέσεις το Πάσχα στον Κύριο τον Θεό σου, διότι κατά τον μήνα των νέων καρπών εξήλθες από την Αίγυπτο μέσα στη νύχτα. Και θα θυσιάσεις το Πάσχα στον Κύριο τον Θεό σου, πρόβατα και βόδια, στον τόπο που θα εκλέξει ο Κύριος ο Θεός σου, για να επικαλείσθε εκεί το όνομά Του. Δεν θα φας μαζί με αυτό ζύμη».

Ας βαδίσουμε πάλι εμείς την πολυπατημένη και ορθή οδό, εξετάζοντας εκείνο τον νόμο που παρατέθηκε. Διότι ρώτησες για το σημείο που λέει σαφώς: «Φυλάξτε τον μήνα των νέων καρπών, και θα κάνεις το Πάσχα στον Κύριο τον Θεό σου, με πρόβατα και βόδια». Και όμως, γιατί άραγε, θα έλεγε κανείς, όταν έθετε τον νόμο για το Πάσχα σε αυτούς που βρίσκονταν στην Αίγυπτο, διέταξε να θυσιάζουν μόνο έναν αμνό, ενώ δεν τον βρίσκουμε να κάνει μνεία για πρόβατα και μοσχάρια; Μήπως λοιπόν ο Μωυσής αστόχησε σε αυτό που έπρεπε; Σε καμία περίπτωση· διότι βέβαια στο βιβλίο των Αριθμών ο Θεός νομοθέτησε να προσφέρονται μαζί με τον αμνό βόδια και πρόβατα, λέγοντας τα εξής: «Και κατά τον πρώτο μήνα, την δέκατη τέταρτη ημέρα του μήνα, είναι το Πάσχα του Κυρίου, και τη δέκατη πέμπτη ημέρα αυτού του μήνα είναι γιορτή. Επτά ημέρες θα τρώτε άζυμα, και η πρώτη ημέρα θα είναι για εσάς κλητή και άγια, κανένα δουλικό έργο δεν θα κάνετε. Και θα προσφέρετε ολοκαυτώματα ως προσφορά στον Κύριο, δύο μοσχάρια από τα βόδια, ένα κριάρι και επτά αμνούς ενός έτους, οι οποίοι θα είναι για εσάς χωρίς ψεγάδι, και η θυσία τους θα είναι σιμιγδάλι ζυμωμένο με λάδι, τρία δέκατα για το κάθε ένα μοσχάρι και δύο δέκατα για το κάθε ένα κριάρι».

Έπειτα από αυτά, παρατήρησε πάλι με ποιον τρόπο καθορίζει τα σχετικά με τις εορτές, να μην πανηγυρίζουν δηλαδή σε κανένα άλλο μέρος της γης παρά μόνο στον συγκεκριμένο υποδεικνυόμενο τόπο. Λέει λοιπόν: «Να φυλάξεις τον μήνα των νέων καρπών, και να τελέσεις το πάσχα για τον Κύριο τον Θεό σου, προσφέροντας πρόβατα και βόδια στον τόπο που θα επιλέξει ο Κύριος ο Θεός σου». Και πάλι υπενθυμίζει λέγοντας: «Δεν θα μπορέσεις να θυσιάσεις το πάσχα σε καμία από τις πόλεις σου, τις οποίες σου δίνει ο Κύριος ο Θεός σου, αλλά στον τόπο που θα επιλέξει ο Κύριος ο Θεός σου, εκεί θα θυσιάσεις το πάσχα το εσπέρας, κατά τη δύση του ηλίου, την ίδια εποχή που εξήλθες από τη γη της Αιγύπτου, και θα το ψήσεις και θα το φας στον τόπο που θα επιλέξει ο Κύριος ο Θεός σου». Τέτοιος είναι λοιπόν ο νόμος για την εορτή του πάσχα. Για την Πεντηκοστή δε, άκουσε τι λέει: «Επτά ολόκληρες εβδομάδες θα μετρήσεις, αρχίζοντας από τότε που θα βάλεις το δρεπάνι στον θερισμό, και θα τελέσεις την εορτή των εβδομάδων για τον Κύριο τον Θεό σου, προσφέροντας ανάλογα με τη δύναμη του χεριού σου όσα σου έδωσε, διότι σε ευλόγησε ο Κύριος ο Θεός σου. Και θα ευφρανθείς ενώπιον του Κυρίου του Θεού σου, εσύ και ο υιός σου, και η θυγατέρα σου, ο δούλος σου, και η δούλη σου, και ο Λευίτης που βρίσκεται στις πόλεις σου, και ο προσήλυτος, και το ορφανό, και η χήρα που βρίσκεται ανάμεσά σας, στον τόπο που θα επιλέξει ο Κύριος ο Θεός σου για τον Εαυτό Του, ώστε να επικαλείσθε εκεί το όνομά Του».