Πατερικές αναφορές στο ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 17:8

Απονέμοντας αυτό το λαμπρό αξίωμα σε εκείνους που προέρχονται από ιερό αίμα, ο νομοθέτης λέει τα εξής στο Δευτερονόμιο: «Εάν κάποια υπόθεση καταστεί πολύ δύσκολη για σένα να την κρίνεις, μεταξύ φόνου και φόνου, μεταξύ δικαστικής διαφοράς και δικαστικής διαφοράς, μεταξύ σωματικής βλάβης και σωματικής βλάβης, και μεταξύ φιλονικίας και φιλονικίας, ζητήματα προς κρίση στις πόλεις σας, τότε θα σηκωθείς και θα ανέβεις στον τόπο που θα εκλέξει ο Κύριος ο Θεός σου, και θα πας στους Λευίτες ιερείς και στον κριτή που θα υπάρχει εκείνες τις ημέρες, και αφού ερευνήσουν, θα σου αναγγείλουν την απόφαση της κρίσης. Και θα πράξεις σύμφωνα με την απόφαση που θα σου αναγγείλουν από τον τόπο εκείνο που θα εκλέξει ο Κύριος ο Θεός σου, και θα προσέξεις να εφαρμόσεις όλα όσα θα σου νομοθετηθούν. Σύμφωνα με τον νόμο και σύμφωνα με την κρίση που θα σου υποδείξουν, θα πράξεις. Δεν θα παρεκκλίνεις από τον λόγο που θα σου αναγγείλουν ούτε δεξιά ούτε αριστερά, και ο άνθρωπος που θα ενεργήσει με υπεροψία, ώστε να μην υπακούσει στον ιερέα που παρίσταται για να λειτουργεί στο όνομα του Κυρίου του Θεού σου, ή στον κριτή που θα υπάρχει εκείνες τις ημέρες, ο άνθρωπος εκείνος θα πεθάνει, και θα εξαλείψεις το κακό από τον Ισραήλ. Και όλος ο λαός, όταν το ακούσει, θα φοβηθεί και δεν θα ασεβήσει πλέον.» Βλέπεις ότι ο νόμος προστάζει σαφώς αυτούς που εμπλέκονται σε κατηγορίες για οποιαδήποτε αιτία, να καθιστούν κριτή και αποφασίζοντα τον ιερουργό.

Ο πρώτος νόμος, εξαιτίας της εύλογης αφορμής εκείνου που αμάρτησε, κατέκρινε περισσότερο τον αδικημένο. «Διότι», λέει, «με το κριτήριο που κρίνεις τον άλλον, κατακρίνεις τον εαυτό σου». Ενώ στο μέτρο που κάποιος συγχωρεί, θα συγχωρεθεί και ο ίδιος. Διότι έτσι λέει ο νόμος: «ανάμεσα στην κρίση υπάρχει κρίση και ανάμεσα στη συγχώρεση υπάρχει συγχώρεση». Επομένως, το πλήρωμα του νόμου είναι η συγχώρεση. Και κάναμε λόγο για πρώτο νόμο, όχι επειδή ο Θεός έδωσε δύο νόμους στους ανθρώπους, αλλά έναν, ο οποίος είναι μεν πνευματικός κατά τη φύση του, αλλά ως προς την ανταπόδοση επιφέρει στον καθένα δίκαια την απόφαση. Σε αυτόν που συγχωρεί δίνει συγχώρεση, και σε αυτόν που αντιδικεί ανταποδίδει αναλόγως. Διότι λέει: «με τον εκλεκτό θα είσαι εκλεκτός και με τον διεστραμμένο θα διαστραφείς». Γι' αυτό, εκείνοι που τον εφαρμόζουν πνευματικά και μετέχουν ανάλογα στη χάρη, αγαπούσαν όχι μόνο όσους τους ευεργετούσαν, αλλά και όσους τους χλεύαζαν και τους δίωκαν, εκλαμβάνοντας την πνευματική αγάπη ως ανταπόδοση των αγαθών. Και λέω των αγαθών, όχι μόνο επειδή συγχώρεσαν τα αδικήματα, αλλά επειδή ευεργέτησαν και τις ψυχές εκείνων που τους αδικούσαν. Διότι με τέτοιον τρόπο τους εμπιστεύονταν στον Θεό, σαν να επιτύγχαναν μέσω αυτών τον μακαρισμό, καθώς λέει: «μακάριοι είστε όταν σας ονειδίσουν και σας διώξουν». Διδάσκονταν δε από τον πνευματικό νόμο να σκέφτονται με αυτόν τον τρόπο.

Ο πρώτος νόμος, μέσω της εύλογης αφορμής εκείνου που αμάρτησε, κατέκρινε περισσότερο τον αδικηθέντα· «διότι με ό,τι κρίνει κάποιος τον άλλον, κατακρίνει τον εαυτό του», ενώ με ό,τι συγχωρεί, θα του συγχωρεθεί. Διότι έτσι λέει και ο νόμος: «ανάμεσα σε κρίση υπάρχει κρίση και ανάμεσα σε συγχώρεση υπάρχει συγχώρεση». Πλήρωμα, λοιπόν, του νόμου είναι η συγχώρεση. Ονομάσαμε δε τον νόμο πρώτο, όχι επειδή ο Θεός έδωσε δύο νόμους στους ανθρώπους, αλλά έναν· πνευματικό μεν ως προς τη φύση, που επιφέρει όμως δίκαιη την απόφαση στον καθένα κατά την ανταπόδοση. Σε αυτόν που συγχωρεί θα συγχωρήσει και από αυτόν που απαιτεί αυστηρά θα απαιτήσει αυστηρά. Λέει άλλωστε: «Με τον εκλεκτό θα είσαι εκλεκτός και με τον διεστραμμένο θα συμπεριφερθείς αναλόγως». Γι' αυτό, εκείνοι που εφάρμοζαν τον νόμο πνευματικά και συμμετείχαν αναλόγως της χάριτος, αγαπούσαν όχι μόνο αυτούς που τους ευεργετούσαν, αλλά και αυτούς που τους ονείδιζαν και τους δίωκαν, προσδοκώντας την πνευματική ανταπόδοση των αγαθών. Όχι μόνο επειδή συγχώρησαν τα αδικήματα, αλλά επειδή ευεργέτησαν και τις ψυχές εκείνων που τους αδικούσαν· διότι έτσι τους εμπιστεύονταν στον Θεό, ώστε μέσω αυτών να επιτύχουν τον μακαρισμό, καθώς λέει: «Μακάριοι είστε όταν σας διώξουν και σας ονειδίσουν». Και από τον πνευματικό νόμο διδάσκονταν να φρονούν με αυτόν τον τρόπο.