Πατερικές αναφορές στο ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 18:19

«Προφήτη από τους αδελφούς σου, σαν εμένα, θα αναδείξει σε σένα ο Κύριος ο Θεός σου· αυτόν θα ακούτε. Σύμφωνα με όλα όσα ζήτησες από τον Κύριο τον Θεό σου στο Χωρήβ, την ημέρα της συνάξεως, λέγοντας: "Δεν θα ακούσουμε πλέον τη φωνή του Κυρίου του Θεού μας, και δεν θα δούμε πια αυτή τη μεγάλη φωτιά, για να μην πεθάνουμε." Και μου είπε ο Κύριος: "Ορθά είναι όλα όσα είπαν. Προφήτη θα αναδείξω σε αυτούς από το μέσο των αδελφών τους, όπως εσένα· και θα θέσω τον λόγο μου στο στόμα του, και θα τους μιλήσει σύμφωνα με ό,τι του εντείλω. Και όποιος άνθρωπος δεν ακούσει τα λόγια του, όσα ο προφήτης μιλήσει στο όνομά μου, εγώ θα τον εκδικηθώ."» Άραγε, δεν απέδειξε ολοφάνερα, έστω και εν τύποις και σκιαίς, στα όσα αφορούν τον Μωυσή, η ασθένεια της ανθρωπότητας την άκρως απαραίτητη ανάγκη του μεσίτη; Αλλά πρέπει να εξετάσουμε και τούτο. Β. Ποιο πράγμα εννοείς; Α. Διότι, προσεγγίζοντας τον Μωυσή ο Ισραήλ έλεγε: «Μίλησε εσύ σε εμάς, και ας μη μας μιλήσει ο Θεός, για να μην πεθάνουμε»· και αυτό το ζητούσαν στο Χωρήβ την ημέρα της συνάξεως, όταν ο Θεός βρισκόταν με τη μορφή φωτιάς πάνω στο όρος Σινά. Αλλά ο Δημιουργός, αποδεχόμενος ότι τα έλεγαν και τα σκέφτονταν αυτά άριστα, και προδιατυπώνοντας για εμάς την ίδια την αλήθεια εν τύποις, υποσχόταν τη μέσω του Χριστού μεσιτεία λέγοντας: «Ορθά είναι όλα όσα είπαν».

Αποκλείστηκε.> Διότι ποιος άραγε ή για ποιο πράγμα θα καυχηθεί, εφόσον όλοι έχουν αχρειωθεί και έχουν παρεκκλίνει από την ευθεία οδό, και δεν υπάρχει απολύτως κανένας που να πράττει την αγαθότητα; Επομένως, αποκλείστηκε, λέει, η καύχηση, δηλαδή έχει αποβληθεί και έχει αναιρεθεί, μην έχοντας καμία απολύτως θέση ανάμεσά μας. Με ποιον τρόπο όμως αποκλείστηκε; Έχουμε πλουτίσει με τη συγχώρεση των προηγούμενων αμαρτημάτων, δικαιούμενοι δωρεάν με το έλεος και τη χάρη εν Χριστώ. <Καταργούμε λοιπόν τον νόμο διά της πίστεως;> Είπε στον θεσπέσιο Μωυσή ο Θεός των όλων: «Προφήτη θα αναστήσω για αυτούς από τους αδελφούς τους, όπως εσένα, και θα θέσω τον λόγο μου στο στόμα του, και θα τους μιλήσει σύμφωνα με όσα θα του εντείλω· και εκείνος ο άνθρωπος που δεν θα ακούσει τους λόγους του, όσα θα μιλήσει ο προφήτης στο όνομά μου, εγώ θα τον εκδικηθώ». Πώς λοιπόν δεν στερεώνουμε τον νόμο διά της πίστεως, όταν αποδεχόμαστε τον δικό του λόγο; Και προφήτης ονομάστηκε, εξαιτίας της ανθρώπινης φύσης του, ο Εμμανουήλ, ο οποίος, κατά την τάξη του Μωυσή, είναι μεσίτης Θεού και ανθρώπων.

Θα εκλάβει λοιπόν πάλι με τον ίδιο τρόπο το «Σαν εμένα», εννοώντας κάποιον σαν καθοδηγητή και οδηγό, ώστε να μπορούν να κατανοούν αυτά που ανήκουν στο θέλημα του Πατρός και μέσω των οποίων η οδός προς τη βασιλεία των ουρανών θα γινόταν βατή· όπως ακριβώς βέβαια και στους αρχαιότερους ο μακάριος Μωυσής αναδεικνυόταν δάσκαλος της παιδαγωγίας μέσω του νόμου, προσθέτοντας παντού στα δικά του λόγια το «Για να ζήσεις πολύ χρόνο, και να σε εισαγάγει ο Κύριος ο Θεός σου στη γη την οποία ορκίστηκε στους πατέρες σου». Επειδή όμως στα προλεχθέντα πρόσθεσε: «Και όποιος άνθρωπος δεν υπακούσει σε όσα θα μιλήσει εκείνος ο προφήτης στο όνομά μου, εγώ θα ζητήσω ευθύνη από αυτόν», οι Ιουδαίοι, παραμένοντας στην άγνοια και σκληραίνοντας τον νου τους προς την έσχατη ανυπακοή, ας καταλάβουν ότι με δική τους υπαιτιότητα επιφέρουν τον όλεθρο στα κεφάλια τους· διότι θα βρεθούν υπό τη θεία οργή, λαμβάνοντας ως αμοιβή της ύβρεώς τους προς τον Χριστό την πλήρη στέρηση των αγαθών. Διότι, αν πίστευαν στον Μωυσή, θα πίστευαν στον Χριστό· διότι για Αυτόν έγραψε εκείνος. <Αν όμως δεν πιστεύετε στα δικά του γράμματα, πώς πιστεύετε στα δικά μου λόγια;> Θα φαινόταν σε κάποιον, και πολύ δικαιολογημένα, ότι αυτός ο λόγος έχει πολλή ασάφεια.

Είναι πιθανό βέβαια να θέλουν να δηλώσουν και εκείνο· διότι μας πείθει κάπως αυτό που ταιριάζει στα θεωρήματα να προχωρήσουμε και σε λεπτομερέστερη εξέταση· γνωρίζουμε, λένε, ότι στον Μωυσή έχει μιλήσει ο Θεός, ας πιστέψουμε λοιπόν και εμείς χωρίς αναβολή σε όσα δόθηκαν μέσω αυτού, και ας τηρήσουμε αυτά που έχουν διαταχθεί από τον Θεό· τούτον όμως δεν τον γνωρίζουμε, διότι δεν του έχει μιλήσει ο Θεός, ούτε έχουμε διαπιστώσει κάτι τέτοιο για αυτόν. Αλλά έπρεπε οι Φαρισαίοι, καίτοι συνηθισμένοι να παριστάνουν τους σοφούς και να καυχιούνται πολύ για τη γνώση των θείων λόγων, να αναλογιστούν εκείνο: ότι, όταν ο Θεός και Πατέρας προκήρυττε μέσω του πάνσοφου Μωυσή ότι θα ερχόταν στην κατάλληλη στιγμή ο Ιησούς, λέει τα εξής: «Προφήτη θα αναστήσω σε αυτούς από τους αδελφούς τους, όπως εσένα, και θα βάλω τον λόγο μου στο στόμα του, και θα τους μιλήσει σύμφωνα με όσα θα του έχω δώσει ως εντολή. Και οποιοσδήποτε άνθρωπος δεν ακούσει όσα θα μιλήσει εκείνος ο προφήτης στο όνομά μου, εγώ θα τον τιμωρήσω». Και όμως, θα μπορούσε να πει κάποιος στους Ιουδαίους επιτιμώντας τους εύλογα: Ω, εσείς που μόνο να απειθείτε γνωρίζετε, εάν πείθεστε ευκολότερα στους λόγους του Μωυσή, επειδή σε αυτόν μίλησε ο Θεός, πώς δεν έπρεπε να κάνετε το ίδιο και με τον Χριστό, καίτοι τον ακούτε να ανακράζει ρητά: «Τα λόγια που εγώ λαλώ δεν είναι δικά μου, αλλά του Πατέρα που με έστειλε»· και πάλι: «Από τον εαυτό μου δεν λαλώ, αλλά ο Πατέρας που με έστειλε, αυτός μου έδωσε εντολή τι να πω και τι να λαλήσω;»

Υπόμνημα του Αρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας Κυρίλλου εις το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον. Βιβλίον Ένατο. «Διότι εγώ δεν μίλησα από τον εαυτό μου, αλλά ο Πατέρας που με έστειλε, αυτός μου έδωσε εντολή τι να πω και τι να λαλήσω· και γνωρίζω ότι η εντολή του είναι ζωή αιώνιος. Όσα λοιπόν λαλώ εγώ, όπως μου τα έχει πει ο Πατέρας, έτσι τα λαλώ». Φέρνει στη μνήμη του ιουδαϊκού λαού όσα είχαν προκηρυχθεί γι' αυτόν μέσω του Μωυσή, και μέσω αυτών τους επιπλήττει με ευφυΐα και, αποδεικνύοντας την ανοσιότητα που υπάρχει μέσα τους, τους ελέγχει σαφώς ότι δεν έχουν καμία δικαιολογία να συμπεριφέρονται υβριστικά ακόμη και προς τον ίδιο τον νόμο, μολονότι πιστεύουν ότι έχει δοθεί από τον Θεό. Διότι το τι είπε μέσω του Μωυσή για τον Χριστό είναι βέβαια γνωστό σε όλους, θα το πω όμως εξαιτίας της ανάγκης του νοήματος: «Προφήτη θα αναστήσω σε αυτούς μέσα από τους αδελφούς τους, όπως εσένα»· δηλαδή νομοθέτη και μεσίτη μεταξύ Θεού και ανθρώπων· «και θα θέσω τον λόγο μου στο στόμα του, και θα τους λαλήσει σύμφωνα με ό,τι του δώσω εντολή. Και εκείνος ο άνθρωπος, ο οποίος δεν θα ακούσει όσα θα λαλήσει ο προφήτης στο όνομά μου, εγώ θα ζητήσω εκδίκηση από αυτόν».

Αλλά δεν ήταν δυνατόν ο Μωυσής, ο οποίος ήταν θνητός όπως εμείς, να είναι παντοτινός μεσίτης μεταξύ Θεού και ανθρώπων· για τον λόγο αυτόν, αμέσως διατύπωνε την προφητεία για τον Χριστό, λέγοντας: «Προφήτη θα αναδείξω για αυτούς μέσα από τους αδελφούς τους, όπως εσένα· και θα θέσω τους λόγους μου στο στόμα του, και θα τους λαλήσει σύμφωνα με όλα όσα θα τον προστάξω. Και όποιος δεν υπακούσει σε όσα θα πει εκείνος ο προφήτης στο όνομά μου, εγώ θα τον τιμωρήσω γι' αυτό». Έγινε, λοιπόν, μεσίτης μεταξύ ημών και του Θεού ο Υιός. Και πώς έγινε μεσίτης; Ταπείνωσε τον εαυτό του φτάνοντας στην κένωση, έλαβε μορφή δούλου, και συναναστράφηκε με τους ανθρώπους πάνω στη γη ως άνθρωπος.

Για το παιδί αυτό προκήρυξε ο Αββακούμ λέγοντας: Ο Θεός θα έλθει από τη Θαιμάν, δηλαδή από τον νότο. Διότι από τα νότια της Ιερουσαλήμ, από τη Βηθλεέμ, τώρα έχει εισέλθει στη Σιών. Για το παιδί αυτό ο Μωυσής σάς διαβεβαίωνε λέγοντας ότι ο Κύριος ο Θεός θα αναστήσει για εσάς προφήτη από τους αδελφούς σας, και όποιος δεν τον ακούσει, η ψυχή του θα εξολοθρευθεί.

Ο Μωυσής λέγει: Προφήτη θα αναδείξει για εσάς ο Κύριος ο Θεός από τους αδελφούς του, όμοιον με εμένα· αυτόν θα υπακούετε σε όλα· και όποιος δεν υπακούσει σε εκείνον τον προφήτη, θα εξολοθρευθεί στον αιώνα. Και ο Ωσηέ λέγει: Έτοιμο σαν την αυγή θα τον βρούμε· και θα έλθει στη γη σαν βροχή πρώιμη και όψιμη.

Ψ. Από το Δευτερονόμιο. Ο Μωυσής είναι εκείνος που ομιλεί. ΙΕ΄. Προφήτη από τους αδελφούς σου, όμοιον με εμένα, θα αναδείξει για εσένα Κύριος ο Θεός σου· αυτόν θα ακούτε σε όλα, σύμφωνα με όσα ζήτησες από τον Κύριο τον Θεό σου στο Χωρήβ κατά την ημέρα της συνάξεως του λαού, λέγοντας: «Ας μην ακούσουμε πλέον τη φωνή Κυρίου του Θεού μας και ας μη δούμε ξανά αυτή τη μεγάλη φωτιά, ώστε να μην αμαρτήσουμε». Και μου είπε ο Κύριος: «Ορθά είναι όλα όσα είπαν· θα αναδείξω σε αυτούς προφήτη από το μέσο των αδελφών τους, όμοιον με εσένα, και θα θέσω τον λόγο μου στο στόμα του, και θα τους ομιλεί σύμφωνα με όσα του παραγγείλω. Και όποιος άνθρωπος δεν ακούσει όλα όσα θα πει ο προφήτης στο όνομά μου, εγώ θα ζητήσω εκδίκηση από αυτούς».

Και ποιον άλλον από τον Ισραήλ θα μπορούσε κανείς να υποδείξει ως προφήτη όμοιο με τον Μωυσή, δηλαδή νομοθέτη που έχει αναδειχθεί για το γένος των ανθρώπων, παρά μόνο τον Ιησού, τον Σωτήρα και Κύριό μας; Αυτός έχει φανερωθεί σε όλα τα έθνη ως νομοθέτης της καινής διαθήκης του βίου σύμφωνα με το ευαγγέλιο, σύμφωνα με την προφητική προσευχή που ειπώθηκε στον ψαλμό: «Κατάστησε, Κύριε, νομοθέτη σε αυτούς· ας γνωρίσουν τα έθνη ότι είναι άνθρωποι». Αυτός μάλιστα λύτρωσε από τη νοητή Αίγυπτο, και από την κατασκευή πλίνθων σε αυτήν, καθώς και από την πικρή δουλεία υπό τον νοητό Φαραώ, εκείνους που μέσω αυτού προσήλθαν στον Θεό των όλων· και, γενικά, όλα όσα εξιστορούνται ότι έγιναν σωματικά από τον Μωυσή, ο Σωτήρας και Κύριός μας τα έπραξε σύμφωνα με τον πνευματικό νόμο. Έχει έλθει, λοιπόν, ο ξακουστός ακόμη και σήμερα μεταξύ των Σαμαρειτών και των Ιουδαίων, τον οποίο προανήγγειλε ως προφήτη ο Μωυσής, και για τον οποίο ο Θεός έδωσε εκ των προτέρων μαρτυρία λέγοντας: «και ο άνθρωπος που δεν θα ακούσει όλα όσα θα λαλήσει ο προφήτης στο όνομά μου, εγώ θα ζητήσω εκδίκηση από αυτόν».

Εύλογα, λοιπόν, και ο ίδιος ο Μωυσής, εξαιτίας ακριβώς αυτών των λόγων, είπε ότι επρόκειτο να αναδειχθεί και άλλος προφήτης εκτός από τον ίδιο, και ευαγγελίζεται ότι αυτός θα είναι ο νομοθέτης όλων των εθνών, υπονοώντας τον Χριστό, και προτρέπει τους ομοεθνείς του να τον υπακούουν, προφητεύοντας αυτό κάπως έτσι: «προφήτη θα αναστήσει για εσάς ο Κύριος ο Θεός από τους αδελφούς σας, σαν εμένα· αυτόν να ακούτε σε όλα όσα θα σας πει. Και θα συμβεί το εξής, κάθε ψυχή που δεν θα υπακούσει σε εκείνον τον προφήτη, θα εξολοθρευτεί από το γένος της». Αλλά και ότι αυτός ο προφήτης, δηλαδή ο Χριστός, αφού προέλθει από τους Ιουδαίους, θα κυριαρχήσει σε όλα τα έθνη, το διακηρύσσει πάλι λέγοντας: «Πόσο ωραίοι είναι οι οίκοι σου, Ιακώβ, οι σκηνές σου, Ισραήλ, σαν σκιερές κοιλάδες και σαν παράδεισος δίπλα σε ποταμό, σαν σκηνές που έστησε ο Κύριος. Θα προέλθει άνθρωπος από το σπέρμα του και θα κυριαρχήσει σε πολλά έθνη, και θα υψωθεί η βασιλεία του». Αλλά και από ποια φυλή, από τις δώδεκα συνολικά που υπάρχουν στους Εβραίους, ότι δηλαδή ο προφητευόμενος νομοθέτης των εθνών, ο Χριστός, θα προέλθει από τη φυλή του Ιούδα, καθώς και σε ποιους χρόνους, ότι δηλαδή μετά την έκλειψη εκείνων που άρχουν το ιουδαϊκό έθνος μέσω προγονικής διαδοχής, το φανερώνει λέγοντας: «Δεν θα εκλείψει άρχοντας από τον Ιούδα, και ηγέτης από τους μηρούς του, έως ότου έλθουν όσα προορίζονται γι’ αυτόν, και αυτός θα είναι η προσδοκία των εθνών».

Πρώτος από τους προφήτες ο Μωυσής ευαγγελίζεται ότι θα αναδειχθεί άλλος προφήτης, όμοιος με αυτόν. Διότι, επειδή η δική του νομοθεσία αφορούσε μόνο το έθνος των Ιουδαίων, και μάλιστα αυτούς που βρίσκονταν στην ιουδαϊκή γη ή γύρω από αυτήν, και όχι όσους διέμεναν πολύ μακριά στην αλλοδαπή (...όπως έχει γίνει φανερό από όσα εξετάσαμε προηγουμένως), και επειδή έπρεπε βεβαίως Εκείνος που δεν είναι Θεός μόνο των Ιουδαίων αλλά και των εθνών, να παράσχει στους ανθρώπους και όσα είναι ωφέλιμα για όλα τα έθνη προς τη γνώση Του και την ευσέβεια, ευλόγως προαναγγέλλει με χρησμό ότι θα αναδείξει από το ιουδαϊκό έθνος άλλον προφήτη, ο οποίος δεν θα υστερεί σε τίποτα από τη δική του οικονομία, έχοντας μιλήσει ο ίδιος ο Θεός με τον εξής τρόπο: «Προφήτη θα αναδείξω σε αυτούς από τους αδελφούς τους, όπως εσένα, και θα θέσω τον λόγο μου στο στόμα του, και θα τους μιλήσει σύμφωνα με όσα θα του εντείλω. Και ο άνθρωπος εκείνος που δεν θα ακούσει τα λόγια του, όσα θα μιλήσει ο προφήτης στο όνομά μου, εγώ θα ζητήσω λόγο από αυτόν». Τα ίδια δε λέει και ο ίδιος ο Μωυσής, ερμηνεύοντας τον λόγο του Θεού προς τον λαό: «Προφήτη από τους αδελφούς σας, σαν εμένα, θα αναδείξει ο Κύριος ο Θεός, αυτόν θα ακούτε σε όλα όσα ζήτησες από τον Κύριο τον Θεό στο Χωρήβ κατά την ημέρα της εκκλησίας».

Εάν, λοιπόν, μέσα από τόσα γεγονότα κανένας άλλος, παρά μόνον ο Σωτήρας μας, δεν παρουσιάστηκε να έχει κατορθώσει πράγματα παρόμοια με τον Μωυσή, παρατήρησε ότι μόνο σε αυτόν και σε κανέναν άλλον δεν πρέπει να αναφέρεται η προφητεία του Μωυσή, διά της οποίας ο Θεός προανήγγειλε ότι θα παρουσιάσει κάποιον όμοιο με αυτόν, λέγοντας: «Προφήτη από τους αδελφούς τους θα αναδείξω σε αυτούς, όπως εσένα, και θα θέσω τα λόγια μου στο στόμα του, και θα τους μιλά σύμφωνα με όσα θα του προστάξω. Και τον άνθρωπο που δεν θα υπακούσει στα λόγια του, όσα θα μιλήσει ο προφήτης στο όνομά μου, εγώ θα τον τιμωρήσω». Και ο ίδιος ο Μωυσής, ερμηνεύοντας τη φωνή του Θεού προς τον λαό, είπε: «Προφήτη από τους αδελφούς σας θα αναδείξει ο Κύριος ο Θεός σας· αυτόν θα ακούτε σε όλα όσα ζήτησες από τον Κύριο τον Θεό σου στο Χωρήβ κατά την ημέρα της συνάξεως». Το γεγονός δε ότι κανένας από τους προφήτες μετά τον Μωυσή, πριν από τον Σωτήρα μας, δεν αναδείχθηκε όμοιος με τον Μωυσή, το διδάσκει σαφώς η Παλαιά Γραφή λέγοντας: «Και δεν αναδείχθηκε πλέον προφήτης στον Ισραήλ όπως ο Μωυσής, τον οποίο ο Κύριος γνώρισε πρόσωπο με πρόσωπο, με όλα τα σημεία και τα τέρατα».

Και τα υπόλοιπα του λογίου θα εξεταστούν στον κατάλληλο χρόνο στα κείμενα περί των επαγγελιών. Από το Δευτερονόμιο: «Προφήτη από τους αδελφούς σου θα αναστήσει σε σένα Κύριος ο Θεός σου, όπως εμένα· αυτόν θα ακούτε. Σύμφωνα με όλα όσα ζήτησες από τον Κύριο τον Θεό σου στο Χωρήβ, την ημέρα της συνάξεως, λέγοντας: Δεν θα ακούσουμε πλέον τη φωνή Κυρίου του Θεού μας, και αυτή τη μεγάλη φωτιά δεν θα τη δούμε πια, για να μην πεθάνουμε· και μου είπε ο Κύριος: Ορθά είναι όλα όσα είπαν. Προφήτη από τους αδελφούς τους θα αναστήσω σε αυτούς όπως εσένα, και θα βάλω τον λόγο μου στο στόμα του, και θα τους μιλήσει σύμφωνα με ό,τι του δώσω εντολή, και ο άνθρωπος που δεν θα ακούσει όλα όσα μιλήσει ο προφήτης στο όνομά μου, εγώ θα του ζητήσω λόγο». Πρόσεξε ότι κανένας προφήτης παρόμοιος με τον Μωυσή δεν έχει εγερθεί στους Εβραίους, δηλαδή νομοθέτης και εισηγητής της ευσέβειας στους ανθρώπους, παρά μόνο ο δικός μας Σωτήρας, ο Χριστός του Θεού. Γι' αυτό, άλλωστε, στο τέλος του Δευτερονομίου λέγεται: «Δεν αναστήθηκε πια προφήτης στον Ισραήλ όπως ο Μωυσής»· και βέβαια πλήθος προφητών εμφανίστηκαν μετά από αυτόν, αλλά κανείς δεν ήταν όπως αυτός. Και όλη αυτή η υπόσχεση του Θεού εξαγγέλλει ότι θα αναστήσει κάποιον έναν (και όχι πολλούς) όμοιο με αυτόν.

Έτσι λοιπόν εμείς, τα έθνη, γνωρίσαμε και αποδεχθήκαμε, μέσω της σωτήριας και ευαγγελικής διδασκαλίας, τον προφήτη που είχε προαναγγελθεί και αποσταλεί από τον Πατέρα, εφόσον έγινε νομοθέτης για όλους τους ανθρώπους ως προς την ευσέβεια προς τον Θεό των όλων, εκπληρώνοντας ταυτόχρονα και μία άλλη προφητεία, δια της οποίας έχει ειπωθεί: «Όρισε, Κύριε, νομοθέτη σε αυτούς, ας γνωρίσουν τα έθνη ότι είναι άνθρωποι». Το δε έθνος των Ιουδαίων, επειδή δεν αποδέχθηκε αυτόν που είχε προφητευθεί, πλήρωσε τη δίκαιη τιμωρία σύμφωνα με τη θεία προφητεία που έλεγε: «Και όποιος άνθρωπος δεν ακούσει όλα όσα θα πει ο προφήτης στο όνομά μου, εγώ θα ζητήσω εκδίκηση από αυτόν». Ζητήθηκε λοιπόν εκδίκηση από τον λαό εκείνο για «κάθε αίμα» που χύθηκε «πάνω στη γη, από το αίμα του Άβελ» «έως το αίμα του Ζαχαρίου», και πάνω από όλα του ίδιου του Χριστού, του οποίου το αίμα αφού ζήτησαν να πέσει πάνω τους και πάνω στα ίδια τους τα παιδιά, υφίστανται μέχρι και σήμερα την τιμωρία για την ασέβεια που τόλμησαν. 〈Από τον Ιώβ〉. «Αυτός που προστάζει τον ήλιο και δεν ανατέλλει, και βάζει σφραγίδα στα άστρα, αυτός που μόνος του άπλωσε τον ουρανό, και περπατά πάνω στη θάλασσα σαν σε έδαφος.»

94. Προς τον ίδιο. Εις το ρητό: «Προφήτη θα αναστήσει για εσάς Κύριος ο Θεός». Πες στον Ιουδαίο που λογομάχησε μαζί σου, και δεν είπε τίποτα το σπουδαίο ούτε το ρωμαλέο, αλλά εξέμεσε αγυρτικές φλυαρίες και ισχυρίστηκε ότι για τον γιο του Ναυή ειπώθηκε το: «Προφήτη θα αναστήσει ο Θεός για εσάς από τους αδελφούς σας, σαν εμένα», ότι σφάλλει σε πολλά, δεν σκέφτεται υγιώς, αποφεύγει τη μάθηση και αποκρύπτει τα ανώτερα από τον Μωυσή. Διότι έχει ειπωθεί: «Αυτόν θα υπακούτε σε όλα, όσα σας παραγγείλει. Και όποια ψυχή δεν υπακούσει στον προφήτη εκείνο, θα εξολοθρευτεί από τον λαό της». Επειδή, πρώτον, ο Μωυσής θέσπισε αυτά ευρισκόμενος σε ένθεη κατάσταση, μετά τη χειροτονία εκείνου.