Πατερικές αναφορές στο ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 20:7

Ας αναχωρήσει και ας επιστρέψει στην οικία του, μήπως πεθάνει στον πόλεμο και άλλος άνθρωπος το χαρεί. Και ποιος είναι ο άνθρωπος που αρραβωνιάστηκε γυναίκα και δεν την πήρε; Ας αναχωρήσει και ας επιστρέψει στην οικία του, μήπως πεθάνει στον πόλεμο και την πάρει άλλος άνθρωπος. Και θα συνεχίσουν οι γραμματείς να μιλούν προς τον λαό και θα πουν: Ποιος είναι ο άνθρωπος που φοβάται και είναι δειλός στην καρδιά; Ας αναχωρήσει και ας επιστρέψει στην οικία του, για να μην κάνει να δειλιάσει η καρδιά του αδελφού του, όπως η δική του.» ΠΑΛΛ. Αλλά το ότι πρέπει βέβαια, έχοντας θάρρος στον Θεό, να διαπρέπουμε στις αρετές και να δείχνουμε ανδρεία για κάθε αγαθό, και εγώ ο ίδιος θα το έλεγα. Το ότι όμως αποπέμπονται ορισμένοι από τον πόλεμο, ως ακατάλληλοι, πώς ή με ποιον τρόπο γίνεται αυτό, δεν μπορώ να το κατανοήσω. ΚΥΡ. Ή δεν γνωρίζεις ότι κανείς δεν θα γινόταν ευδόκιμος ενώπιον του Θεού, ούτε θα επέλεγε να υπομείνει τους κόπους υπέρ της ευσέβειας προς Αυτόν, εάν δεν θεωρούσε τη ζωή σε αυτόν τον κόσμο ως παροικία; Πράγμα το οποίο μας περιγράφηκε άριστα και ολοκάθαρα, σαν σε εικόνα και τύπους, στους βίους των αγίων. Διότι ο θεσπέσιος Αβραάμ παροικούσε σε σκηνές, και μετακινούνταν από τόπο σε τόπο· και ολόκληρος ο Ισραήλ μέσα στην έρημο έκανε συχνές μετακινήσεις, και κατοίκησε σε σκηνές.

Σεμνύνεται δε πάρα πολύ για αυτό και ο προφήτης Δαβίδ, λέγοντας τα εξής προς τον Θεό: «Άφησέ με, διότι είμαι πάροικος στη γη και παρεπίδημος, όπως όλοι οι πατέρες μου.» Και επιθυμούσε σφόδρα τις επουράνιες μονές, λέγοντας τα εξής: «Πόσο αγαπητά είναι τα σκηνώματά σου, Κύριε των δυνάμεων! Επιποθεί και λιποθυμά η ψυχή μου για τις αυλές του Κυρίου.» Αυτοί λοιπόν φρονούν τα άνω, και διψούν για τις μονές στους ουρανούς, τις οποίες και ο ίδιος ο Σωτήρας υπόσχεται σε όσους τον αγαπούν, λέγοντας: «Πηγαίνω να ετοιμάσω τόπο για εσάς, και πάλι θα έρθω, και θα σας παραλάβω μαζί μου, ώστε όπου είμαι εγώ, να είστε κι εσείς εκεί μαζί μου.» Τύπος επομένως αυτού που δεν ανέχεται να θεωρεί παροικία την παρούσα ζωή, είναι αυτός που οικοδομεί οικία, και επιδίδεται με ζήλο στις εργασίες γύρω από αυτήν· του φιλοκτήμονα δε και φιλοκερδούς, είναι αυτός που φυτεύει αμπελώνα· τον δε γυναικομανή, και τρυφηλό, που έχει παραδώσει τον νου του στις επιθυμίες της σάρκας, θα μπορούσε να τον υποδηλώνει εκείνος που προσέρχεται σε μνηστεία γυναίκας. Γι' αυτόν τον λόγο, στο άκουσμα της φωνής του στρατοκήρυκα, αυτοί αποχωρούν από το ιερό και μαχητικότατο πλήθος.

Ο νόμος που δόθηκε μέσω του Μωυσή πρόσταξε να μην εξέλθει σε πόλεμο, ούτε εκείνος που έχτισε καινούργιο σπίτι και δεν το εγκαινίασε, ούτε εκείνος που φύτεψε αμπελώνα και δεν τον χάρηκε, ούτε εκείνος που αρραβωνιάστηκε γυναίκα και δεν την έλαβε ως σύζυγο, ούτε ο δειλός στην καρδιά. Εκείνος που έχτισε την καινούργια οικία αποτελεί τύπο αυτού που θεωρεί τον παρόντα βίο μόνιμη κατοικία και όχι παροικία· εκείνος που φύτεψε τον αμπελώνα, αποτελεί τύπο του φιλοκερδούς· και εκείνος που αρραβωνιάστηκε τη γυναίκα, αποτελεί τύπο του φιλοσάρκου. Ή και διαφορετικά: Ο πρώτος είναι τύπος του φιλόδοξου. Ο δεύτερος του φιλάργυρου. Ο τρίτος του φιλήδονου. Μέσα από αυτά τα τρία φανερώθηκαν τα τρία γενικά είδη της κακίας. Διότι ο δειλός επιμερίζεται σε αυτά τα τρία.

Γι' αυτόν τον λόγο και ο πνευματικός νόμος απαγόρευσε σε όσους νυμφεύθηκαν και φύτεψαν αμπέλια να εξέλθουν στον πόλεμο εναντίον των πνευματικών δυνάμεων της πονηρίας. Ας μη νομίζουν, λοιπόν, όσοι δεσμεύονται από έναν τέτοιο δεσμό ότι μπορούν να ανταγωνιστούν εκείνους που είναι ελεύθεροι από δεσμά, διότι αυτό δεν είναι καν εφικτό.

Αυτόν ακριβώς τον αγώνα αγωνίστηκαν οι πατέρες από την αρχή, έστω κι αν εξωτερικά φαίνονταν σαν τους υπόλοιπους ανθρώπους. Εκείνοι που αγωνίστηκαν κατ' αυτόν τον τρόπο, μπόρεσαν να ευαρεστήσουν τον Θεό. Διότι ανδρείες και γενναίες ψυχές, που περιφρονούν τα πάντα, πηγαίνουν στον πόλεμο, όπως ακριβώς και ο Μωυσής, υπονοώντας τον κρυφό πόλεμο των πονηρών πνευμάτων εναντίον της ψυχής και το ποιες ψυχές είναι κατάλληλες γι' αυτόν, είπε: «Εάν κάποιος αρραβωνιάστηκε γυναίκα, ας μην βγει στον πόλεμο, και εάν κάποιος φύτεψε αμπέλι, ας μην βγει». Αυτά τα λέει για τους υλικούς δεσμούς, μήπως τυχόν κάποιος που αγωνίζεται ενάντια στα πνεύματα της πονηρίας είναι δεμένος με κάποια πράγματα, διότι, εάν εξαιτίας της προσκόλλησής του στις ηδονές και στα κτήματα δεν αγωνιστεί, αποβάλλεται από την επουράνια ευφροσύνη, όπως ακριβώς λέει ο Κύριος στο Ευαγγέλιο για εκείνους που κλήθηκαν στους γάμους και αρνήθηκαν: Ο πρώτος λέει, αγόρασα χωράφι και δεν μπορώ να έρθω, και ο άλλος, παντρεύτηκα γυναίκα και δεν μπορώ να έρθω, σε παρακαλώ θεώρησέ με δικαιολογημένο, λέγοντας αυτά σε συμφωνία με τον Μωυσή.

Αλλά και ο Κύριος, κάνοντας υπαινιγμό για αυτόν τον διπλό πόλεμο, δηλαδή αυτόν που γίνεται μέσω των ορατών πραγμάτων και αυτόν που γίνεται από τον πονηρό, έλεγε: «Ποιος βασιλιάς, όταν πηγαίνει να συγκρουστεί σε πόλεμο με άλλον βασιλιά, δεν κάθεται πρώτα να υπολογίσει και να σκεφτεί αν μπορεί με δέκα χιλιάδες να αντιμετωπίσει αυτόν που έρχεται εναντίον του με είκοσι χιλιάδες; Ειδάλλως, ενώ ο άλλος είναι ακόμα μακριά, στέλνει πρεσβεία και ρωτά για τους όρους της ειρήνης». Και διδάσκει λέγοντας: «Δες πώς οφείλεις να αγωνιστείς και να δώσεις ολόκληρο τον εαυτό σου, γνωρίζοντας ότι πρόκειται να δώσεις τέτοιους πολέμους, φανερούς και κρυφούς». Διότι και ο Μωυσής, προτυπώνοντας τη σκιά της αλήθειας, διέταξε να φωνάζει ένας κήρυκας στον λαό, όταν επρόκειτο να βγουν σε πόλεμο: αν κάποιος (λέει) είναι δειλός, ας μην βγει στον πόλεμο, μήπως, δείχνοντας δειλία, παρασύρει και τις καρδιές των άλλων σε δειλία και τους κάνει να στραφούν προς τα πίσω. Παρομοίως, αν κάποιος (λέει) παντρεύτηκε πρόσφατα γυναίκα, ας μην βγει, μήπως, όταν βρεθεί στον πόλεμο και θυμηθεί τη γυναίκα του, υποχωρήσει και παρασύρει μαζί του και άλλους. Αν κάποιος έχτισε σπίτι και δεν το ολοκλήρωσε, ας μην βγει στον πόλεμο, μήπως, θυμούμενος την οικοδομή και χάνοντας το θάρρος του στον πόλεμο, κάνει και άλλους να υποχωρήσουν.