Πατερικές αναφορές στο ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 21:1

Αναχώρησαν από την πατρίδα τους, και εγκατέλειψαν μεν τον τόπο που τους γέννησε· διασκορπίστηκαν δε και έγιναν παντού ξένοι, μέτοικοι και περίτρομοι. Διότι είναι αλήθεια ότι όπως το πουλί όταν πετάξει μακριά από τη δική του φωλιά, έτσι είναι και ο άνθρωπος όταν αποσπαστεί από τους δικούς του τόπους. Νομίζω δε ότι είναι πρέπον να προσθέσω και τούτο, ότι για εκείνους μεν που έκοψαν τα νεύρα του ταύρου η πράξη αυτή θα είναι κατάρα· για εκείνους όμως που πόνεσαν, και αποτίναξαν από πάνω τους ένα τόσο φοβερό έγκλημα, θα είναι λύτρωση και κάθαρση και αποβολή των αμαρτιών. Θα βρούμε δε, μέσα από τη σκιά του νόμου, γραμμένο αυτό που είπα. Διότι έχει ως εξής στο Δευτερονόμιο: «Εάν δε βρεθεί τραυματίας στη γη, την οποία ο Κύριος ο Θεός σου σού δίνει να κληρονομήσεις, πεσμένος στην ύπαιθρο, και δεν γνωρίζουν αυτόν που τον χτύπησε, θα βγουν οι πρεσβύτεροί σου και οι κριτές σου, και θα μετρήσουν την απόσταση προς τις πόλεις που βρίσκονται γύρω από τον τραυματία, και θα οριστεί η πόλη που είναι η πλησιέστερη στον τραυματία.»

Γι' αυτούς δικαιολογημένα θα μπορούσε κανείς να θρηνήσει και να στάξει ένα δάκρυ από αγάπη και φιλαλληλία. Στερήθηκαν, λοιπόν, κάθε αγαθό και ο ανυπότακτος Ισραήλ συγκλονίστηκε θαρρείς εκ θεμελίων. Διότι ο Χριστός μετέβη στα έθνη· και διασώζεται πλέον με δυσκολία, ως ένα ελάχιστο υπόλειμμα, ο δυσμαθής Ιουδαίος. Και αυτό είναι, νομίζω, εκείνο που αναφωνείται προφητικά δια της φωνής του Ησαΐα: «Και αν ο Κύριος Σαβαώθ δεν μας άφηνε σπέρμα, θα είχαμε γίνει σαν τα Σόδομα και θα είχαμε ομοιωθεί με τα Γόμορρα». Εμπρός, λοιπόν, αν συμφωνείτε, ας εξετάσουμε τη δύναμη του μυστηρίου και μέσα από τα ίδια τα Μωσαϊκά λόγια. Διότι έχει γραφτεί ως εξής στο Δευτερονόμιο: «Εάν βρεθεί τραυματίας στη γη, την οποία ο Κύριος ο Θεός σου σού δίνει για να την κληρονομήσεις, πεσμένος στην πεδιάδα, και δεν γνωρίζουν αυτόν που τον χτύπησε, θα εξέλθει η γερουσία σου και οι κριτές σου, και θα μετρήσουν την απόσταση προς τις πόλεις που βρίσκονται γύρω από τον τραυματία. Και για την πόλη που βρίσκεται πιο κοντά στον τραυματία, η γερουσία της πόλης εκείνης θα πάρει μια δαμάλα από τα βόδια, η οποία δεν έχει χρησιμοποιηθεί σε εργασία και δεν έχει σύρει ζυγό· και η γερουσία της πόλης εκείνης θα κατεβάσει τη δαμάλα σε μια τραχιά φάραγγα, η οποία ούτε καλλιεργείται ούτε σπέρνεται».

Διότι αυτοί τον οδήγησαν στον Πιλάτο· αυτοί πιάστηκαν να κραυγάζουν: «Άρε, άρε, σταύρωσον αυτόν». Και πάλι: «Εάν δεν τον σκοτώσεις αυτόν, δεν είσαι φίλος του Καίσαρα». Αλλά και οι θεσπέσιοι μαθητές κατηγορούσαν ξεκάθαρα την κακοτροπία εκείνων, λέγοντας προς τον Θεό Πατέρα στους ουρανούς τα εξής: «Διότι στα αλήθεια συγκεντρώθηκαν σε τούτη την πόλη εναντίον του αγίου παιδός σου Ιησού Χριστού, τον οποίο έχρισες, και ο Ηρώδης και ο Πόντιος Πιλάτος μαζί με τα έθνη και τους λαούς του Ισραήλ». Πολύ ξεκάθαρα δε και ανοιχτά ο μακάριος Πέτρος επιπλήττει τους λαούς των Ιουδαίων, λέγοντας, τη μια φορά ότι «Τον αρχηγό της ζωής σκοτώσατε», και την άλλη πάλι: «Εσείς όμως αρνηθήκατε τον άγιο και δίκαιο, και ζητήσατε να σας χαριστεί ένας άνδρας φονιάς». Τι άραγε εννοεί λοιπόν ο νόμος όταν λέει, ότι δεν γνωρίζουν αυτόν που χτύπησε; Ο λόγος είναι μυστικός, και δεν είναι προφανής απλώς σε όλους· αλλά ίσως είναι γνώριμος μόνο σε όσους κατανοούν ορθά το μυστήριο του Χριστού. Διότι νόμιζαν οι καθοδηγητές των Ιουδαίων, και όσοι συμμετείχαν στα ανόσια σχέδιά τους, ότι επικράτησαν, και επειδή απέδιδαν το γεγονός στη δική τους σκληρότητα και όχι στη θέληση του Χριστού, χαίρονταν σαν νικητές, και δεν γνώριζαν ότι έπαθε εκούσια, και υπακούοντας στο θέλημα του Πατέρα, παρέδωσε τον εαυτό του για εμάς. Γι' αυτό άλλωστε λέει ξεκάθαρα στον Πιλάτο: «Δεν θα είχες καμία απολύτως εξουσία εναντίον μου, εάν δεν σου είχε δοθεί από άνωθεν».

Επομένως, ο Πατέρας παρέδωσε τον Υιό και, για να το πούμε έτσι, λέγεται ότι ο ίδιος επάταξε τον Εμμανουήλ. Και πράγματι, στο βιβλίο των Ψαλμών εισάγεται το πρόσωπο του Χριστού, μιλώντας για την ανοσιότητα των Ιουδαίων προς τον εν τοις ουρανοίς Πατέρα και Θεό, λέγοντας ότι «Αυτόν που εσύ επάταξας, αυτοί τον καταδίωξαν, και προσέθεσαν πόνο στα τραύματά μου.» Ας μην υπερηφανεύεται λοιπόν ο κυριοκτόνος λαός· διότι δεν επικράτησαν αμέσως, επειδή δήθεν ο Χριστός ήταν αδύναμος, αλλά ας μάθουν την αλήθεια μέσω του Μωυσή. Διότι δεν γνωρίζουν αυτόν που τον επάταξε. Δες, λοιπόν, τον τραυματισμένο στη γη των Ιουδαίων, τον Εμμανουήλ. Και το μυστήριο γύρω από αυτόν, ανάμεσά τους μεν δεν εκπληρώνεται καθόλου, αλλά μάλλον ιερουργείται με αινιγματικό τρόπο στη χώρα και τη γη των εθνών. «Διότι εάν βρεθεί», λέει, «ο τραυματίας, θα πάρουν μια δαμάλα που δεν έχει δοκιμάσει ζυγό και κόπους· και αφού την κατεβάσουν σε μια τραχιά και ακαλλιέργητη φάραγγα, ας της κόψουν τα νεύρα μέσω εκείνων που έχουν οριστεί για την ιερουργία. Και αφού νίψουν τα χέρια τους πάνω από αυτήν, ας πουν: Τα χέρια μας δεν έχυσαν αυτό το αίμα». Η δαμάλα λοιπόν είναι τύπος του Χριστού, όπως ακριβώς ήδη προείπαμε. Δαμάλα μεν, που δεν έχει δοκιμάσει ζυγό, ενώ βρέθηκε υπό ζυγό ως άνθρωπος, και όμως παρέμεινε έξω από ζυγό, επειδή ακριβώς είναι κατά φύση Θεός.