Πατερικές αναφορές στο ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 22:10

Γι' αυτόν τον λόγο, επειδή τα ζώα αυτά είναι αταίριαστα μεταξύ τους, στο Δευτερονόμιο απαγορεύεται να οργώνει κανείς με μοσχάρι και γαϊδούρι μαζί· δηλαδή, να μην συζεύξεις το αγέρωχο και φιλόπονο της ψυχής με το φιλήδονο και παθητικό. Διότι ο Θεός δεν μεριμνά για τα βόδια, αλλά τούτο γράφτηκε εξάπαντος για εμάς. Σε άλλο σημείο, όμως, πάλι έχουν συζευχθεί· διότι «Μακάριος είναι αυτός που σπέρνει σε κάθε νερό, όπου πατά βόδι και γαϊδούρι», δηλαδή αυτός που με τον διδακτικό λόγο αφενός διεγείρει το φιλόπονο της ψυχής και αφετέρου θεραπεύει το φιλήδονο μέρος της. Διότι, όπως ακριβώς το ζώο είναι αχθοφορικό, έτσι και το επιθυμητικό της ψυχής έχει καταφορτωθεί από το βάρος της αμαρτίας.

Αλλά ο προφήτης Ηλίας επιπλήττει αυτούς που έχουν συνηθίσει να ζουν κατ' αυτόν τον τρόπο, λέγοντας: «Έως πότε θα χωλαίνετε και στα δύο σας γόνατα;». Αλλά και ο Νόμος μάς απομακρύνει από τέτοιου είδους ήθη και τρόπους, προστάζοντάς μας αινιγματωδώς να αποφεύγουμε το ετερόκλητο και το ασυμβίβαστο. Διότι είπε τα εξής: «Δεν θα οργώσεις με μοσχάρι και γαϊδούρι μαζί». Και πάλι: «Δεν θα ντυθείς με ένδυμα φτιαγμένο από μαλλί και λινάρι μαζί». Παρατήρησε, δηλαδή, πώς μάς υποδεικνύει παντού να αποστρεφόμαστε εκείνο που είναι κατά κάποιον τρόπο ασύμβατο και μη αρμονικά συζευγμένο, ως άσχημο και ανόσιο, και δεν εγκρίνει τη συνένωση των ανόμοιων. Πρέπει, επομένως, εκείνοι που έχουν επιλέξει να ζουν με τον άριστο τρόπο, να αποβάλλουν πρώτα, όπως είπα, τους ρύπους της φαυλότητας και να απαλλάσσονται από τους μολυσμούς.

Κατά μία άλλη ερμηνεία, μέσω του λιναριού και του ερίου υποδήλωσε τη διπλότητα του χαρακτήρα, απαγορεύοντάς την. Δεν θα οργώσεις με μοσχάρι και όνο μαζί. Δεν θα πολιτευθείς συνδέοντας το φιλόπονο στοιχείο σου με το φιλήδονο.

Διότι, υπαινισσόμενος τη μονότροπη ευθύτητα των αρετών, ο μακάριος Μωυσής μέσω των διατυπώσεών του φανέρωνε ότι η ψυχή δεν πρέπει να ακολουθεί δύο φρονήματα, του κακού και του αγαθού, αλλά μόνο το αγαθό· και ότι δεν πρέπει να καλλιεργούνται μέσα μας δύο καρποί, του χειρότερου και του ωφέλιμου, αλλά, εργαζόμενοι αποκλειστικά τα ωφέλιμα, να αποξενωνόμαστε εντελώς από το χειρότερο. Λέει δε αινιγματικά: δεν θα ζέψεις στο αλώνι σου ετερόκλητα ζώα μαζί, όπως για παράδειγμα βόδι και όνο.

Διότι κάποια μεν δεν ήταν καν προς βρώσιν· ενώ κάποιων άλλων ακόμη και οι ασθένειες υποχωρούσαν, μόλις ανακινούνταν αρχικά από τον άγγελο. Φυτεύεις διπλό αμπελώνα και σπέρνεις δύο λογιών σπόρους· και το ένδυμα είναι υφασμένο από δύο διαφορετικά υλικά· και θέτεις υπό τον ίδιο ζυγό όσα δεν ταιριάζουν μεταξύ τους. Απαγορευόταν όμως, όπως γνωρίζεις, από τον νόμο το σύμμικτο πλεκτό, για να αποφεύγεται ο διπλός τρόπος ζωής· άλλος είναι ο στολισμός των γυναικών και άλλος των ανδρών.

Δεν θα ζέψεις, λέει ο μακάριος Μωυσής, στο αλώνι σου ζώα διαφορετικού είδους μαζί, όπως βόδι και όνο, αλλά, αφού ζέψεις ζώα του ίδιου είδους, θα αλωνίσεις τη σοδειά σου· ούτε θα συνυφάνεις σε μάλλινο ένδυμα λινάρι, ούτε πάλι σε λινό μαλλί· δεν θα καλλιεργήσεις στο χωράφι της γης σου δύο καρπούς μαζί, ούτε δεύτερη φορά τον ίδιο χρόνο· δεν θα διασταυρώσεις ετερογενές ζώο με άλλο για αναπαραγωγή, αλλά θα συζεύξεις τα ομογενή με τα ομογενή.

Αυτό θα μπορέσουμε να το κατορθώσουμε εάν αγωνιζόμαστε και αντιλέγουμε πάντοτε στους πονηρούς λογισμούς της κενοδοξίας, του μίσους, της αλαζονείας, του δόλου, της επιθυμίας, της απιστίας, του φθόνου και της φιλαρχίας, και εάν εξετάζουμε τον εαυτό μας με κάθε ακρίβεια, διαφυλάσσοντας τον νου ασυνδύαστο και ασύμφωνο προς τα κρυφά πάθη της ψυχής, και εάν επιδιδόμαστε σε όλα τα αγαθά έργα με βία, κόπο και αγώνα, επειδή μας εμποδίζει ο αντίπαλος. Διότι ο μακάριος Μωυσής, υπονοώντας τη μονότροπη ευθύτητα και υποδεικνύοντάς την μέσω συμβόλων, φανέρωσε ότι δεν πρέπει η ψυχή να ακολουθεί δύο φρονήματα, του κακού και του αγαθού, αλλά μόνο το αγαθό. Επίσης, ότι δεν πρέπει να καλλιεργούνται μέσα μας δύο λογιών καρποί, του χειρότερου και του ωφέλιμου, αλλά να εργαζόμαστε με έναν μόνο τρόπο τα ωφέλιμα και να αποξενωνόμαστε εντελώς από το χειρότερο. Λέει λοιπόν αινιγματικά: Δεν θα ζέψεις στο αλώνι σου αλλογενή ζώα μαζί, όπως βόδι και γαϊδούρι, αλλά αφού ζέψεις ομογενή ζώα, θα αλωνίσεις τη σοδειά σου. Δηλαδή, για να μην εργάζονται ταυτόχρονα μέσα στο αλώνι της καρδιάς σας η αρετή και η κακία, αλλά μόνο η αρετή. Δεν θα συνυφάνεις, λέει, σε μάλλινο ρούχο λινάρι, ούτε πάλι σε λινό ρούχο μαλλί. Δεν θα καλλιεργήσεις στο χωράφι της γης σου δύο καρπούς μαζί, ούτε και δεύτερη φορά τον ίδιο χρόνο. Δεν θα βάλεις ετερογενές ζώο να ζευγαρώσει με άλλο ετερογενές για αναπαραγωγή, αλλά θα ζευγαρώνεις τα ομογενή με τα ομογενή.