Πατερικές αναφορές στο ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 22:25

Ότι, βεβαίως, η λέξη «νεάνις» χρησιμοποιήθηκε ειδικά για τις παρθένους, είναι φανερό από όσα αναφέρονται στο Δευτερονόμιο ως εξής: «Εάν όμως βρει κάποιος στο ύπαιθρο τη μνηστευμένη κόρη, και αφού τη βιάσει κοιμηθεί μαζί της, θα θανατώσετε μόνο τον άνδρα, και στη νεάνιδα δεν θα κάνετε τίποτα, διότι δεν υπάρχει στη νεάνιδα αμάρτημα άξιο θανάτου· διότι, όπως ακριβώς εάν επιτεθεί κάποιος άνθρωπος εναντίον του πλησίον του και τον φονεύσει, έτσι είναι και αυτό το πράγμα. Στο ύπαιθρο τη βρήκε· φώναξε η νεάνις, και δεν υπήρχε κανείς να τη βοηθήσει». Επομένως, αυτή που φώναζε, πριν από τη φθορά της, ήταν προφανώς παρθένος. Το ίδιο νόημα έχει λοιπόν το να πει κανείς, «φώναξε η παρθένος», και «φώναξε η νεάνις». Και στο τρίτο βιβλίο των Βασιλειών, η Σωμανίτις, η οποία συνέθαλπε τον Δαβίδ, αν και ήταν παρθένος και δεν είχε γνωρίσει άνδρα, ονομάζεται νεάνις. Διότι λέγει: «Βρήκαν την Αβισάκ και την έφεραν στον βασιλιά· και η νεάνις ήταν πάρα πολύ ωραία και υπηρετούσε τον βασιλιά, και ο βασιλιάς δεν τη γνώρισε».

«Εάν όμως στο ύπαιθρο βρει κάποιος την αρραβωνιασμένη νέα, και ασκώντας βία κοιμηθεί μαζί της, θα θανατώσετε μόνον τον άνθρωπο που κοιμήθηκε μαζί της. Στη νέα δεν θα κάνετε τίποτα, δεν θα βαρύνει τη νέα αμάρτημα άξιο θανάτου, διότι, όπως ακριβώς αν κάποιος άνθρωπος επιτεθεί στον πλησίον του και του αφαιρέσει τη ζωή, έτσι είναι και αυτό το ζήτημα, επειδή τη βρήκε στον αγρό, και η αρραβωνιασμένη νέα φώναξε, αλλά δεν υπήρχε κανείς να τη βοηθήσει.» Ως προς την ιστορική αφήγηση, λοιπόν, νομίζω πως δεν χρειάζεται καμία επεξήγηση για να μπορέσει κανείς να την κατανοήσει, διότι είναι εξαιρετικά σαφής και ξεκάθαρη.

Εάν, λοιπόν, λέει, συμβούν εγκλήματα διαφθοράς σε μια τέτοια ψυχή, η πράξη ας θεωρηθεί μοιχεία· διότι η μνηστευμένη έχει δέσμευση και βρίσκεται πλέον υπό την εξουσία εκείνου που σε λίγο θα γίνει νυμφίος της. Αλλά εάν το αδίκημα, λέει, συνέβη μέσα σε πόλη, δηλαδή μέσα στην Εκκλησία του Χριστού και στην πόλη του ζώντος Θεού, την οποία κατοικούν άγγελοι και άγιοι άνδρες, καθοδηγητές και διδάσκαλοι ικανοί να προστατεύσουν εκείνους που κινδυνεύουν και εξαπατώνται, τότε ας θανατωθεί μαζί με τον απατεώνα και η παρθένος που υπέστη τη βλάβη. Διότι, ενώ μπορούσε εύκολα να διαφύγει τη διαφθορά, αν την είχε καταγγείλει στους διδασκάλους που γνωρίζουν πώς να σώζουν, εκείνη υπέκυψε θεληματικά στο πάθος, και η παρασύρσή της στο κακό δεν έγινε από ανάγκη. Εάν όμως, λέει, αυτό δεν συνέβη μέσα στην Εκκλησία, ούτε στην πόλη του ζώντος Θεού, αλλά σαν να έγινε σε πεδιάδα και σε αγρό, όπου δεν υπήρχε μυσταγωγός για να υπερασπιστεί, και υπήρχε μεγάλη απουσία από εκείνους που συνηθίζουν να καθοδηγούν προς το καλύτερο, και η απάτη έλαβε χώρα εν μέσω έλλειψης παιδαγωγών, τότε ας κινδυνεύσει με τιμωρία μόνο εκείνος που άσκησε τη βία· διότι η πράξη συνιστά πλέον βιασμό και αβοήθητο πάθος, και κάποια αναπόφευκτη ανάγκη αποτρέπει την κατηγορία· ή μήπως θα πούμε ότι δεν είναι περιττό να επιβάλλουμε τιμωρίες για όσα επιφέρονται αντίθετα προς τη θέλησή μας, ως ακούσια; ΠΑΛΛ. Απολύτως· διότι ο νόμος είναι όσιος. ΚΥΡ.

Διότι ο λόγος της κατηχήσεως επέχει θέση αρραβώνα. Εκείνος, λοιπόν, που διαφθείρει αυτήν με την ανάμειξη ασεβών δογμάτων, θα υποστεί και αυτός την έσχατη τιμωρία μαζί της, και θα υποβληθούν στην τιμωρία εκείνων που μοίχευσαν, όπως έχει ειπωθεί· ο μεν, επειδή έσφαλε στη γυναίκα που ήταν πλέον υπό την εξουσία του μελλοντικού, σε λίγο, νυμφίου, του πλησίον του, όσον αφορά τουλάχιστον την ανθρώπινη φύση· η δε, επειδή το έπαθε αυτό μέσα σε πόλη, εννοώ δηλαδή στην Εκκλησία, όπου υπάρχουν πολλοί που μπορούσαν να την ελευθερώσουν, και το αποδέχτηκε επειδή δεν φώναξε βοήθεια. «Εάν όμως», λέει, «βρει ένας άνθρωπος στην ύπαιθρο την κόρη που είναι μνηστευμένη με άλλον, και αφού της επιβληθεί με τη βία κοιμηθεί μαζί της, θα σκοτώσετε μόνο αυτόν που κοιμήθηκε μαζί της. Για τη νέα όμως δεν θα υπάρξει αμάρτημα άξιο θανάτου· διότι στον αγρό τη βρήκε».

Ο προφήτης, λοιπόν, προσφώνησε ως αποκλειστικά δικό του Θεό, και όχι εκείνων προς τους οποίους απευθυνόταν ο λόγος, αυτόν που κοπιάζει και αποδύεται για τον αγώνα, αφού δεν θα αποκαλούσε «Θεό μου» τον επί πάντων Θεό ανάμεσα στους Ιουδαίους, στους οποίους από τους πατέρες διαφυλασσόταν ο σεβασμός προς τον Θεό, τον δημιουργό των πάντων. Και ποιος θα μπορούσε να είναι ο αγώνας και ο μόχθος ή ο κόπος του προφητευόμενου Θεού, παρά το να έλθει σε ανθρώπινη γέννηση; Δηλαδή, σύμφωνα με εμάς και τη μετάφραση των Εβδομήκοντα, να γεννηθεί από «παρθένο», ενώ σύμφωνα με τη μετάφραση που φέρεται τώρα στους Ιουδαίους, από «νεάνιδα». Θα έβρισκες δε στον Μωυσή να προσαγορεύεται «νεάνις» ακόμη και η ομολογουμένως παρθένος· εκείνη δηλαδή που ήταν μνηστευμένη με άλλον, αλλά βιάστηκε από άλλον, με αυτήν την προσωνυμία την έχει ονομάσει.

Αν όμως νομίζεις ότι αυτοί είναι ανθρώπινοι συλλογισμοί, θα αναγνώσουμε αυτόν τον νόμο από τους ουρανούς. Τι λέει λοιπόν; «Εάν κάποιος βιάσει παρθένο στην έρημο, αυτόν μεν να τον σκοτώσετε, εκείνην δε να την προστατεύσετε· διότι φώναξε η νέα, και δεν υπήρχε κάποιος για να βοηθήσει.» Για εκείνη όμως που έπαθε αυτό μέσα σε πόλη και δεν φώναξε, η τιμωρία είναι αναπόφευκτη. Και πολύ δικαιολογημένα. Διότι στην έρημο δεν υπήρχε κάποιος για να βοηθήσει· και για τον λόγο αυτόν εκείνη που κακοποιήθηκε έχει κριθεί άξια συγγνώμης. Εκείνη όμως που έπαθε αυτό μέσα σε πόλη και συγκατατέθηκε με τη σιωπή της, και δεν φώναξε ούτε κάλεσε αυτούς που θα μπορούσαν να αποτρέψουν τη βία, δικαιολογημένα έχει καταδικαστεί σε θάνατο. Επομένως, πρέπει με κάθε δύναμη να διατηρείται η προαίρεση καθαρή και αμόλυντη, χωρίς να έχει μιανθεί από καμία τέτοια ορμή ή συγκατάθεση, ώστε, ακόμη και αν -ο μη γένοιτο- συμβεί κάτι τέτοιο, να έχουν ακέραιη την απολογία τους ενώπιον του αδέκαστου Κριτή, ο Οποίος εμβαθύνει στις καρδιές και δεν έχει ανάγκη από μάρτυρες.

Εάν μια νέα παρθένος είναι αρραβωνιασμένη με κάποιον άνδρα, και την βρει ένας άλλος άνδρας μέσα στην πόλη και κοιμηθεί μαζί της, θα τους βγάλετε και τους δύο στην πύλη εκείνης της πόλης και θα τους λιθοβολήσετε, και θα πεθάνουν· η μεν νέα, επειδή δεν έβαλε τις φωνές ενώ βρισκόταν στην πόλη, ο δε άνδρας, επειδή ταπείνωσε τη γυναίκα του πλησίον του. Εάν όμως ο άνδρας βρει την αρραβωνιασμένη νέα στην ύπαιθρο και, αφού τη βιάσει, κοιμηθεί μαζί της, θα θανατώσετε μόνο τον άνδρα που κοιμήθηκε μαζί της, ενώ στη νέα δεν θα κάνετε απολύτως τίποτα. Δεν υπάρχει στη νέα αμάρτημα άξιο θανάτου, διότι, όπως ακριβώς αν κάποιος επιτεθεί στον πλησίον του και του αφαιρέσει τη ζωή, έτσι είναι και αυτό το πράγμα· διότι την βρήκε στο χωράφι· η νέα φώναξε, αλλά δεν υπήρχε κανείς να τη βοηθήσει. «Ο οφθαλμός του μοιχού παραφυλάει το σκοτάδι, λέγοντας: Δεν θα με προσέξει κανένα μάτι.» «Είναι ακατάσχετος θυμός οργής το να μιάνει κανείς τη γυναίκα ενός άνδρα. Διότι είναι φωτιά που κατακαίει από παντού· και όπου εισέλθει, φέρνει καταστροφή από τις ρίζες.» «Δεν είναι αγνές οι ευχές που προέρχονται από μίσθωμα πόρνης.» «Ας μην σε νικήσει η επιθυμία της ομορφιάς, ούτε να παγιδευτείς από τα ίδια σου τα μάτια, ούτε να συναρπαστείς από τα βλέφαρα της πορνείας. Ο μοιχός, από έλλειψη φρενών, προξενεί την απώλεια της ίδιας του της ψυχής· υπομένει οδύνες και ατιμώσεις· το όνειδός του δεν πρόκειται να εξαλειφθεί εις τον αιώνα.»

ΚΑΝΟΝΑΣ Β'. Όσον αφορά το ότι οι αιχμάλωτες γυναίκες διαφθάρηκαν, επειδή οι Βάρβαροι ασέλγησαν στα σώματά τους: Αν βέβαια η ζωή κάποιας ήταν και προηγουμένως κατακριτέα, επειδή ακολουθούσε «τα μάτια όσων εκπορνεύονται» σύμφωνα με τη Γραφή, είναι φανερό ότι η πορνική της έξη είναι ύποπτη και κατά τον καιρό της αιχμαλωσίας, και δεν πρέπει τέτοιες γυναίκες να γίνονται εύκολα δεκτές στην κοινωνία των προσευχών. Αν όμως κάποια, η οποία έζησε με άκρα σωφροσύνη και επέδειξε προηγουμένως βίο καθαρό και υπεράνω κάθε υποψίας, υπέστη τώρα ατίμωση εξαιτίας βίας και καταναγκασμού, έχουμε ως παράδειγμα αυτό που αναφέρεται στο Δευτερονόμιο, σχετικά με τη νεαρή γυναίκα την οποία βρήκε ένας άνδρας στην ύπαιθρο και, αφού τη βίασε, κοιμήθηκε μαζί της. «Στη νεαρή», λέει, «δεν θα κάνετε τίποτα, δεν υπάρχει στη νεαρή αμάρτημα άξιο θανάτου· διότι, όπως ακριβώς αν κάποιος άνθρωπος επιτεθεί στον πλησίον του και του αφαιρέσει τη ζωή, έτσι είναι και αυτή η περίπτωση. Φώναξε η νεαρή, και δεν υπήρχε κανείς για να τη βοηθήσει». Έτσι, λοιπόν, έχουν αυτά τα πράγματα.

Εάν δε η προηγούμενη ζωή τέτοιων γυναικών ήταν σώφρων και απόλυτα καθαρή, και υπεράνω κάθε υποψίας και κατηγορίας, έπειτα όμως αυτές ατιμάστηκαν με τη βία από τους Βαρβάρους, ο Θεός τις κρίνει απαλλαγμένες από θανάσιμη αμαρτία, Αυτός ο Οποίος αποφασίζει ότι είναι απαλλαγμένη από θανάσιμο αμάρτημα και εκείνη η παρθένος, την οποία κάποιος, βρίσκοντάς την μόνη στην ύπαιθρο, βιάσει και διαφθείρει, επειδή, όπως λέγει, φώναξε και δεν βρέθηκε κανείς εκεί κοντά να τη βοηθήσει.