Πατερικές αναφορές στο ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 22:27

Εάν, λοιπόν, λέει, συμβούν εγκλήματα διαφθοράς σε μια τέτοια ψυχή, η πράξη ας θεωρηθεί μοιχεία· διότι η μνηστευμένη έχει δέσμευση και βρίσκεται πλέον υπό την εξουσία εκείνου που σε λίγο θα γίνει νυμφίος της. Αλλά εάν το αδίκημα, λέει, συνέβη μέσα σε πόλη, δηλαδή μέσα στην Εκκλησία του Χριστού και στην πόλη του ζώντος Θεού, την οποία κατοικούν άγγελοι και άγιοι άνδρες, καθοδηγητές και διδάσκαλοι ικανοί να προστατεύσουν εκείνους που κινδυνεύουν και εξαπατώνται, τότε ας θανατωθεί μαζί με τον απατεώνα και η παρθένος που υπέστη τη βλάβη. Διότι, ενώ μπορούσε εύκολα να διαφύγει τη διαφθορά, αν την είχε καταγγείλει στους διδασκάλους που γνωρίζουν πώς να σώζουν, εκείνη υπέκυψε θεληματικά στο πάθος, και η παρασύρσή της στο κακό δεν έγινε από ανάγκη. Εάν όμως, λέει, αυτό δεν συνέβη μέσα στην Εκκλησία, ούτε στην πόλη του ζώντος Θεού, αλλά σαν να έγινε σε πεδιάδα και σε αγρό, όπου δεν υπήρχε μυσταγωγός για να υπερασπιστεί, και υπήρχε μεγάλη απουσία από εκείνους που συνηθίζουν να καθοδηγούν προς το καλύτερο, και η απάτη έλαβε χώρα εν μέσω έλλειψης παιδαγωγών, τότε ας κινδυνεύσει με τιμωρία μόνο εκείνος που άσκησε τη βία· διότι η πράξη συνιστά πλέον βιασμό και αβοήθητο πάθος, και κάποια αναπόφευκτη ανάγκη αποτρέπει την κατηγορία· ή μήπως θα πούμε ότι δεν είναι περιττό να επιβάλλουμε τιμωρίες για όσα επιφέρονται αντίθετα προς τη θέλησή μας, ως ακούσια; ΠΑΛΛ. Απολύτως· διότι ο νόμος είναι όσιος. ΚΥΡ.

Διότι ο λόγος της κατηχήσεως επέχει θέση αρραβώνα. Εκείνος, λοιπόν, που διαφθείρει αυτήν με την ανάμειξη ασεβών δογμάτων, θα υποστεί και αυτός την έσχατη τιμωρία μαζί της, και θα υποβληθούν στην τιμωρία εκείνων που μοίχευσαν, όπως έχει ειπωθεί· ο μεν, επειδή έσφαλε στη γυναίκα που ήταν πλέον υπό την εξουσία του μελλοντικού, σε λίγο, νυμφίου, του πλησίον του, όσον αφορά τουλάχιστον την ανθρώπινη φύση· η δε, επειδή το έπαθε αυτό μέσα σε πόλη, εννοώ δηλαδή στην Εκκλησία, όπου υπάρχουν πολλοί που μπορούσαν να την ελευθερώσουν, και το αποδέχτηκε επειδή δεν φώναξε βοήθεια. «Εάν όμως», λέει, «βρει ένας άνθρωπος στην ύπαιθρο την κόρη που είναι μνηστευμένη με άλλον, και αφού της επιβληθεί με τη βία κοιμηθεί μαζί της, θα σκοτώσετε μόνο αυτόν που κοιμήθηκε μαζί της. Για τη νέα όμως δεν θα υπάρξει αμάρτημα άξιο θανάτου· διότι στον αγρό τη βρήκε».

«Φώναξε η αρραβωνιασμένη νεάνιδα, και δεν υπήρχε κανείς για να τη βοηθήσει.» Διότι ως «αγρός» νοείται η ερημιά από όσους έχουν τη δύναμη να προστατεύσουν, και η σπάνις των διδασκάλων· εκεί το πάθημα είναι βίαιο και αβοήθητο. Γι' αυτό, επειδή είναι ακούσιο, είναι και ακατάκριτο. «Εάν δε», λέει, «βρει κάποιος μια κόρη παρθένο, και, αφού τη βιάσει, κοιμηθεί μαζί της και ανακαλυφθεί, θα δώσει στον πατέρα της νεάνιδας πενήντα δίδραχμα αργυρίου, και θα είναι γυναίκα του.» Παρθένο εδώ ονομάζει εκείνη που δεν έχει ακόμη μνηστευθεί με τον Χριστό μέσω της πίστεως, αλλά παραμένει ακόμη εντελώς ασύνδετη με Αυτόν. Εάν, λοιπόν, κάποιος απατεώνας ενωθεί με μια τέτοια ψυχή μέσω της διδασκαλίας ασεβών δογμάτων -κάτι που κάνουν οι αιρετικοί, εξαπατώντας συχνά Εθνικούς και Ιουδαίους και μεταφέροντάς τους από τη μία ασέβεια στην άλλη- ούτε τότε θα μείνει ατιμώρητο το εγχείρημα. Διότι θα δώσει λόγο και θα τιμωρηθεί από τον Θεό, τον Πατέρα των πνευμάτων, για το αμάρτημά του, και αυτή θα γίνει γυναίκα του, αφού πλέον ενώθηκε μαζί του και κατέστησε τον εαυτό της ανάξιο του καθαρού νυμφίου. «Γυναίκα, η οποία θα πλησιάσει κτήνος για να συνουσιαστεί με αυτό, θα πεθάνει μαζί με το κτήνος.» Διότι οι αιρετικές ομιλίες και οι αναμείξεις με τα δόγματα των αιρετικών που έχουν εκπέσει στην αλογία και την κτηνωδία, επιφέρουν τον θάνατο της ψυχής, τόσο σε αυτόν που μεταδίδει το μίασμα, όσο και σε αυτόν που συμμετέχει, ο οποίος έχει γίνει μαλθακός απέναντι σε αυτή τη συναναστροφή λόγω της αδυναμίας της ψυχής του. «

Λοιπόν, ζητούμε να μάθουμε από ποιον έρχεται και πώς έρχεται. Αυτό μας το λέει ο Ησαΐας: «Ιδού η παρθένος θα συλλάβει και θα γεννήσει υιό, και θα καλέσουν το όνομά του Εμμανουήλ». Οι Ιουδαίοι, όμως, αντιλέγουν σε αυτά (διότι αποτελεί ανέκαθεν συνήθειά τους να εναντιώνονται κακόβουλα στην αλήθεια) και λένε ότι δεν έχει γραφεί «η παρθένος», αλλά «η νεάνις». Εγώ, όμως, ακόμη και αν συγκαταβώ σε αυτό που λένε, και πάλι βρίσκω την αλήθεια. Διότι πρέπει να τους ρωτήσουμε: μια παρθένος που βιάζεται, πότε φωνάζει; Μετά τη φθορά ή πριν από τη φθορά καλώντας σε βοήθεια; Εάν λοιπόν αλλού λέει η Γραφή: «Φώναξε η νεάνις και δεν υπήρχε κανείς να τη βοηθήσει», άραγε δεν κάνει λόγο για παρθένο; Και για να μάθεις σαφέστερα ότι και η παρθένος στην Θεία Γραφή ονομάζεται νεάνις, άκουσε το βιβλίο των Βασιλειών που αναφέρει για την Αβισάκ τη Σουναμίτιδα: «και ήταν η νεάνις πάρα πολύ ωραία»· διότι είναι κοινώς ομολογημένο ότι, αφού επιλέχθηκε ως παρθένος, οδηγήθηκε στον Δαβίδ.

Ο προφήτης, λοιπόν, προσφώνησε ως αποκλειστικά δικό του Θεό, και όχι εκείνων προς τους οποίους απευθυνόταν ο λόγος, αυτόν που κοπιάζει και αποδύεται για τον αγώνα, αφού δεν θα αποκαλούσε «Θεό μου» τον επί πάντων Θεό ανάμεσα στους Ιουδαίους, στους οποίους από τους πατέρες διαφυλασσόταν ο σεβασμός προς τον Θεό, τον δημιουργό των πάντων. Και ποιος θα μπορούσε να είναι ο αγώνας και ο μόχθος ή ο κόπος του προφητευόμενου Θεού, παρά το να έλθει σε ανθρώπινη γέννηση; Δηλαδή, σύμφωνα με εμάς και τη μετάφραση των Εβδομήκοντα, να γεννηθεί από «παρθένο», ενώ σύμφωνα με τη μετάφραση που φέρεται τώρα στους Ιουδαίους, από «νεάνιδα». Θα έβρισκες δε στον Μωυσή να προσαγορεύεται «νεάνις» ακόμη και η ομολογουμένως παρθένος· εκείνη δηλαδή που ήταν μνηστευμένη με άλλον, αλλά βιάστηκε από άλλον, με αυτήν την προσωνυμία την έχει ονομάσει.

Αν όμως νομίζεις ότι αυτοί είναι ανθρώπινοι συλλογισμοί, θα αναγνώσουμε αυτόν τον νόμο από τους ουρανούς. Τι λέει λοιπόν; «Εάν κάποιος βιάσει παρθένο στην έρημο, αυτόν μεν να τον σκοτώσετε, εκείνην δε να την προστατεύσετε· διότι φώναξε η νέα, και δεν υπήρχε κάποιος για να βοηθήσει.» Για εκείνη όμως που έπαθε αυτό μέσα σε πόλη και δεν φώναξε, η τιμωρία είναι αναπόφευκτη. Και πολύ δικαιολογημένα. Διότι στην έρημο δεν υπήρχε κάποιος για να βοηθήσει· και για τον λόγο αυτόν εκείνη που κακοποιήθηκε έχει κριθεί άξια συγγνώμης. Εκείνη όμως που έπαθε αυτό μέσα σε πόλη και συγκατατέθηκε με τη σιωπή της, και δεν φώναξε ούτε κάλεσε αυτούς που θα μπορούσαν να αποτρέψουν τη βία, δικαιολογημένα έχει καταδικαστεί σε θάνατο. Επομένως, πρέπει με κάθε δύναμη να διατηρείται η προαίρεση καθαρή και αμόλυντη, χωρίς να έχει μιανθεί από καμία τέτοια ορμή ή συγκατάθεση, ώστε, ακόμη και αν -ο μη γένοιτο- συμβεί κάτι τέτοιο, να έχουν ακέραιη την απολογία τους ενώπιον του αδέκαστου Κριτή, ο Οποίος εμβαθύνει στις καρδιές και δεν έχει ανάγκη από μάρτυρες.

Και σχετικά με την κόρη που γίνεται αντικείμενο επιβουλής, λέει ο Μωυσής: «Εβόησεν η νεάνις», δηλαδή, η παρθένος. Επομένως, αν δεν ήταν παρθένος, δεν θα αποτελούσε καν σημείο, διότι το σημείο πρέπει να αποκλίνει από την κοινή ακολουθία, να υπερβαίνει τη συνήθεια της φύσης, και να είναι κάτι το ξένο και παράδοξο, ώστε να το παρατηρεί καθένας από αυτούς που το βλέπουν και το ακούν. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο ονομάζεται σημείο, επειδή είναι κάτι το αξιοσημείωτο· και δεν θα μπορούσε να είναι αξιοσημείωτο, αν επρόκειτο να κρύβεται μέσα στην κοινή τάξη των άλλων πραγμάτων.

ΚΑΝΟΝΑΣ Β'. Όσον αφορά το ότι οι αιχμάλωτες γυναίκες διαφθάρηκαν, επειδή οι Βάρβαροι ασέλγησαν στα σώματά τους: Αν βέβαια η ζωή κάποιας ήταν και προηγουμένως κατακριτέα, επειδή ακολουθούσε «τα μάτια όσων εκπορνεύονται» σύμφωνα με τη Γραφή, είναι φανερό ότι η πορνική της έξη είναι ύποπτη και κατά τον καιρό της αιχμαλωσίας, και δεν πρέπει τέτοιες γυναίκες να γίνονται εύκολα δεκτές στην κοινωνία των προσευχών. Αν όμως κάποια, η οποία έζησε με άκρα σωφροσύνη και επέδειξε προηγουμένως βίο καθαρό και υπεράνω κάθε υποψίας, υπέστη τώρα ατίμωση εξαιτίας βίας και καταναγκασμού, έχουμε ως παράδειγμα αυτό που αναφέρεται στο Δευτερονόμιο, σχετικά με τη νεαρή γυναίκα την οποία βρήκε ένας άνδρας στην ύπαιθρο και, αφού τη βίασε, κοιμήθηκε μαζί της. «Στη νεαρή», λέει, «δεν θα κάνετε τίποτα, δεν υπάρχει στη νεαρή αμάρτημα άξιο θανάτου· διότι, όπως ακριβώς αν κάποιος άνθρωπος επιτεθεί στον πλησίον του και του αφαιρέσει τη ζωή, έτσι είναι και αυτή η περίπτωση. Φώναξε η νεαρή, και δεν υπήρχε κανείς για να τη βοηθήσει». Έτσι, λοιπόν, έχουν αυτά τα πράγματα.

Εάν δε η προηγούμενη ζωή τέτοιων γυναικών ήταν σώφρων και απόλυτα καθαρή, και υπεράνω κάθε υποψίας και κατηγορίας, έπειτα όμως αυτές ατιμάστηκαν με τη βία από τους Βαρβάρους, ο Θεός τις κρίνει απαλλαγμένες από θανάσιμη αμαρτία, Αυτός ο Οποίος αποφασίζει ότι είναι απαλλαγμένη από θανάσιμο αμάρτημα και εκείνη η παρθένος, την οποία κάποιος, βρίσκοντάς την μόνη στην ύπαιθρο, βιάσει και διαφθείρει, επειδή, όπως λέγει, φώναξε και δεν βρέθηκε κανείς εκεί κοντά να τη βοηθήσει.