Πατερικές αναφορές στο ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 23:18

Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο θεωρεί μισητό και εξαιρετικά βδελυρό το μίσθωμα του σκύλου· και όταν λέει σκύλο, νομίζω, εννοεί αυτόν που εύκολα ρέπει προς την ακαθαρσία και παραδίδεται αδιακρίτως σε όσους τον πλησιάζουν· και μίσθωμα του σκύλου είναι ό,τι τυχόν του προσφέρεται γι' αυτό. Ας αναφωνήσει λοιπόν ο νόμος: «Δεν θα υπάρξει πόρνη από τις θυγατέρες του Ισραήλ, και δεν θα υπάρξει πόρνος από τους Υιούς του Ισραήλ». Ας συμφωνήσει μαζί του και ο σοφότατος Παύλος, φωνάζοντας: «Φεύγετε την πορνεία· κάθε αμάρτημα που θα κάνει ο άνθρωπος είναι έξω από το σώμα του· αλλά αυτός που πορνεύει αμαρτάνει στο ίδιο του το σώμα». Ας τους καλέσει, λοιπόν, στο να επιθυμούν τα ανώτερα πράγματα αυτούς που ορμούν γενναία προς τα καυχήματα της εγκράτειας. Διότι είπε πάλι: «Σας παρακαλώ, αδελφοί, διά των οικτιρμών του Θεού, να παραστήσετε τα σώματά σας ως θυσία ζωντανή, άγια, ευάρεστη στον Θεό, που είναι η λογική σας λατρεία· και μη συσχηματίζεστε με τον αιώνα τούτο, αλλά να μεταμορφώνεστε με την ανακαίνιση του νου σας, ώστε να δοκιμάζετε ποιο είναι το θέλημα του Θεού, το αγαθό και ευάρεστο και τέλειο». Ή μήπως ισχυρίζεσαι ότι δεν είναι θυσία όντως άγια και πραγματικά πάναγνη η αποβολή των αισχρών πράξεων; ΠΑΛΛ. Θα το έλεγα εγώ· πώς αλλιώς; ΚΥΡ.

Βλέποντας, λοιπόν, τη δική σου συνείδηση, έτσι να απευθύνεις το αίτημα για τον άρτο προς τον Θεό, γνωρίζοντας ότι δεν υπάρχει καμία κοινωνία του Χριστού με τον Βελίαρ. Κι αν προσφέρεις δώρα που προέρχονται από αδικία, το δώρο σου είναι αντίτιμο σκύλου και μίσθωμα πόρνης· κι αν ακόμη κάνεις λαμπρές τις προσφορές σου από επιδειξιομανία, θα ακούσεις τον προφήτη να βδελύσσεται την εισφορά που προέρχεται από τέτοια έργα: «Τι να το κάνω το πλήθος των θυσιών σας; λέγει ο Κύριος· έχω χορτάσει από ολοκαυτώματα κριαριών, και λίπος αρνιών και αίμα ταύρων και τράγων δεν επιθυμώ· το θυμίαμα», λέει, «μού είναι βδέλυγμα». Αλλού, αυτόν που θυσιάζει μοσχάρι τον θεωρεί ίσο με αυτόν που σκοτώνει σκύλο. Εάν, επομένως, λαμβάνεις τον άρτο από τον Κύριο, δηλαδή από δίκαιους κόπους, τότε σου επιτρέπεται να προσφέρεις σε Αυτόν την απαρχή από τους καρπούς της δικαιοσύνης. Είναι καλή επίσης και η προσθήκη του «σήμερα»· διότι λέει, «τον άρτον ημών τον επιούσιον δος ημίν σήμερον». Αυτός ο λόγος αποτελεί μιαν άλλη φιλοσοφία, ώστε να διδαχθείς μέσα από τα λόγια σου ότι η ανθρώπινη ζωή είναι εφήμερη. Μόνο το παρόν ανήκει αποκλειστικά στον καθένα, ενώ η ελπίδα για το μέλλον παραμένει στο άδηλο· διότι δεν γνωρίζουμε τι θα φέρει η αυριανή ημέρα. Γιατί ταλαιπωρούμαστε για τα άδηλα, γιατί κακοπαθούμε με τις φροντίδες για τα μελλοντικά; «Αρκετή είναι», λέει, «στην ημέρα η κακία της», εννοώντας με τη λέξη «κακία» την κακοπάθεια και τον κόπο. Γιατί να μεριμνούμε για το αύριο;

Ή το δικό σου δώρο ο Θεός δεν το δέχεται, εάν δεν είσαι καθαρός και εσύ και αυτό· (και τούτο αφενός το έδειξε εξ αρχής μέσω του Κάιν, μην επιβλέποντας στα δώρα του, αλλά λέγοντας προς αυτόν: «όχι, αν προσφέρεις ορθά, αλλά δεν μοιράσεις ορθά», αφετέρου δε μέσω του Παλαιού Νόμου, ο οποίος απαγόρευσε να προσφέρεται μίσθωμα πόρνης στον οίκο του Θεού, και αργότερα μέσω του Ευαγγελίου, λέγοντας: «πήγαινε πρώτα συμφιλιώσου με τον αδελφό σου, και τότε έλα να προσφέρεις το δώρο σου»), και σε σένα θα δώσει τη δική του μεγάλη δωρεά, το ίδιο του το σώμα, χωρίς να έχεις προηγουμένως καθαριστεί μέσω της εξομολογήσεως και της μετανοίας; Τι λέγεις; Ούτε τα προστάγματά του δεν θέλει ο Θεός να προφέρονται από ακάθαρτο στόμα. «Διότι στον αμαρτωλό είπε ο Θεός», λέγει, «γιατί εσύ διηγείσαι τα προστάγματά μου και αναλαμβάνεις τη διαθήκη μου δια του στόματός σου;». Τη διαθήκη του, λοιπόν, δεν επιτρέπει να την αναλάβει κάποιος μέσω ακάθαρτου στόματος, και θα δώσει το ίδιο του το σώμα σε ένα τέτοιο στόμα;

Τι γίνεται όμως με αυτούς που παραβαίνουν τις εντολές της αγνείας; Άραγε η τιμωρία δεν είναι ο θάνατος; Διότι λέγει: «Δεν θα υπάρξει πόρνη από τις θυγατέρες του Ισραήλ, και δεν θα υπάρξει πόρνος από τους υιούς του Ισραήλ»· και «βεβηλώθηκε», λέγει, «ο λαός εκπορνευόμενος», και «πέθαναν από το θανατικό είκοσι τέσσερις χιλιάδες»· και αν δεν σηκωνόταν ο Φινεές, ο γιος του Ελεάζαρ, γεμάτος ζήλο, και με ένα χτύπημα διαπερνώντας τους με το δόρυ δεν θανάτωνε επ' αυτοφώρω αυτόν που πόρνευε μαζί με την πόρνη, όλοι θα είχαν χαθεί, τιμωρούμενοι και οι αναίτιοι σαν φταίχτες, επειδή δεν τιμώρησαν την παρανομία· γι' αυτό και ο Θεός έλεγε προς τον Μωυσή: «Ο Φινεές κατέπαυσε τον θυμό μου και δεν εξολόθρευσα τους υιούς του Ισραήλ μέσα στην οργή μου». Εάν λοιπόν η πορνεία έχει απαγορευτεί σε τέτοιο βαθμό και τιμωρείται με αυτόν τον τρόπο, τι θα πάθει αυτός που μοιχεύει; Πράγματι δεν θα αθωωθεί. Γι' αυτό και ο θείος νόμος λέγει: «Εάν βρεθεί άνθρωπος να κοιμάται με γυναίκα παντρεμένη με άλλον άνδρα, θα τους σκοτώσετε και τους δύο και θα εξαλείψετε τον πονηρό από ανάμεσά σας».

Στον ίδιο 1535. Ακόμη κι αν εσύ ο ίδιος τον κατηγορείς, εγώ και σε αυτό θαυμάζω υπερβολικά τη σοφία του νομοθέτη, διότι, από μεγάλη περίσκεψη, προτίμησε να εξοστρακίσει την ασέλγεια και να χαλιναγωγήσει τις ακόλαστες διαθέσεις. Διότι αυτός που αποφάνθηκε ότι ακόμη και η ακούσια έκκριση μολύνει, πολύ περισσότερο απαγόρευσε την εκούσια πράξη. Με το να χαρακτηρίσει δηλαδή ως μολυσμό την ακούσια ροή, η οποία δεν αποτελεί ούτε αμάρτημα ούτε επισύρει τιμωρία, και να απαιτήσει γι’ αυτήν καθαρμούς, ανέστειλε ακόμη περισσότερο το εκούσιο παράπτωμα. Επειδή όμως νόμισες ότι απαγόρευσε μόνο τη μοιχεία, μου φαίνεται ότι είτε δεν έχεις διαβάσει το Δευτερονόμιο είτε δεν το έχεις κατανοήσει, μολονότι είναι διατυπωμένο με σαφήνεια· διότι είπε: «Δεν θα υπάρχει πόρνος ανάμεσα στους υιούς του Ισραήλ ούτε πόρνη ανάμεσα στις θυγατέρες του Ισραήλ». Διότι, αν και η μοιχεία είναι πολύ βαρύτερη από την πορνεία και υπερβαίνει κατά πολύ τα όρια της συγγνώμης, εντούτοις και η πορνεία είναι άξια τιμωρίας, έστω κι αν αυτό, δεν γνωρίζω για ποιον λόγο, έχει παραλειφθεί από τους κοσμικούς νομοθέτες. Όσοι όμως ζουν ορθά οφείλουν να διατηρούνται καθαροί και από αυτήν· διότι λέει: «Πορνεία και ακαθαρσία ούτε καν να αναφέρονται μεταξύ σας, όπως αρμόζει σε αγίους». Και πάλι λέει για την αγνότητα ότι γίνεται πρόξενος μεγίστων αγαθών: «Να επιδιώκετε την ειρήνη και τον αγιασμό, χωρίς τον οποίο κανείς δεν θα δει τον Κύριο».

Τι όφελος υπάρχει, τέκνα, εάν κάποιος έχει τα πάντα, αλλά δεν έχει τη σώζουσα αγάπη; Όπως ακριβώς εάν κάποιος ετοιμάσει ένα μεγάλο γεύμα, για να καλέσει τον βασιλιά και τους άρχοντες, και τα ετοιμάσει όλα πλούσια, ώστε να μην του λείπει τίποτα, αλλά δεν έχει αλάτι, μήπως είναι δυνατόν να καταναλωθεί εκείνο το γεύμα; Όχι βεβαίως· απεναντίας, και τα έξοδα ζημιώθηκε, και τους κόπους του έχασε, αλλά επιπλέον προκάλεσε και προσβολή στον εαυτό του από όσους είχαν προσκληθεί από αυτόν. Έτσι λοιπόν συμβαίνει και εδώ· ποιο είναι το όφελος να κοπιάζει κανείς ματαιοπονώντας στους ανέμους; Χωρίς την αγάπη, κάθε έργο και κάθε πράξη είναι ακάθαρτη. Ακόμη κι αν κατορθώσει κάποιος την παρθενία, ακόμη κι αν νηστεύει, ακόμη κι αν αγρυπνεί, είτε προσεύχεται, είτε περιποιείται φτωχούς, ακόμη κι αν νομίζει ότι προσφέρει δώρα, ή απαρχές, ή καρποφορίες, ακόμη κι αν χτίζει ναό, είτε πράττει οτιδήποτε άλλο, χωρίς την αγάπη όλα αυτά θα λογαριαστούν ως μηδέν ενώπιον του Θεού. Διότι ο Κύριος δεν ευαρεστείται σε αυτά. Άκουσε τον Απόστολο που λέει: Εκείνος που τρέφει έχθρα εναντίον του αδελφού του, ακόμη και αν νομίζει ότι προσφέρει στον Θεό, είναι σαν να θυσιάζει σκύλο, και οι προσφορές του θα λογαριαστούν σαν μίσθωμα πόρνης. Μη θελήσεις λοιπόν να πράξεις ποτέ το οτιδήποτε χωρίς την αγάπη, διότι η αγάπη καλύπτει πλήθος αμαρτιών. Ω, ποιο αγαθό καταφρονούμε! Ω, πόσα αγαθά και πόση χαρά στερούμαστε, επειδή δεν αποκτήσαμε την αγάπη! Επειδή ο Ιούδας δεν θέλησε να την αποκτήσει, εξήλθε από το μέσο του χορού των αποστόλων, εγκαταλείποντας το αληθινό φως, και αφού μίσησε τον ίδιο του τον διδάσκαλο και τους αδελφούς του, πορεύθηκε στο σκότος.