Πατερικές αναφορές στο ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 23:3

Ο Μωάβ είναι λέβητας της ελπίδος. Ή «λέβητας λουτρού», όπως αναφέρει κάποιος άλλος από τους ερμηνευτές· ή «λέβητας αμεριμνησίας»· δηλαδή, ο απόβλητος άνθρωπος, αυτός που φέρει την απειλή να μην εισέλθει στην Εκκλησία του Κυρίου. Διότι δεν θα εισέλθει Μωαβίτης και Αμμανίτης έως τρίτης και έως δεκάτης γενεάς, και εις τον αιώνα. Όμως, επειδή το βάπτισμα παρέχει άφεση αμαρτιών και γίνεται πρόξενος αμεριμνησίας στους καταχρεωμένους, υποδεικνύοντας την απολύτρωση μέσω του βαπτίσματος και την οικείωση με τον Θεό, αναφέρει ότι ο Μωάβ είναι «λέβητας λουτρού» ή «λέβητας αμεριμνησίας».

Είναι γραμμένο λοιπόν: «Αμμωνίτες και Μωαβίτες δεν θα εισέλθουν στην Εκκλησία του Κυρίου μέχρι τρίτης και τέταρτης γενεάς, και έως τον αιώνα.» Ο Μωάβ και ο Αμμάν έγιναν υιοί του Λωτ από παράνομη συνεύρεση με τις θυγατέρες του, και από το σπέρμα των Σοδόμων· τους απογόνους των οποίων, τους Μωαβίτες και τους Αμμωνίτες, ο νόμος του Μωυσή τους καθιστά απόβλητους. Αλλά ο παρών νόμος αναγγέλλει άριστα χαρμόσυνη είδηση στον Μωάβ λέγοντας: «Ο Μωάβ, λέβητας της ελπίδας μου»· σε άλλο δε έθνος, το οποίο προέρχεται από τον Ησαύ, προμηνύει τα αγαθά, προσθέτοντας στη συνέχεια: «Στην Ιδουμαία θα απλώσω το υπόδημά μου.» Ιδουμαία δε ονομάστηκε από τον Εδώμ· και αυτός ήταν ο Ησαύ, για τον οποίο έχει ειπωθεί: «Ας μην είναι κανείς πόρνος, ή βέβηλος, όπως ο Ησαύ.» Και χιλιάδες άλλες προφητείες έχουν ειπωθεί εναντίον των Ιδουμαίων και της Ιδουμαίας. Αλλά ο παρών λόγος αναγγέλλει τα άριστα και σε αυτούς, καθώς ο Θεός λέγει: «Στην Ιδουμαία θα απλώσω το υπόδημά μου.» Στη συνέχεια, και για τα υπόλοιπα έθνη αδιακρίτως προσθέτει: «Σε εμένα υποτάχθηκαν αλλόφυλοι», ή «έγιναν φίλοι». Λέβητα δε της δικής του ελπίδας ονομάζει τον Μωάβ, ή λέβητα του δικού του λουτρού, ή της δικής του αμεριμνησίας· επειδή διαφορετικά δεν του ήταν δυνατόν, αφού μια φορά έγινε απόβλητος, να προσέλθει στην Εκκλησία του Θεού, παρά μόνο μέσω του λουτρού της παλιγγενεσίας. Όπως λοιπόν αφού ξεπλύθηκε μέσα σε λέβητα και καθαρίστηκε από την προηγούμενη ασέβεια, αξιώνεται της χάριτος, και έτσι αποκτά την αμεριμνησία.

Θ΄ Γιατί μνημόνευσε τη Ρουθ ο ευαγγελιστής. α΄. Και πώς ήταν δυνατόν ο θείος Απόστολος, εφόσον με το Πνεύμα προέβλεπε την κλήση των αλλοφύλων εθνών που επρόκειτο να γίνει μέσω του δικού του Ευαγγελίου, να μη μνημονεύσει την αλλόφυλη; Διότι η Ρουθ ήταν αλλόφυλη και καταγόταν από τους αλλόφυλους Μωαβίτες, οι οποίοι είχαν αποκλειστεί από τον Μωυσή: «Διότι οι Μωαβίτες», λέει, «και οι Αμμανίτες δεν θα εισέλθουν στην Εκκλησία του Κυρίου έως την τρίτη και την τέταρτη γενεά, και έως τον αιώνα». Εντούτοις, αποδεικνυόμενη ανώτερη του νόμου επειδή ήταν θεοφιλής, εισήλθε στην Εκκλησία του Κυρίου· διότι ο νόμος απευθύνεται σε αυτούς που υπόκεινται στον νόμο: «Για τον δίκαιο δεν έχει τεθεί νόμος, αλλά για τους άνομους και ανυπότακτους, τους ασεβείς και τους αμαρτωλούς». Η Ρουθ όμως δεν ήταν τέτοια, παρόλο που κατά το γένος ήταν αλλόφυλη, αλλά υπερβαίνοντας τον περιορισμό του νόμου, και εισήλθε στην Εκκλησία του Κυρίου, και εντάχθηκε στο ισραηλιτικό γένος, και αξιώθηκε να συγκαταλεχθεί στους προγόνους του Σωτήρα μας, εξαιτίας της ευγένειας του ήθους της και όχι της σωματικής της καταγωγής. Και για όλους εμάς που προερχόμαστε από τα αλλόφυλα έθνη, αποτέλεσε το μέγιστο υπόδειγμα, ότι δηλαδή, εάν πράξουμε τα ίδια με αυτήν, θα επιτύχουμε τα ίδια από τον Θεό.

Αυτά μεν έχουν έτσι. Διότι λένε πως τα πάντα είναι δούλα των περιστάσεων. Και από το παιχνίδι ποια μεγαλύτερη απόλαυση υπάρχει; Αυτό το οποίο ούτε με κόπο αποκτάται, όπως συμβαίνει με τα περισσότερα, ούτε από αλλού μπορεί να το ποριστεί κανείς, ούτε βέβαια αγοράζεται — εμείς όμως, οι υπερβολικά φιλάνθρωποι, πώς καταντήσαμε; Προκηρύξαμε ενώπιον των βημάτων· φωνάζουμε προς όλους: «Όποιος θέλει, ας εισέλθει, έστω κι αν τύχει να είναι διπρόσωπος ή ευμετάβολος. Το θέατρο είναι ανοιχτό για όλους, έχει στηθεί πανήγυρις· ας μην αναχωρήσει κανείς άπρακτος. Αν γυρίσει ο κύβος (διότι δεν υπάρχει τίποτε πιο ευμετάβολο από τον καιρό), κατέχεις το τέχνασμα· γύρισε και πάλι πίσω. Δεν είναι εύκολο να μένει κανείς προσηλωμένος σε μία πίστη, αλλά το να γνωρίζει πολλές διεξόδους βίου». Εξαιτίας αυτού τι προκύπτει; Εκείνη η παλαιά πολύπλοκη εικόνα των ονείρων: χρυσός, έπειτα άργυρος, χαλκός, σίδηρος, και πηλός στα πόδια. Φοβάμαι μήπως τα πάντα τα συντρίψει ο λίθος. Ακόμη και για τους Μωαβίτες και τους Αμμανίτες, στους οποίους παλαιότερα δεν επιτρεπόταν, τώρα επιτρέπεται η είσοδος στην Εκκλησία. «Εσύ όμως δεν τα επαινούσες αυτά προηγουμένως; Πες μας. Και των συνάξεων ποιος άραγε είχε την εξουσία;» Οι συνάξεις, βέβαια, ανήκαν σε αυτούς που ανήκαν τότε (διότι διστάζω να επαναλάβω αυτά για τα οποία αισχύνομαι ντροπή), ανήκαν όμως σε όλους, που ισοδυναμεί με το να πούμε σε κανέναν· διότι η πολυαρχία είναι αναρχία.

Εάν δε φέρνει μαζί του και οίνο από τα Σόδομα, το οποίο υποδηλώνει τις προλήψεις των ακάθαρτων λογισμών, οι δύο θυγατέρες μεθούν τον άνθρωπο αυτόν με σκοπό τη σύλληψη. Η πρώτη θυγατέρα, λοιπόν, είναι η επιθυμία. Διότι, όταν ο νους ανακινήσει τις πρώτες μνήμες των προλήψεων, αμέσως η επιθυμία, ερχόμενη σε συνάφεια, συλλαμβάνει τη συγκατάθεση. Αμέσως, συνεπώς, προσέρχεται και η δεύτερη, η οποία είναι η ηδονή, η οποία αφού έρθει σε συνάφεια μαζί του, συλλαμβάνει την ενέργεια. Για τον λόγο αυτόν, τα κυήματα αυτού του είδους είναι επικατάρατα και δεν εισέρχονται στην εκκλησία του Κυρίου έως τρίτης, τετάρτης και δεκάτης γενεάς.

Τι σημαίνει αυτό που έχει ειπωθεί από τον Απόστολο, «μακάρι και να αποκοπούν»; Αυτό έχει ειπωθεί αντί του «θα θρηνήσουν και θα οδύρονται», ερχόμενοι σε μετάνοια για όσα αμάρτησαν αναστατώνοντας τους πιστούς. Για ποιον λόγο απαγορεύεται στους Μωαβίτες και στους Αμμανίτες να εισέλθουν στον ναό του Κυρίου έως την τρίτη, την τέταρτη και τη δέκατη γενεά, και εις τον αιώνα;