Πατερικές αναφορές στο ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 24:5

Υπάρχει άραγε αμφιβολία ότι ο δειλός και φυγόπονος, και ολιγόπιστος, καταστρέφει μαζί του και άλλους, διαφθείροντάς τους με κακές συναναστροφές, και θα εκπέσει από τον κλήρο και την ελπίδα στον Θεό; Ενώ ο δυνατός και γενναιότατος θα παραμείνει μέσα στην ελπίδα και θα είναι γνωστός στον Θεό; ΠΑΛΛ. Δεν υπάρχει αμφιβολία· διότι αρκεί η απόδειξη. ΚΥΡ. Επομένως, όπως είπαμε στην αρχή, ακατάλληλος για την πνευματική παράταξη είναι αυτός που έχει εμπλακεί στις κοσμικές ηδονές. ΠΑΛΛ. Βεβαιότατα. ΚΥΡ. Θα ήθελα να προσθέσω (διότι νομίζω πως πρέπει να αναζητούμε με κάθε τρόπο το ωφέλιμο) ότι και αυτός που πρόσφατα άρχισε να κατορθώνει οποιαδήποτε αρετή, δεν είναι ακόμη ικανός για μάχη, αλλά παρασύρεται πολύ εύκολα προς το κακό. ΠΑΛΛ. Πώς το εννοείς; ΚΥΡ. Στο Δευτερονόμιο είναι γραμμένο: «Εάν κάποιος νυμφευθεί πρόσφατα γυναίκα, δεν θα εξέλθει σε πόλεμο, και δεν θα του επιβληθεί καμία υποχρέωση».

«Ελεύθερος θα είναι στο σπίτι του, για έναν χρόνο θα δίνει χαρά στη γυναίκα του που παντρεύτηκε.» Μήπως λοιπόν, Παλλάδιε, πρέπει να προσέξουμε μόνο το γυμνό γράμμα, και ότι ο φιλάρετος νομοθέτης κρατάει τον μαχητή στο σπίτι, και δεν τον αφήνει να διαπρέψει, καθώς νικιέται από τις ψυχρές συνομιλίες με τη γυναίκα του, και θεωρεί τη φιλοσαρκία πιο σπουδαία από τα αναγκαία; ΠΑΛΛ. Σε καμία περίπτωση δεν θα απέδιδα εγώ κάτι τέτοιο στην πρόθεση του νομοθέτη· φαίνεται όμως ότι υπάρχει κάποιος πειστικός λόγος για αυτό. ΚΥΡ. Επομένως, θα επαναλάβω αυτό που είπα προηγουμένως. Ένας άνθρωπος που μόλις άγγιξε την αρετή και δεν την έχει ακόμη κατορθώσει πλήρως, εύκολα παρασύρεται στο αντίθετο. ΠΑΛΛ. Εξήγησέ μου πώς γίνεται αυτό. Γιατί δεν σε παρακολουθώ καλά. ΚΥΡ. Ο Σολομών λέει κάπου: «Πες ότι η σοφία είναι αδελφή σου, και κάνε τη φρόνηση γνώριμή σου.» Διότι οικειοποιούμαστε τρόπον τινά τις αρετές, επιδιώκοντας με κάθε προθυμία να καρποφορήσουμε σε αυτές. Διότι κάποιος, για παράδειγμα, ίσως κατέχει τη σοφία στη γνώση, ενώ άλλος ασκεί την πραότητα και την αοργησία, ή κάποιο άλλο παρόμοιο που θα επέλεγε να κατορθώσει. Άραγε, λοιπόν, ο νους που μόλις άρχισε να επιδίδεται σε αυτά, είναι ικανός αμέσως να δοκιμαστεί και να μπει σε πειρασμό; Και όταν συναναστραφεί με αυτούς που διαστρέφουν τα ορθά, εκείνος που μόλις πρόσφατα άρχισε να συνοικεί με τη σοφία, δεν θα διαστραφεί μάλλον, αντί να επικρατήσει και να αποκρούσει τη βλαπτική επιρροή τους, αφού δεν έχει ακόμη στηριχθεί και εδραιωθεί σταθερά στη σύνεση; ΠΑΛΛ. Έτσι φαίνεται. ΚΥΡ.

Όταν όμως κάποιος τον προκαλεί, εκείνος που ασκείται στην πραότητα, αν δεν έχει ακόμη εξασκηθεί επαρκώς σε αυτήν, δεν θα παρασυρθεί εύκολα σε οργή; ΠΑΛΛ. Έτσι νομίζω. ΚΥΡ. Και ο έμπειρος σοφός θα αναμετρηθεί με σοφούς, και θα αντιπαρατάξει με γενναιότητα την ορθότητα των λογισμών του ενάντια στις πανουργίες τους; ΠΑΛΛ. Αλήθεια. ΚΥΡ. Και τι γίνεται με εκείνον που έχει κατορθώσει την πραότητα; Δεν του είναι δύσκολο να οργιστεί, ακόμη κι αν κάποιες φορές κάποιοι τον υποκινούν προς αυτό; ΠΑΛΛ. Συμφωνώ. ΚΥΡ. Ορθά λοιπόν ο νόμος, προσωποποιώντας εύστοχα με μορφή γυναίκας την αρετή που συνοικεί με τους αγίους, αναφέρει: «Εάν κάποιος πάρει πρόσφατα γυναίκα, δεν θα βγει στον πόλεμο, και δεν θα του επιβληθεί καμία άλλη υποχρέωση· θα μείνει αμέριμνος στο σπίτι του. Για έναν ολόκληρο χρόνο θα ευφραίνει τη γυναίκα που πήρε». Διότι δεν επιτρέπει να επιβαρύνεται με κόπους και διωγμούς αυτός που είναι τρόπον τινά αρχάριος και του οποίου η προθυμία για το αγαθό είναι ακόμη νεαρή, αλλά ορίζει να μένει απερίσπαστος στον εαυτό του, ώστε, θερμαινόμενος, να συνδεθεί στενά με τη φιλοστοργία προς την αρετή. Κάτι παρόμοιο θα διαπιστώσουμε ότι έπραξαν και οι άγιοι Απόστολοι, οι οποίοι, προς εκείνους που επιστρέφουν από τα έθνη και έχουν κληθεί πρόσφατα στην επίγνωση του Θεού, γράφουν με σαφήνεια: «Διότι φάνηκε καλό στο Άγιο Πνεύμα και σε εμάς, να μη σας επιβάλουμε κανένα πρόσθετο βάρος, παρά μόνο να απέχετε από την πορνεία, το πνικτό κρέας και το αίμα».

Διότι δειλοί είναι όλοι όσοι εμπλέκονται σε αυτά, και όχι μόνο ακατάλληλοι για τον νοητό πόλεμο, αλλά θα μπορούσαν να γίνουν και σε άλλους αίτιοι δειλίας και φυγής. Διότι τους κάνει να οπισθοχωρούν η προσκόλληση στα προαναφερθέντα πάθη, και οι κακές συναναστροφές φθείρουν τα καλά ήθη. Γι' αυτό και ο μέγας Παύλος, επιπλήττοντας αυτούς που τον εμπόδιζαν να ανεβεί στα Ιεροσόλυμα, έλεγε: «Τι κάνετε, κλαίγοντας και συνθλίβοντάς μου την καρδιά; Διότι εγώ είμαι έτοιμος όχι μόνο να δεθώ, αλλά και να πεθάνω υπέρ του ονόματος του Κυρίου μας Ιησού Χριστού». Εάν δε κάποιος έχει πάρει γυναίκα προσφάτως, δεν θα βγει στον πόλεμο· για έναν ολόκληρο χρόνο θα ευφραίνει τη γυναίκα του, την οποία πήρε. Διότι δεν πρέπει αυτός που μόλις έλαβε την αρετή ως σύνοικό του να εξάγεται σε κόπους και διωγμούς, μέχρις ότου δεθεί στενά με τη φιλοστοργία της· αυτό άλλωστε υποδήλωσε η ετήσια ευφροσύνη. Κάτι τέτοιο έπραξαν και οι απόστολοι, στέλνοντας επιστολή σε αυτούς από τα έθνη που μόλις είχαν προσέλθει στην ευσέβεια. «Διότι φάνηκε καλό», λέει, «στο Άγιο Πνεύμα και σε εμάς να μην σας επιθέσουμε κανένα επιπλέον βάρος, παρά μόνο να απέχετε από την πορνεία, το πνικτό, το αίμα και τα ειδωλόθυτα». Εάν κάποιος ανοίξει λάκκο και δεν τον σκεπάσει με κάλυμμα, και πέσει εκεί μοσχάρι ή γάιδαρος, ο κύριος του λάκκου θα καταβάλει αργύρια στον κύριό του· ενώ το νεκρό ζώο θα ανήκει στον ίδιο.

Πρόσεχε να μη συληθείς. Πάντοτε να αγωνίζεσαι με μυστικά παλαίσματα, μήπως στο τέλος χρειαστείς καθαρμούς. ΤΙΤΛ. Δʹ. —Περί νεονύμφων. «Εάν κάποιος πάρει γυναίκα προσφάτως, δεν θα βγει στον πόλεμο, και δεν θα του επιβληθεί καμία υποχρέωση. Θα είναι απαλλαγμένος· θα παραμείνει στο σπίτι του για έναν χρόνο και θα δώσει χαρά στη γυναίκα του, την οποία πήρε». «Όποιος αποκτά γυναίκα, κάνει την αρχή της απόκτησης αγαθών». Ω τέκνο μου, αυτό σου το προσφέρω ως κατευόδιο.