Πατερικές αναφορές στο ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 27:2

Είναι γραμμένο, λοιπόν, ως εξής: «Και πρόσταξε ο Μωυσής και η γερουσία του Ισραήλ, λέγοντας: Να φυλάξετε όλες αυτές τις εντολές, τις οποίες σας παραγγέλλω σήμερα. Και κατά την ημέρα που θα διαβείτε τον Ιορδάνη, προς τη γη που σου δίνει ο Κύριος ο Θεός σου, θα στήσεις για τον εαυτό σου μεγάλους λίθους και θα τους επιχρίσεις με ασβέστη, και θα γράψεις πάνω στους λίθους όλα τα λόγια αυτού του νόμου, αφού διαβείτε τον Ιορδάνη, όταν εισέλθεις στη γη που ο Κύριος ο Θεός των πατέρων σου σου δίνει, γη που ρέει γάλα και μέλι, με τον τρόπο που σου είπε ο Κύριος ο Θεός των πατέρων σου. Και όταν διαβείτε τον Ιορδάνη, θα στήσετε αυτούς τους λίθους, τους οποίους εγώ σας παραγγέλλω σήμερα, στο όρος Γαιβάλ· και θα τους επιχρίσεις με ασβέστη· και θα οικοδομήσεις εκεί θυσιαστήριο στον Κύριο τον Θεό σου· θυσιαστήριο από λίθους· δεν θα βάλεις πάνω τους σίδερο. Με ολόκληρους λίθους θα οικοδομήσεις το θυσιαστήριο στον Κύριο τον Θεό σου. Και θα προσφέρεις πάνω σε αυτούς ολοκαυτώματα στον Κύριο τον Θεό σου, και θα θυσιάσεις θυσία σωτηρίου, και θα φας, και θα χορτάσεις και θα ευφρανθείς ενώπιον του Κυρίου του Θεού σου. Και θα γράψεις πάνω σε αυτούς τους λίθους όλον αυτόν τον νόμο.» Παρατήρησε, λοιπόν, πάλι ότι έχει προστάξει να μην αντιμετωπίζονται ως πάρεργο οι λόγοι του σχετικά με τα μέλλοντα, αλλά να αξιώνονται της μεγαλύτερης δυνατής επιμέλειας. Αυτοί δε ήταν οι λόγοι των αγίων αποστόλων. Το κάθε μέρος, λοιπόν, όσο είναι δυνατόν, θα προσπαθήσω να το αποσαφηνίσω πάρα πολύ καλά.

β΄. Διότι εάν συμβεί, λέει, να διαβούμε τον Ιορδάνη και να εισέλθουμε στην τριπόθητη γη της επαγγελίας, τότε λοιπόν, αφού στήσετε μεγάλους λίθους σε υψηλό μέρος, θα τους ασβεστώσετε και θα γράψετε πάνω τους όλο αυτόν τον νόμο με μεγάλη σαφήνεια. Οι μεγάλοι λοιπόν λίθοι που έχουν τοποθετηθεί ψηλά, υποδηλώνουν για εμάς τον χορό των αγίων αποστόλων, οι οποίοι είναι αληθινά μεγάλοι και υψηλοί και περίβλεπτοι. Διότι, όσον αφορά την αρετή και τα καυχήματα της εν Χριστώ πολιτείας, τίποτα δεν είναι ισάξιο με αυτούς. Επειδή διαπιστώνουμε ότι οι δικοί μας στέκονται στο ύψος της υπεροχής και υπερέχουν πάρα πολύ. Διότι ποιος, πες μου, που έχει σώας τας φρένας, θα προσπαθήσει να ανταγωνιστεί ως ίσος εκείνους τους ιερούς και ξακουστούς άνδρες, τους οποίους ο Χριστός ονόμασε και δικούς του φίλους; «Διότι δεν σας ονομάζω πλέον», λέει, «δούλους· εσείς είστε φίλοι μου». Τους ονόμασε δε φως του κόσμου και αλάτι της γης, και πρόσταξε να φαίνονται στολισμένοι με τα ίδια τα δικά του και πρέποντα σε αυτόν αξιώματα. Τους κατέστησε ευεργέτες και τους ανέδειξε ιατρούς της οικουμένης, λέγοντας: «Ασθενείς να θεραπεύετε, δαιμόνια να εκβάλλετε, λεπρούς να καθαρίζετε, νεκρούς να ανασταίνετε· δωρεάν λάβατε, δωρεάν δώστε». Είναι λοιπόν μεγάλοι οι λίθοι, και σαν να βρίσκονται τοποθετημένοι πάνω σε όρος.

Διότι πνευματική είναι η διδασκαλία των αγίων. Κηρύττουν λοιπόν με λαμπρότητα τον νόμο. Και αυτό, νομίζω, σημαίνει να τον αναγράφουν με απόλυτη σαφήνεια πάνω σε ασβεστωμένους λίθους, σύμφωνα με τα γεγραμμένα. Αφού στηθούν οι λίθοι πάνω στους οποίους βρισκόταν ο νόμος, είπε ότι πρέπει να οικοδομηθεί θυσιαστήριο από άλλους, ολόκληρους λίθους, δηλαδή απελέκητους, που δεν έχουν υποστεί φθορά από χτυπήματα σιδήρου.

Στο Δευτερονόμιο, έχουν προσταχθεί τα εξής σχετικά με όσα πρέπει να αφιερώνονται στον Θεό: Την ημέρα που θα διαβείτε τον Ιορδάνη προς τη γη που σου δίνει ο Κύριος ο Θεός, θα στήσεις για τον εαυτό σου δύο μεγάλους λίθους, και θα τους αλείψεις με ασβέστη, και θα γράψεις πάνω στους λίθους όλους τους λόγους αυτού του νόμου. Έπειτα, λίγο πιο κάτω: Και θα οικοδομήσετε εκεί θυσιαστήριο από λίθους· δεν θα χρησιμοποιήσεις πάνω τους σίδερο, με ατόφιους λίθους θα οικοδομήσεις το θυσιαστήριο για τον Κύριο τον Θεό σου, και θα προσφέρεις πάνω σε αυτό τα ολοκαυτώματα στον Κύριο τον Θεό σου, και θα θέσεις εκεί θυσιαστήριο στον Κύριο τον Θεό σου. Και μετά από αυτά, προσθέτει: Και θα γράψεις πάνω σε αυτούς τους λίθους όλο αυτόν τον νόμο με μεγάλη σαφήνεια. Ότι αυτά είναι συνεπή με το «Θα κατασκευάσεις τη σκηνή και τα εξαρτήματά της», νομίζω ότι κανείς από τους σώφρονες δεν θα το αμφισβητούσε. Και αλλού πάλι, σχετικά με τα αντικείμενα λατρείας των εθνών, έχει νομοθετηθεί ως εξής:

Είναι γραμμένο, λοιπόν, στο Λευιτικό: Δεν θα κατασκευάσετε για τους εαυτούς σας χειροποίητα είδωλα ούτε γλυπτά. Ούτε θα αναστηλώσετε στήλη, ούτε θα στήσετε πέτρινο ορόσημο στη γη σας για να το προσκυνήσετε· διότι εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός σας. Βλέπετε τι είδους νομοθεσία θεσπίζει ο Θεός, απομακρύνοντας τον απλό λαό από τα ειδωλολατρικά σεβάσματα· πράγμα που είναι ανάλογο με το: δεν θα κατασκευάσεις ομοίωμα κανενός πράγματος. Το τι έπρεπε να πράξουν σχετικά με τον Θεό μπορούμε και πάλι να το ακούσουμε· διότι στο βιβλίο του Δευτερονομίου διατάζονται τα εξής: Την ημέρα που θα διαβείτε τον Ιορδάνη προς τη γη που σου δίνει ο Κύριος ο Θεός, θα στήσεις για τον εαυτό σου δύο μεγάλους λίθους, θα τους αλείψεις με ασβέστη και θα γράψεις πάνω στους λίθους όλα τα λόγια αυτού του νόμου, μόλις διαβείτε τον Ιορδάνη. Έπειτα, λίγο αργότερα λέει: και θα οικοδομήσετε εκεί θυσιαστήριο από λίθους, πάνω στους οποίους δεν θα επιβάλεις σιδερένιο εργαλείο.

Διότι παραλείπουμε να αναφέρουμε τώρα ότι τα περισσότερα από τα χειροποίητα αντικείμενα του νόμου ήταν τίμια και σεβάσμια σε όσους είχαν επιλέξει να ζουν σύμφωνα με τον νόμο. Όπως παλαιότερα ο πατριάρχης Ιακώβ, χωρίς καν να του έχει δοθεί εντολή, αλλά επειδή αποδείχθηκε ευγνώμων και πιστός στον προστάτη Θεό, αλείφει με λάδι μια στήλη και δίνει σε έναν τόπο την ονομασία «είδος Θεού» προς τιμήν του Θεού που του εμφανίστηκε, καθώς και όσα προστάχθηκαν αργότερα στους απογόνους του: μετά τη διάβαση του Ιορδάνη να στήσουν δύο μεγάλους λίθους και, αφού τους καλύψουν με κονίαμα, να γράψουν πάνω τους τα λόγια του νόμου, και επιπλέον να οικοδομήσουν θυσιαστήριο από λίθους, πάνω στο οποίο θα προσφέρουν στον Κύριο τα ολοκαυτώματα, και ό,τι άλλο παρόμοιο έχει γραφτεί. Αυτά νομοθετήθηκε να στηθούν όχι για ατιμία, αλλά για τη δόξα του Θεού. Αλλά ας δούμε και τα αντικείμενα της σκηνής, την κιβωτό εκείνη και όσα φυλάσσονταν μέσα της και τα χρυσήλατα Χερουβίμ που ήταν τοποθετημένα από πάνω της. Αυτά βέβαια δεν δοξάζονταν μόνο από τους Ιουδαίους, αλλά και ο κήρυκας της χάριτος τα ονομάζει Χερουβίμ δόξης, δηλαδή δεδοξασμένα. Και δεν είχε απαγορευθεί να τιμώνται τα αντικείμενα της σκηνής, αλλά ο καθένας από τον λαό, κοιτάζοντας από τη θύρα της δικής του σκηνής προς αυτήν, την προσκυνούσε, όπως ακριβώς και αργότερα στον ναό του Σολομώντα, στέκονταν ολόγυρα και τον προσκυνούσαν και δεν εμποδίζονταν.