Πατερικές αναφορές στο ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 30:14

Την ημέρα της κρίσεως και της δίκαιης ανταπόδοσης για τα αμαρτήματα του καθενός την ονόμασε ημέρα επισκοπής, με την οποία τους απειλεί λέγοντας ότι η θλίψη σας θα έλθει από μακριά. Ας κατανοήσουμε δε τι εννοεί λέγοντας «από μακριά», ως εξής. Η σωτηρία μας δεν έρχεται από μακριά, αλλά βρίσκεται κοντά μας· διότι λέει: «Εγώ είμαι Θεός που πλησιάζω»· και «Θα τους πλησιάσω περισσότερο από ό,τι ο χιτώνας στο σώμα τους»· και πάλι: «Η εντολή αυτή που σου δίνω σήμερα δεν είναι δυσβάσταχτη, ούτε βρίσκεται μακριά από εσένα. Δεν βρίσκεται ψηλά στον ουρανό, ώστε να λες: "Ποιος θα ανεβεί για εμάς στον ουρανό και θα την πάρει για εμάς;" Ούτε βρίσκεται πέρα από τη θάλασσα, ώστε να λες: "Ποιος θα διασχίσει για εμάς τη θάλασσα απέναντι και θα την πάρει για εμάς, ώστε, αφού την ακούσουμε, να την εφαρμόσουμε;" Κοντά σου είναι ο λόγος, στο στόμα σου και στην καρδιά σου». Και ο Κύριός μας, επίσης, λέει: «Η βασιλεία του Θεού είναι μέσα σας». Τα ανώτερα, λοιπόν, και εκείνα μέσω των οποίων επέρχεται η σωτηρία, βρίσκονται κοντά μας και μέσα μας· τα αντίθετα, όμως, έρχονται σε εμάς από μακριά, καθώς βρίσκονται έξω από εμάς.

Έχουν καταρριφθεί τα πάντα; Χάθηκαν; Αποκόπηκαν; Χάθηκε κάθε ελπίδα; Πρέπει μόνο να κειτόμαστε, περιμένοντας το τέλος; Αυτά λέει ο μέγας Δαβίδ, αυτός που στις θλίψεις βρίσκει ευρυχωρία· αυτός που, ακόμα και όταν τον κυκλώνει η σκιά του θανάτου, με τη δύναμη του Θεού ορθώνεται. Τι θα πάθω λοιπόν εγώ, ο μικρός, ο ασθενής, ο γήινος, εγώ που δεν έχω τόσο πνευματικό ανάστημα; Ο Δαβίδ ίλιγγιά, και ποιος διασώζεται; Ποια βοήθεια να βρω στην κακοπάθειά μου, ή ποια παρηγοριά; Σε ποιον να καταφύγω όταν στενοχωρούμαι; Σου αποκρίνεται ο Δαβίδ, ο μέγας θεραπευτής, αυτός που εξεδίωκε με τις ωδές του τα πονηρά πνεύματα διά του Πνεύματος που βρισκόταν μέσα του. Θέλεις να μάθεις από εμένα σε ποιον θα καταφύγεις, ενώ εσύ ο ίδιος δεν το γνωρίζεις; Ποιος είναι αυτός που ενισχύει τα παραλυμένα χέρια, και στηρίζει τα παραλυμένα γόνατα, και οδηγεί μέσα από τη φωτιά, και διασώζει μέσα από το νερό; Δεν έχεις καμία ανάγκη από στρατιωτική παράταξη, λέει, ούτε από όπλα, ούτε από τοξότες, ούτε από ιππείς, ούτε από συμβούλους, ούτε από φίλους, ούτε από εξωτερική βοήθεια. Έχεις μέσα σου τη συμμαχία, την οποία έχω και εγώ και καθένας που το επιθυμεί. Αρκεί μόνο να το θελήσεις, αρκεί μόνο να κάνεις το ξεκίνημα. Είναι κοντά η παρηγοριά, στο στόμα σου και στην καρδιά σου· θυμήθηκα τον Θεό, λέει, και ευφράνθηκα. Τι είναι πιο άμεσα διαθέσιμο από τη μνήμη; Θυμήσου τον και εσύ, και ευφράνσου. Ώ, πόσο εύκολα αποκτάται αυτή η ιατρεία! Ώ της ταχύτητας της θεραπείας! Ώ του μεγέθους της δωρεάς! Ο Θεός, όταν τον θυμόμαστε, δεν αποκοιμίζει μόνο την ολιγοψυχία και τη λύπη, αλλά απεργάζεται και ευφροσύνη.

Διότι αυτό που λέει εδώ σχετικά με την πίστη, το λέει σε αυτούς ο Μωυσής για την εντολή, αποδεικνύοντας ότι απόλαυσαν μεγάλη ευεργεσία από τον Θεό. Διότι δεν μπορεί να πει κανείς, λέει, ότι πρέπει να ανέβουμε στον ουρανό και να διασχίσουμε μεγάλο πέλαγος, και τότε να λάβουμε τις εντολές· αλλά αυτά τα τόσο μεγάλα και υπέρογκα, ο Θεός μας τα έκανε εύκολα. Και τι σημαίνει: «Κοντά σου είναι ο λόγος»; Δηλαδή, είναι κάτι εύκολο· διότι η σωτηρία βρίσκεται στη διάνοιά σου και στη γλώσσα σου. Δεν χρειάζεται να σωθούμε βαδίζοντας μακρύ δρόμο, ούτε πλέοντας σε πέλαγος, ούτε προσπερνώντας βουνά· αλλά, ακόμη κι αν δεν θελήσεις να περάσεις το κατώφλι σου, μπορείς να σωθείς και καθήμενος στο σπίτι σου· διότι η αφετηρία της σωτηρίας βρίσκεται στο στόμα σου και στην καρδιά σου. Έπειτα, καθιστώντας και από άλλη πλευρά εύκολο τον λόγο της πίστεως, λέει ότι ο Θεός τον ανέστησε από τους νεκρούς. Διότι, αναλογίσου το μεγαλείο Εκείνου που το ενήργησε, και δεν θα δεις πλέον καμία δυσκολία στο ζήτημα. Λοιπόν, το ότι είναι Κύριος, είναι φανερό από την ανάσταση· πράγμα που έλεγε και στην αρχή της Επιστολής: «ο οποίος ορίστηκε Υιός Θεού εκ της αναστάσεως των νεκρών»· το ότι δε και η ανάσταση είναι εύκολη υπόθεση, έχει αποδειχθεί από τη δύναμη Εκείνου που την πραγματοποίησε, ακόμη και σε εκείνους που δυσπιστούν υπερβολικά. Όταν, λοιπόν, αυτή η δικαιοσύνη είναι και ανώτερη και ελαφριά και ευπρόσδεκτη, και δεν υπάρχει άλλος τρόπος να δικαιωθεί κανείς· δεν αποτελεί δείγμα της έσχατης ισχυρογνωμοσύνης το να καταπιάνονται με τα αδύνατα, εγκαταλείποντας τα εύκολα και τα απλά;

Διότι η μεν πρώτη παιδαγωγεί τη σάρκα προς την αρετή μέσω της πράξεως, ενώ η δεύτερη φωταγωγεί τον νου ώστε να προκρίνει πάνω από όλα τη συμβίωση με τη σοφία, σύμφωνα με την οποία καθαιρεί τα οχυρώματα της κακίας και κάθε ύψωμα που επαίρεται εναντίον της γνώσεως του Θεού. Και αυτό το δηλώνει ο Ιησούς του Ναυή, όταν ζητά με προσευχή να σταθεί ο ήλιος στη Γαβαών, δηλαδή να διατηρηθεί άδυτο για αυτόν το φως της γνώσεως του Θεού στο όρος της νοερής θεωρίας, και η σελήνη στη φάραγγα, δηλαδή η φυσική διάκριση που εδράζεται στη σαρκική ασθένεια να παραμείνει αναλλοίωτη χάρη στην αρετή. ΛΔ΄. Η Γαβαών είναι ο υψηλός νους, ενώ η φάραγγα είναι η σάρκα που έχει ταπεινωθεί από τον θάνατο. Και ο μεν ήλιος είναι ο Λόγος που φωτίζει τον νου και του χορηγεί τη δύναμη των θεωρημάτων, απαλλάσσοντάς τον από κάθε άγνοια, ενώ η σελήνη είναι ο φυσικός νόμος που πείθει τη σάρκα να υποταχθεί νομίμως στο Πνεύμα, ώστε να αποδεχθεί τον ζυγό των εντολών. Η σελήνη είναι σύμβολο της φύσεως εξαιτίας της τρεπτότητάς της, αλλά στους αγίους παραμένει άτρεπτη λόγω της αναλλοίωτης έξης της αρετής. ΛΕ΄. Ο Κύριος δεν πρέπει να αναζητείται έξω από αυτούς που Τον αναζητούν, αλλά όσοι Τον ζητούν πρέπει να Τον αναζητούν μέσα στον ίδιο τους τον εαυτό, μέσω της πίστεως που φανερώνεται στα έργα. Διότι λέει: «κοντά σου είναι ο λόγος, στο στόμα σου και στην καρδιά σου», δηλαδή ο λόγος της πίστεως, εφόσον ο Ίδιος ο Χριστός είναι και ο Λόγος που αναζητείται.