Πατερικές αναφορές στο ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 30:15

Ότι μέσα στον καθένα μας υπάρχει εν κρυπτώ κάποιος ζυγός, κατασκευασμένος από τον Δημιουργό μας, πάνω στον οποίο είναι δυνατόν να διακρίνεται η φύση των πραγμάτων. Έθεσα ενώπιόν σου τη ζωή και τον θάνατο, το αγαθό και το κακό· δύο φύσεις αντίθετες μεταξύ τους· αντιστάθμισέ τες στο δικό σου εσωτερικό κριτήριο· ζύγισε με ακρίβεια τι είναι πιο ωφέλιμο για σένα, το να επιλέξεις την πρόσκαιρη ηδονή και εξαιτίας της να λάβεις τον αιώνιο θάνατο, ή το να επιλέξεις την κακοπάθεια κατά την άσκηση της αρετής και να τη χρησιμοποιήσεις ως πρόξενο της αιώνιας τρυφής.

Πώς όμως, και μετά την κατασκευή του δεσμού, λέγεται το «ιδού, έθεσα ενώπιόν σου τη ζωή και τον θάνατο, επίλεξε τη ζωή, το αγαθό και το πονηρό, επίλεξε το αγαθό» και το «εάν θέλετε και με εισακούσετε»; Διότι αυτά λέχθηκαν σε ον αυτεξούσιο και όχι σε κάποιον που άγεται από δεσμά και αναγκαιότητα. Ώστε από κάθε άποψη συνάγεται ότι δεν πρέπει να θεωρούμε το σώμα ως πέδες ή φυλακή ή δεσμά, ούτε εξαιτίας αυτών τις ψυχές ως δέσμιες της γης, ωσάν ο Θεός να τις καταδίκασε να δεθούν με χοϊκές πέδες. Διότι πώς θα μπορούσε, από τη στιγμή που δεν είναι δυνατόν να αποδειχθεί αυτό; Είναι δε προφανώς άτοπο και το να νομίζει κανείς ότι το σώμα, κατά την αιώνια διαβίωση, δεν θα συνυπάρχει με την ψυχή εξαιτίας του ότι το ίδιο αποτελεί δεσμό και πέδες, ώστε να μη γίνουμε, κατά τη γνώμη τους, αιώνια καταδικασμένοι δέσμιοι της φθοράς, ενώ θα βρισκόμαστε στη βασιλεία του φωτός. Διότι, αφού καταρρίφθηκε επαρκώς και ελέγχθηκε ο ισχυρισμός με τον οποίο όρισαν τη σάρκα ως «δεσμό της ψυχής», έχει καταρριφθεί και το εξής: «για να μη γίνουμε εξαιτίας της δέσμιοι στη βασιλεία του φωτός —την οποία θα απολαύσουμε—, γι' αυτόν τον λόγο (το σώμα) δεν θα αναστηθεί». 25. Ποια άλλη αλήθεια, λοιπόν, εναργέστερη από τις προειρημένες, πρέπει να υποδείξουμε προς πειθώ όσων δυσφορούν, την οποία να μπορούν να ανεχθούν; Αλλά αυτήν τους τη φιλονικία θα μπορούσε κανείς να την ελέγξει και με αυτά τα επιχειρήματα, αλλά και με πολλά άλλα.

Έχω θέσει, λέγει, ενώπιόν σου τη ζωή και τον θάνατο, το αγαθό και το κακό, δύο αντίθετες φύσεις. Αντιστάθμισέ τες σύμφωνα με το δικό σου κριτήριο· ζύγισε με ακρίβεια τι είναι πιο ωφέλιμο για εσένα: το να επιλέξεις την πρόσκαιρη ηδονή και μέσω αυτής να λάβεις τον αιώνιο θάνατο, ή, επιλέγοντας την κακοπάθεια κατά την άσκηση της αρετής, να την καταστήσεις πρόξενο της αιώνιας τρυφής.

Έχω θέσει ενώπιόν σου τη ζωή και τον θάνατο, το αγαθό και το κακό, δύο φύσεις αντίθετες μεταξύ τους. Στάθμισέ τες με το δικό σου προσωπικό κριτήριο. Ζύγισε με ακρίβεια τι είναι πιο ωφέλιμο για σένα: το να επιλέξεις την πρόσκαιρη ηδονή και μέσα από αυτήν να λάβεις τον αιώνιο θάνατο, ή, επιλέγοντας την κακοπάθεια κατά την άσκηση της αρετής, να τη χρησιμοποιήσεις ως πρόξενο της αιώνιας ζωής. Μην τα δίνεις όλα στην ηδονή· δώσε κάτι και στην ψυχή. Και θεώρησε πως έχεις δύο θυγατέρες, την επίγεια απόλαυση και τη ζωή στους ουρανούς. Αν δεν θέλεις να τα δώσεις όλα στην ανώτερη, μοίρασέ τα τουλάχιστον εξίσου, και στο ακόλαστο παιδί και στο σώφρον. Μην καταστήσεις την επίγεια διαβίωση πάμπλουτη, αφήνοντας την άλλη γυμνή και ενδεδυμένη με ράκη. Μην παρουσιάσεις στον Νυμφίο τη νύμφη αστόλιστη και άμορφη, ώστε βλέποντάς την να μην αποστρέψει το πρόσωπό του, και αντικρίζοντάς την να τη μισήσει, και να απαρνηθεί την ένωσή τους.

Άλλη στους ίδιους Γ'. Γ'. Ή (ονομάζεται) γνώση και παιδεία· το μεν πρώτο, επειδή παρέχει στους ανθρώπους την επίγνωση του καλού και του κακού. Διότι, λέει, «έθεσα ενώπιόν σου τη ζωή και τον θάνατο», ώστε τη μεν πρώτη να προτιμήσεις και να επιλέξεις, τον δε δεύτερο να τον αποφύγεις, και να μην περιπέσεις από άγνοια στο χειρότερο εκλαμβάνοντάς το ως καλό, κάτι το οποίο αναφέρεται ότι έπραξε ο Μωυσής, προτυπώνοντας στον εαυτό του τα σύμβολα της αλήθειας. Το δε δεύτερο, επειδή είναι τιμωρός της αδιαφορίας εκείνων που χρησιμοποιούν ανεξέλεγκτα τα αντίθετα, όπως ο Ισραήλ, του οποίου παιδαγωγός αναδείχθηκε ο μέγας Ηλίας, και εκείνων που αναμειγνύουν χωρίς διάκριση τα ασυμβίβαστα, και επειδή, ως Λόγος, οδηγεί την άνοια και την πώρωση εκείνων που έχουν προσκολληθεί ολοκληρωτικά στο κακό σε επίγνωση και συναίσθηση.

Διότι, εάν υπάρξει κοπή του θελήματος, η οδός καθίσταται πάρα πολύ εύκολη και η σωτηρία ευχερής· επομένως, πρέπει να φροντίζουμε για την κοπή του θελήματος, και μαζί της θα φανερωθεί η άνετη και μακάρια ζωή. Υπάρχουν κόποι στο κοινόβιο; Αλλά υπάρχουν και αναπαύσεις. Κοπιάζει κάποιος περισσότερο από τον πλησίον του; Αλλά θα έχει και μεγαλύτερο μισθό· «διότι ο καθένας», λέγει, «θα λάβει τον δικό του μισθό, ανάλογα με τον δικό του κόπο». Υποτάσσεται κάποιος από αγάπη στον πλησίον; Θα λάβει τα πρωτεία· «διότι όποιος θέλει να είναι πρώτος μεταξύ σας, ας είναι δούλος σας». Είναι κάποιος αδύναμος στο να καταπιαστεί με τα βαρύτερα έργα; Ας μην αμελεί όμως εκείνα που είναι σύμφωνα με τις δυνάμεις του, ώστε να δοξάζεται ο Θεός στα πάντα· και ας μην είναι κανείς χωρίς συνεισφορά προς το κοινό συμφέρον. Αυτά, αν και έχουν ειπωθεί πολλές φορές, ωστόσο και τώρα κατ' ανάγκην υπενθυμίζονται· διότι ο προκείμενος αγώνας δεν είναι μικρός. «Ιδού», λέγει, «έχω θέσει ενώπιόν σου τη ζωή και τον θάνατο». Συνεπώς, για να επιλέξουμε εμείς τη ζωή και να αποφύγουμε τον αιώνιο θάνατο, γίνεται ο λόγος και η παράκληση, η διδασκαλία και η προτροπή.