Πατερικές αναφορές στο ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 32:22

Διότι δεν θα παύσει ο θυμός μου εναντίον των εναντιουμένων. Εναντιούμενοι στον Θεό είναι εκείνοι που παραβαίνουν τα προστάγματά Του· οι οποίοι, εφόσον παραμένουν εναντιούμενοι, δεν θα παύσει ο λεγόμενος θυμός του Θεού εναντίον τους. Διότι, όταν μεν επιμένουμε στις πονηρίες, εξάπτουμε εναντίον μας τον θυμό του Θεού, προσφέροντας τις αμαρτίες μας ως καύσιμη ύλη στο πυρ, σύμφωνα με αυτό που έχει ειπωθεί, ότι «Πυρ άναψε από τον θυμό μου». Όταν δε εμείς παύσουμε την αμαρτία: «Θα επιτελέσω κρίση εναντίον των εχθρών μου».

Αλλά ο πλούσιος ούτε έτσι κατάλαβε, όντας ασύνετος, ούτε σταμάτησε την κακία του ούτε καταδίκασε τον εαυτό του· αλλά προσπαθεί ακόμα να δικαιολογήσει τον εαυτό του, και σαν να μην τον είχε προειδοποιήσει κανείς για αυτόν τον τόπο του βασάνου, «σε παρακαλώ λοιπόν», λέει, «να στείλεις τον Λάζαρο στο σπίτι του πατέρα μου (γιατί έχω πέντε αδελφούς) για να τους προειδοποιήσει, ώστε να μην έρθουν και αυτοί σε τούτο τον τόπο του βασάνου». Διότι δείχνει πως, αν και ο ίδιος είχε κάποιον να τον προειδοποιήσει, δεν θα έπραττε εκείνα για τα οποία καταδικάστηκε στη γέεννα. Και όταν ο Αβραάμ τού είπε: «έχουν τον Μωυσή και τους προφήτες, ας ακούσουν αυτούς» (διότι ο μεν Μωυσής, μιλώντας εκ μέρους του Θεού στην ωδή, λέει: «φωτιά άναψε από τον θυμό μου, θα καίει μέχρι τον κατώτατο άδη»· ο δε Ησαΐας σε συμφωνία με τους άλλους προφήτες λέει: «θα κατακαούν οι άνομοι και οι αμαρτωλοί μαζί, και δεν θα υπάρχει κανείς να τους σβήσει»)· αφού λοιπόν ο Αβραάμ είπε αυτά, εκείνος πάλι φέρνοντας αντίρρηση, λέει: «όχι, πάτερ Αβραάμ, αλλά εάν κάποιος από τους νεκρούς πάει σε αυτούς, θα μετανοήσουν». Τι απαντά λοιπόν σε αυτό πάλι ο Αβραάμ; «

Στους θεούς: Διότι εγκαταλείποντας τον αιώνιο Θεό, προσκύνησαν πρόσκαιρο είδωλο, τους οποίους ούτε οι ίδιοι ούτε οι πατέρες τους γνώριζαν. Τον Θεό: Αυτόν που σε δημιούργησε, λέει. Και λησμόνησες: Διότι τόσο πολύ τους ανέχθηκε στην έρημο ακούραστα και εκείνοι τον λησμόνησαν. Είδε: Επειδή τον αθέτησαν, οργίστηκε. Και παροξύνθηκε: Διότι, ενώ αγαπιούνταν ως τέκνα, παρόξυναν τον Θεό. Και είπε: Διότι απορρίφθηκαν από αυτόν, επειδή προσκολλήθηκαν στα είδωλα. Και θα δείξω: Διότι γνώριζε ως Θεός ότι αυτοί μεν θα απορριφθούν, ενώ τα έθνη θα εισέλθουν στην κληρονομία. Ότι είναι γενεά: Διότι διαστράφηκαν μέσα στην πλάνη των ειδώλων. Υιοί: Διότι ονομάζονταν υιοί Θεού, αλλά αθέτησαν την πίστη. Αυτοί: Καθώς προσκύνησαν το χωνευτό μοσχάρι. Εξόργισαν: Θεοποιώντας κωφά και άλαλα (είδωλα) και αθετώντας τον Θεό. Και εγώ: Διότι όταν τα έθνη δέχθηκαν την πίστη, εκείνοι φθόνησαν για τη σωτηρία τους. Με έθνος: Διότι τότε τα έθνη ήταν ασύνετα, αλλά σώθηκαν με τη χάρη, ενώ εκείνοι παροξύνθηκαν. Ότι πυρ: Διότι η οργή του Θεού είναι πιο δραστική από τη φωτιά. Θα καεί: Έως ότου τους κατεβάσω ζωντανούς στον άδη. Θα καταφάει: Τα γεννήματά τους, δηλαδή τα φρονήματα της γήινης πολιτείας. Θα φλέξει: Εννοεί τους δαίμονες, που είναι σαν όρη· και καταφλέχθηκαν οι δυνάμεις τους. Και τα βέλη: Διότι πολεμούνταν κατά παραχώρηση Θεού. Λιώνοντας: Διότι θυμούνταν τα ορτύκια και έλιωναν (από την επιθυμία). Και οπισθότονος: Διότι είχαν πληγεί ανίατα από τον Θεό.

Και θα τους παρακινήσω σε ζηλοτυπία με αυτούς που δεν είναι έθνος· με ένα ασύνετο έθνος θα τους παροργίσω. Έπειτα, σε αυτά πρόσθεσε ότι, φωτιά έχει ανάψει από τον θυμό μου. Επειδή, λοιπόν, ο ζήλος για τους Ιουδαίους προετοίμασε την κλήση των εθνών (διότι λέει και ο Παύλος, όπως εσείς κάποτε απειθήσατε στον Θεό, τώρα όμως ελεηθήκατε με την απείθεια αυτών· και πάλι ο ίδιος, το παράπτωμά τους, δηλαδή των Ιουδαίων, είναι πλούτος του κόσμου, και η ήττα τους πλούτος των εθνών), αναγκαία ο προφήτης ρωτά, μέχρι πότε και αν θα παραμείνει οργισμένος με τους Ιουδαίους μέχρι τέλους· προς τον οποίο το Πνεύμα, διαμέσου του Παύλου, απαντά τα εξής: Όταν εισέλθει το πλήρωμα των εθνών, τότε όλος ο Ισραήλ θα σωθεί. Ξέσπασε την οργή σου πάνω στα έθνη που δεν σε γνωρίζουν, και πάνω σε βασίλεια που δεν επικαλέστηκαν το όνομά σου.

Επειδή ποιος δεν κατανύσσεται, όταν ακούει τον μεν Μωυσή να λέει εκ προσώπου του Θεού για τους αμαρτωλούς ότι: «Φωτιά έχει ανάψει από τον θυμό μου· θα καίει έως τον κατώτατο άδη. Θα καταφάει τη γη και τα γεννήματά της· θα καταφλέξει τα θεμέλια των ορέων. Θα συσσωρεύσω επάνω τους συμφορές και θα εξαντλήσω τα βέλη μου εναντίον τους;». Και πάλι: «Θα ακονίσω σαν αστραπή τη μάχαιρά μου, και το χέρι μου θα αναλάβει την κρίση· και θα αποδώσω δικαιοσύνη στους εχθρούς και θα ανταποδώσω σε όσους με μισούν». Τον δε Ησαΐα να βοά: «Ποιος θα σας αναγγείλει ότι καίει φωτιά; Ποιος θα σας αναγγείλει τον αιώνιο τόπο;»

Και όταν οι μύστες και φίλοι και αδελφοί του δεν μπόρεσαν να σταθούν και να αντικρίσουν τη μεταμόρφωσή του, πώς θα μπορέσουμε να τον ατενίσουμε εμείς, οι αμαρτωλοί και αμετανόητοι τότε, όταν το στερέωμα αποσυρθεί από τη μέση σαν παραπέτασμα, και φανερωθεί στους θνητούς μυριοπλάσια λαμπρότερος από τον ήλιο και έλθει επί της γης μέσα στην πατρική δόξα με μυριάδες αγγέλων, όταν δια των αγίων αγγέλων συγκεντρώσει με τιμή από τους τέσσερις ανέμους τους εκλεκτούς του, όταν «το πυρ του θυμού του θα αναφλεγεί έως τον κατώτατο άδη και θα καταφάει τη γη και τα γεννήματά της, θα φλέξει τα θεμέλια των ορέων», και «θα εκλάμψουν τότε οι δίκαιοι περισσότερο από τον ήλιο», όπως ο ίδιος υποσχέθηκε χωρίς ψεύδος, ενώ οι αμαρτωλοί θα σκοτιστούν περισσότερο και θα αποχωριστούν εκεί όπου, όπως λέει, «ο σκώληκάς τους δεν θα πεθάνει και το πυρ τους δεν θα σβήσει»;

Και πρόσεξε την ακριβή αντιστοιχία. Εκείνοι μεν με παρόργησαν με αυτό που «δεν είναι Θεός», και εγώ «θα τους παραδώσω σε ένα ασύνετο έθνος, που δεν είναι καν έθνος, διότι έχει ανάψει φωτιά από τον θυμό μου» και τα υπόλοιπα λόγια της δίκαιης οργής. «Είπα: Θα τους διασκορπίσω και θα εξαλείψω τη μνήμη τους από τους ανθρώπους». Και το μεν δίκαιο, λέει, είναι αυτό. «Αν δεν ήταν η οργή των εθνών». Διότι, λέει, είμαι οργισμένος και με αυτούς εξαιτίας της ασέβειάς τους. Και εάν τυχόν επικρατήσουν αυτού του λαού, σύντομα θα υπερηφανευθούν και θα πουν: «Το χέρι μας είναι υψωμένο και δεν έκανε ο Κύριος όλα αυτά. Διότι είναι ένα έθνος που έχει χάσει την ικανότητα να σκέφτεται και δεν έχει γνώση» ώστε να διακρίνει με ασφάλεια.

Και αυτήν, λοιπόν, την καύση, που πρόκειται να λιώσει τη γη, ο ίδιος την προανήγγειλε μέσω του Μωυσή λέγοντας: «Φωτιά θα ανάψει από τον θυμό μου· θα καίει μέχρι τον κατώτατο άδη, θα καταφάει τη γη και τα γεννήματά της, θα καταφλέξει τα θεμέλια των ορέων».

Και έχοντας λάβει το παιδί τέτοιου είδους γέννηση και από τις δύο πλευρές, είχε ανάλογη και προς τις δύο και την ανατροφή του, και από την πρώτη κιόλας ηλικία αναδείχθηκε θρέμμα της σοφίας, όχι τόσο της αισθητής όσο της νοητής μητέρας, έχοντας θηλάσει στον κατάλληλο καιρό το γάλα και των δύο. Διότι δεν έτυχε να έχει ιδιαίτερα επιδέξια φύση για την εύκολη αφομοίωση των πιο στοιχειωδών μαθημάτων της καθ' ημάς σοφίας· η υπερβολική του όμως επιμέλεια αναπλήρωνε το υστέρημα της φύσης του. Επιπλέον δε, εφηύρε και ένα πολύ σοφό τέχνασμα, πραγματικά άξιο της θείας χάρης που επρόκειτο να του δοθεί αργότερα, μέσω του οποίου ανόρθωσε την αδυναμία της φύσης του. Διότι, αφού ζήλωσε την πίστη της αιμορροούσας και πίστεψε χωρίς κανένα δισταγμό ότι, αν αγγίξει μόνο και αυτός το κράσπεδο των ιματίων του Ιησού, θα αποβάλει αμέσως την ασθένεια της φύσης του, όπως εκείνη την αρρώστια της, προσέρχεται κρυφά στην εκκλησία, και αφού τρύπωσε κάτω από την ιερή τράπεζα την ώρα που ο ιερέας επρόκειτο να τελέσει τη θεία μυσταγωγία, και παραμένοντας εκεί μέχρι την ολοκλήρωση της τελετής, αφού άγγιξε με το κεφάλι του το θείο πέπλο το οποίο ονομάζουμε ενδυτή, αποχώρησε έπειτα από εκεί κρυφά και πάλι, έχοντας λάβει τη χάρη ακριβώς όπως πίστεψε, σε τέτοιο βαθμό ώστε αμέσως να αποστηθίσει τη δεύτερη ωδή του Μωυσή με μία μόνο μελέτη.