Πατερικές αναφορές στο ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 32:26

«Δόντια»: Γίνονταν τροφή για τα άγρια ζώα. «Μετά θυμού»: Εννοεί τους δράκοντες, τα μεγάλα φίδια. «Έξωθεν»: Διότι έσφαζαν τα παιδιά τους στους δαίμονες. «Και εκ των»: Διότι από εκεί που ήλπιζαν ειρήνη, από εκεί δέχονταν πόλεμο. «Νεανίσκος»: Νέος και νέα πέθαιναν μαζί. «Θηλάζων»: Τα βρέφη μαζί με τους γέροντες πέθαιναν μαζί. «Είπα»: Διότι οι Ιουδαίοι διασκορπίστηκαν σε όλη τη γη. «Θα παύσω»: Διότι δεν υπάρχει ούτε η ανάμνησή τους ανάμεσα στους ανθρώπους. «Ει μη»: Διότι εξαιτίας των εχθρών τους διατηρήθηκε κάποια ανάμνησή τους. «Και ίνα μη»: Για να μην εξυψωθούν υπέρμετρα οι αντίπαλοι. «Μη είπωσιν»: Για να μην καυχηθούν οι εχθροί τους ότι με τη δική τους δύναμη κατέστρεψαν τους Ιουδαίους. «Και ουχί»: Διότι επρόκειτο να πουν ότι με τη δική τους δύναμη το έκαναν. «Ότι έθνος»: Το έθνος των Ιουδαίων, διότι εξέπεσαν από το σχέδιο του Θεού με το δικό τους θέλημα. «Και ουκ έστιν»: Διότι στερήθηκαν κάθε σύνεση. «Ουκ εφρόνησαν»: Δεν θέλησαν να θυμηθούν όσα έπραξε σε αυτούς ο Θεός από την αρχή. «Καταδεξάσθωσαν»: Δηλαδή να αναμένουν την παρουσία του Χριστού. «Πώς διώξεται»: Πώς καθένας από τους αποστόλους θα αφήσει πίσω του πολλές χιλιάδες. Και εννοεί τον Παύλο. «Και δύο»: Όπως ο Πέτρος και ο Ιωάννης που μετέστρεψαν πολλούς στην πίστη του Χριστού και Θεού. «Ει μη ο Θεός»: Διότι ο Θεός παρέδωσε τα έθνη στα χέρια των αποστόλων, για να σωθούν μέσω της πίστης.

Και πρόσεξε την ακριβή αντιστοιχία. Εκείνοι μεν με παρόργησαν με αυτό που «δεν είναι Θεός», και εγώ «θα τους παραδώσω σε ένα ασύνετο έθνος, που δεν είναι καν έθνος, διότι έχει ανάψει φωτιά από τον θυμό μου» και τα υπόλοιπα λόγια της δίκαιης οργής. «Είπα: Θα τους διασκορπίσω και θα εξαλείψω τη μνήμη τους από τους ανθρώπους». Και το μεν δίκαιο, λέει, είναι αυτό. «Αν δεν ήταν η οργή των εθνών». Διότι, λέει, είμαι οργισμένος και με αυτούς εξαιτίας της ασέβειάς τους. Και εάν τυχόν επικρατήσουν αυτού του λαού, σύντομα θα υπερηφανευθούν και θα πουν: «Το χέρι μας είναι υψωμένο και δεν έκανε ο Κύριος όλα αυτά. Διότι είναι ένα έθνος που έχει χάσει την ικανότητα να σκέφτεται και δεν έχει γνώση» ώστε να διακρίνει με ασφάλεια.

Οι Ιουδαίοι όμως «δεν φρόντισαν να κατανοήσουν», για ποια αιτία «δεν διασκορπίστηκαν, ούτε έπαψε από τους ανθρώπους η μνήμη τους» και επειδή δεν κατανόησαν, θα τα υποστούν όλα αυτά «στον επερχόμενο χρόνο». Πράγμα το οποίο και υπέστησαν σε διάφορους καιρούς και μετά τη σφαγή του Χριστού. «Πώς θα καταδιώξει ένας χίλιους και δύο θα μετακινήσουν μυριάδες;» Αυτός που ρωτά, ο ίδιος και απαντά, ότι κανένας δεν είναι ικανός για την καταδίωξη χιλίων ούτε δύο είναι ικανοί να μετακινήσουν μυριάδες, «εάν ο Κύριος δεν παραδώσει τους καταδιωκόμενους, εξαιτίας της αμαρτίας τους, στα χέρια εκείνων που τους καταδιώκουν, του ενός έναντι των χιλίων και των δύο έναντι των μυριάδων».

Και έχοντας λάβει το παιδί τέτοιου είδους γέννηση και από τις δύο πλευρές, είχε ανάλογη και προς τις δύο και την ανατροφή του, και από την πρώτη κιόλας ηλικία αναδείχθηκε θρέμμα της σοφίας, όχι τόσο της αισθητής όσο της νοητής μητέρας, έχοντας θηλάσει στον κατάλληλο καιρό το γάλα και των δύο. Διότι δεν έτυχε να έχει ιδιαίτερα επιδέξια φύση για την εύκολη αφομοίωση των πιο στοιχειωδών μαθημάτων της καθ' ημάς σοφίας· η υπερβολική του όμως επιμέλεια αναπλήρωνε το υστέρημα της φύσης του. Επιπλέον δε, εφηύρε και ένα πολύ σοφό τέχνασμα, πραγματικά άξιο της θείας χάρης που επρόκειτο να του δοθεί αργότερα, μέσω του οποίου ανόρθωσε την αδυναμία της φύσης του. Διότι, αφού ζήλωσε την πίστη της αιμορροούσας και πίστεψε χωρίς κανένα δισταγμό ότι, αν αγγίξει μόνο και αυτός το κράσπεδο των ιματίων του Ιησού, θα αποβάλει αμέσως την ασθένεια της φύσης του, όπως εκείνη την αρρώστια της, προσέρχεται κρυφά στην εκκλησία, και αφού τρύπωσε κάτω από την ιερή τράπεζα την ώρα που ο ιερέας επρόκειτο να τελέσει τη θεία μυσταγωγία, και παραμένοντας εκεί μέχρι την ολοκλήρωση της τελετής, αφού άγγιξε με το κεφάλι του το θείο πέπλο το οποίο ονομάζουμε ενδυτή, αποχώρησε έπειτα από εκεί κρυφά και πάλι, έχοντας λάβει τη χάρη ακριβώς όπως πίστεψε, σε τέτοιο βαθμό ώστε αμέσως να αποστηθίσει τη δεύτερη ωδή του Μωυσή με μία μόνο μελέτη.

Έπρεπε, λοιπόν, εσύ, αφού μελέτησες συνεχώς το προηγούμενο γράμμα και εξακρίβωσες με σύνεση την αναίρεση του ψεύδους που περιέχεται σε αυτό, ούτε να γίνεις σε εμάς αιτία για νέους κόπους ούτε να φθείρεις τη συμφωνία με αντιλογίες, και, ακολουθώντας τη διδασκαλία των πατέρων, να αποφεύγεις τα επινοήματα των Ακεφάλων, οι οποίοι, έχοντας περιέλθει από παντού σε αδιέξοδο, στηρίζονται σύμφωνα με τον προφήτη σε μια σπασμένη καλαμένια ράβδο, δηλαδή στην ψευδολογία και την απάτη, χωρίς να έχουν ούτε λόγο συνήγορο ούτε νόμο βοηθό ούτε κανέναν από τους αγίους να συμφωνεί με τη δική τους παραφροσύνη, αλλά, έχοντας στασιάσει και μεταξύ τους, μοιράστηκαν σε ποικίλες διαιρέσεις της πλάνης, και, καθώς η διάσπαση προχώρησε σε άπειρα τμήματα, διασκορπίστηκαν, δείχνοντας να επαληθεύεται στους ίδιους η απειλή εναντίον των αχάριστων Ισραηλιτών· διότι λέει: «Είπα, θα τους διασκορπίσω, και θα εξαλείψω από τους ανθρώπους τη μνήμη τους».