Πατερικές αναφορές στο ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 32:33

Και από αυτό μαθαίνουμε ότι οι αγγελικές δυνάμεις έχουν ταχθεί επί των κτισμάτων, άλλη μεν στα ύδατα, άλλη δε στο πυρ, και άλλη σε κάποιο άλλο μέρος της κτίσεως. Τον τιμωρητικό χαρακτήρα αυτού, λοιπόν, τον μαθαίνουμε από το γεγονός ότι έχει ταχθεί στο πυρ. Όντας μεταξύ των ανώτερων αγγέλων, αναφέρει πως προστάζει με κραυγή αυτόν που κρατά το δρεπάνι να τρυγήσει τους βότρυες της αμπέλου της γης, με τους οποίους χαρακτηρίζονται οι ασεβείς και οι παράνομοι που γεμίζουν το ποτήριο του θυμού του Κυρίου, αφού καρποφόρησαν για τον αγαθό γεωργό θυμό δρακόντων και θυμό ασπίδων αντί για οίνο ευφροσύνης.

Ο Αρ. είπε: Συμφωνώ ότι ο Υιός είναι ομοούσιος με τον Πατέρα· δώσε μου λοιπόν εξήγηση σχετικά με την άμπελο. Ο Αθ. είπε: Δύο είδη αμπέλου συνηθίζει να αναφέρει η Θεία Γραφή. Τη μία αγαθή και ευφραντική, που χαροποιεί την καρδιά του ανθρώπου, δηλαδή τον Κύριο Ιησού Χριστό· και την άλλη τον διάβολο, που στάζει λύσσα και δηλητήριο, σύμφωνα με το γεγραμμένο: «Διότι η άμπελός τους προέρχεται από τα Σόδομα, και η κληματίδα τους από τα Γόμορρα· το σταφύλι τους είναι σταφύλι χολής, τσαμπί πικρίας· το κρασί τους είναι ανίατο δηλητήριο ασπίδων». Ακόμη, και ο λαός ονομάστηκε άμπελος, και οι δίκαιοι πολλές φορές ονομάστηκαν αμπελώνες, απλώς όμως και αόριστα, χωρίς τη φράση: «Εγώ είμαι η άμπελος η αληθινή». Για να μην καταταχθεί λοιπόν, εξαιτίας της ονομασίας, και ο Σωτήρας στις προαναφερθείσες αμπέλους —δεν εννοώ στον διάβολο, αλλά σε αυτήν που μεταφέρθηκε από την Αίγυπτο και φυτεύτηκε για να βγάλει σταφύλια, αλλά έβγαλε αγκάθια— μίλησε με την εξής προσθήκη: «Εγώ είμαι η άμπελος η αληθινή», της οποίας ο καρπός είναι ζωή, χαρά, ειρήνη, αγάπη, δικαιοσύνη, ειλικρινέστατη πίστη, γνώση, ευσέβεια, αγνεία, σεμνότητα, φιλανθρωπία, πραότητα, εγκράτεια και τα παρόμοια με αυτά. Επειδή και τα κλήματα, εφόσον έχουν την ίδια ευγένεια με την αληθινή άμπελο, πρέπει να βγάζουν παρόμοιο καρπό με την άμπελο της οποίας είναι κλήματα.

Αυτή δε η φυτεία έχει την άμπελο από το φυτό των Σοδόμων και την κληματίδα από τα Γόμορρα, και καλλιεργεί σταφύλι χολής, και αποδίδει τσαμπί πικρίας σε εκείνους που την κατέχουν· ο οίνος τους είναι δηλητήριο δρακόντων και ανίατο δηλητήριο ασπίδων.

Και αμπελώνας φυτεμένος στα Σόδομα είναι εκείνος που, μέσω της πονηρής συνήθειας του βίου, καλλιεργείται από τους κακούς που υπηρετούν εκεί ως μισθωτοί του διαβόλου. Όσοι, λοιπόν, διδάχθηκαν τα δικά του και απέρριψαν τα δόγματα του Κυρίου, ξερίζωσαν βέβαια τους εαυτούς τους από την αληθινή άμπελο του Θεού, ο οποίος είπε: «Εγώ είμαι η άμπελος η αληθινή». —Έφεραν δε από τα Σόδομα και τα Γόμορρα την κληματίδα, γι' αυτό και καλλιεργούν σταφύλι χολής και βότρυ πικρίας· και ο οίνος τους είναι δηλητήριο δρακόντων, και δηλητήριο ασπίδων ανίατο.

Διότι αυτός κάπου λέει για εκείνους από τον Ισραήλ: «Γέννησα και ύψωσα υιό». Και είναι συνήθεια στη θεία Γραφή να παρομοιάζει μερικές φορές τη μητέρα των Ιουδαίων, εννοώ την Ιερουσαλήμ, με όρος. Επομένως, βρίσκονταν ως άνθος στην κορυφή του όρους, δηλαδή πάνω από όλους, και πάνω σε όλους ως ηγέτες, έχοντας λάβει με βάση τον νόμο το δικαίωμα να εξουσιάζουν τους άλλους. Αυτοί λοιπόν ήταν που μεθούσαν χωρίς κρασί. Διότι η άμπελός τους προερχόταν από την άμπελο των Σοδόμων, και η κληματίδα τους από τα Γόμορρα, το σταφύλι τους ήταν σταφύλι χολής, το τσαμπί τους γεμάτο πικρία, και ανίατος θυμός δρακόντων. Επειδή μεθούσαν όχι πίνοντας αυτό το αισθητό κρασί, αλλά με το μεθύσι από άκρατο θυμό και μανία, και βάζοντας στον νου τους το σκοτάδι της διαβολικής κακοτροπίας. «Ιδού, ισχυρός και σκληρός ο θυμός του Κυρίου, σαν χαλάζι που πέφτει με ορμή και δεν αφήνει σκέπη, σαν πολύ νερό που παρασύρει χώρα στη γη, θα κάνει ανάπαυση στα χέρια και στα πόδια, και θα καταπατηθεί το στεφάνι της ύβρεως, οι μισθωτοί του Εφραΐμ». Το με ποιον τρόπο θα τους συμβούν τα δεινά, και ότι θα τιμωρηθούν για την ασέβεια προς τον Χριστό, περιπίπτοντας στον σκληρό και ανήμερο θυμό Εκείνου που κρίνει δίκαια, μας το υποδηλώνει μέσω αυτών ο προφητικός λόγος.

Εκείνος που μισεί τον δόλο λυτρώνεται από την κατάρα. Εκείνος που υπομένει τους πειρασμούς στεφανώνεται ως ομολογητής ενώπιον του βήματος του Χριστού. Εκείνος που γογγύζει και δυσφορεί στις συμφορές που τον πλήττουν, και στις θλίψεις που συμβαίνουν πέφτει σε ακηδία και βλασφημεί, αυτός έχει πλανηθεί και έχει νου αναίσθητο. Ο πράος, και επιεικής, και ταπεινόφρων επαινείται από τον Θεό, μακαρίζεται από τους αγγέλους, και εγκωμιάζεται από τους ανθρώπους. Αντίθετα, ο πικρόχολος, και οξύθυμος, και ευέξαπτος είναι καταραμένος από τον Θεό. αυτού η τροφή είναι σταφύλι πικρίας δαιμόνων, το δε κρασί του θυμός δρακόντων, και η πόση του αγιάτρευτο δηλητήριο ασπίδας. Οι καθαροί στην καρδιά βλέπουν τη δόξα του Θεού. ενώ εκείνοι που έχουν ρυπωμένο τον νου, βλέπουν σαν σε καθρέφτη τον διάβολο. Εκείνοι που έπραξαν φαύλα, και σκέπτονται άτοπα, και μηχανεύονται κακά για τον πλησίον, εμποδίζουν τους εαυτούς τους από τη θεία κοινωνία. Εκείνοι που βάφουν το πρόσωπό τους με κοκκινάδι και τρίβουν τα μάγουλά τους με ψιμύθιο και τα λευκαίνουν, και στολίζονται μπροστά σε καθρέφτες, με σκοπό να αιχμαλωτίσουν και να σαγηνεύσουν ψυχές στην ακολασία και σε άτοπες επιθυμίες και σε σατανικούς έρωτες, την ημέρα της κρίσεως δεν θα βρεθούν θεοσεβείς. αλλά τιμωρούνται ως καταφρονητές των εντολών του Θεού. Εκείνοι που περιεργάζονται ξένη ομορφιά, στερούνται την ομορφιά του παραδείσου. Εκείνοι που χαίρονται για την πτώση των άλλων, γκρεμίζουν στην πτώση τον ίδιο τους τον εαυτό.

Αυτά, νομίζω, θα μπορούσαν να είναι το κοσμικό φρόνημα, οι γήινες επιθυμίες, οι μέριμνες της σάρκας, οι μάταιοι περισπασμοί. Για μερικούς από τους ιερείς που έπαθαν αυτά, θρηνούσε ο προφητικός λόγος, λέγοντας περίπου τα εξής: «Διότι ιερέας και προφήτης εξέστησαν εξαιτίας του κρασιού, από τη μέθη του σίκερα». Και βέβαια και για άλλους λέει ο προφήτης: «Διότι από το αμπέλι των Σοδόμων προέρχεται το αμπέλι τους, και η κληματαριά τους από τα Γόμορρα· το σταφύλι τους είναι σταφύλι χολής, το τσαμπί τους γεμάτο πίκρα, ο οίνος τους είναι δηλητήριο δρακόντων». Επίσης, αναφέρεται ότι κάποιοι άλλοι ποτίζουν τον πλησίον τους με θολερή ανατροπή. Αποκλείει, λοιπόν, κάθε τι που μπορεί να μεθύσει τον νου των αγιασμένων. Και μάλιστα αναφέρει πολύ σωστά ότι πρέπει να μην έχουν καμία μετοχή σε ξίδι, ονομάζοντας ξίδι, όπως νομίζω, τις παρά φύσιν και διεστραμμένες ηδονές. Απαγορεύει δε τη χρήση σταφίδας και γιγάρτων, μην επιτρέποντας στον νου να φτάσει ούτε στα παλαιά υπολείμματα των ηδονών που υπάρχουν μέσα μας. Επομένως, το κρασί και όλα τα παράγωγά του έχουν αποδοκιμαστεί από τον νόμο, για αυτήν ακριβώς, όπως πιστεύω, και όχι για άλλη αιτία.

Και αυτά μεν αφορούν τους αποστόλους· στη συνέχεια δε, μεταβαίνοντας ο λόγος σε αυτούς της αριστερής παράταξης, προσθέτει: «διότι αυτοί είναι πλανημένοι από το κρασί». Το ποιοι όμως είναι «αυτοί», το ερμηνεύει λέγοντας: «ο ιερέας και ο προφήτης». Βλέπεις ποιοι ήταν το «στεφάνι της ύβρεως»· είναι φανερό ότι πρόκειται για τους «ιερείς» του προηγούμενου λόγου και για τους ονομαζόμενους «προφήτες» τους, οι οποίοι, ωστόσο, διεκδικούσαν για τους εαυτούς τους προφητικά αξιώματα. Όλοι «αυτοί», λέει, «πλανήθηκαν από το κρασί» και «εξαιτίας του σίκερα» από «χολή και πικρία και θυμό δρακόντων». «Πλανήθηκαν εξαιτίας του σίκερα», το οποίο οι υπόλοιποι ερμηνευτές ονόμασαν «μέθυσμα» (μεθυστικό ποτό). Για να μην εκλάβει όμως κανείς ως «κρασί» και «μέθυσμα» αυτό που εννοείται με την πρόχειρη έννοια, έλαβε τα μέτρα του νωρίτερα, λέγοντας: «αυτοί που μεθούν χωρίς κρασί». Επομένως, ήταν διαφορετικό αυτό το «κρασί» και άλλο το ονομαζόμενο «σίκερα» ή το «μέθυσμα», μέσω του οποίου επήλθε σε αυτούς η πλάνη. Έπειτα προσθέτει: «Αυτό είναι φάσμα»· διότι ήταν αληθινά «φάσμα» (όραμα) και φάντασμα το να πάθουν όλοι τους μαζικά τόσα πολλά και το να επινοήσουν μια δεινή και άθεη «βουλή» (σχέδιο), την οποία θα καταλάβει η προερχόμενη από τον Θεό «κατάρα». Ο μεν Ιούδας, λοιπόν, εξαιτίας των χρημάτων και της «πλεονεξίας» για αυτά, «πρόδιδε» τον Σωτήρα, ενώ οι υπόλοιποι, διεκδικώντας την προερχόμενη από τον λαό «πλεονεξία» και φοβούμενοι για την εξουσία τους μήπως τυχόν τους καθαιρέσει ο λόγος του Χριστού, μηχανεύτηκαν τη σκευωρία εναντίον του.

Ισραήλ, λοιπόν, θα μπορούσε να είναι και κάθε διορατική ψυχή, η οποία ποιμαίνεται παντοτινά από τον καλό ποιμένα. Και άμπελος του Θεού θα μπορούσε να ονομαστεί εκείνη που διασώζει την εικόνα Εκείνου που είπε στα Ευαγγέλια: «Εγώ είμαι η άμπελος η αληθινή». Αντιθέτως, η άμπελος που μεταφέρθηκε από την Αίγυπτο είναι η ψυχή που έχει υποστεί διαστροφή· τέτοιος έγινε ο λαός των Ιουδαίων, ο οποίος ειδωλολάτρησε στην Αίγυπτο για μακρά χρόνια και απέδωσε ελάχιστους καρπούς, όπως μαρτυρεί ο Μωυσής στη μεγάλη ωδή, γράφοντας γι' αυτούς τα εξής: «Διότι από την άμπελο των Σοδόμων προέρχεται η άμπελός τους, και η κληματίδα τους από τα Γόμορρα. Το σταφύλι τους είναι σταφύλι χολής, το τσαμπί τους γεμάτο πίκρα. Δηλητήριο δρακόντων είναι το κρασί τους, και δηλητήριο οχιών ανίατο». Όμως, παρόλο που βρίσκονταν σε αυτήν την κατάσταση, ο Θεός τους επισκέφθηκε και τους μεταφύτευσε, ξεριζώνοντάς τους μεν από τη συναναστροφή και προσκόλληση της Αιγύπτου, και μεταφυτεύοντάς τους δε σε άλλη χώρα και σε τόπο εύφορο, όπως διδάσκει ο Ησαΐας λέγοντας: «Αμπελώνας δημιουργήθηκε για τον αγαπημένο σε πλαγιά, σε τόπο εύφορο. Και έβαλα γύρω του φράχτη, και τον περιχαράκωσα, και φύτεψα την άμπελο Σωρήχ. Και έχτισα πύργο στη μέση του, και έσκαψα σε αυτόν πατητήρι». Και πράγματι, μεταφέροντας την προαναφερθείσα άμπελο, τη φύτεψε σε τόπο εύφορο και πολύ καλύτερο από τη χώρα της Αιγύπτου.

Αλλά αυτό θα γίνει φανερό από τα λόγια του Κυρίου, ο Οποίος είπε: «Εγώ είμαι η άμπελος, εσείς τα κλήματα»· διότι, εάν πραγματικά βρισκόμαστε μέσα σε Αυτόν, ριζωμένοι, καρποφορώντας και αυξανόμενοι, καθώς λέγει ο απόστολος, θα κατανοήσουμε μέσα από όσα έχουν ειπωθεί ότι, εφόσον δημιουργηθήκαμε μέσα σε Αυτόν και χωρίς Αυτόν δεν υπάρχουμε, απαιτείται από εμάς εκ μέρους Του το τσαμπί των έργων μας να είναι άξιο του ζωτικού χυμού που μας τρέφει, το οποίο ούτε εξαιτίας της οργής να είναι αγουρωπό και στυφό, ούτε εξαιτίας κάποιας ηδονής να φθείρεται και να διαλύεται μέσα στη σήψη. Διότι μέσα στη ληνό (πατητήρι) της ψυχής του καθενός –και ληνός είναι η συνείδηση– το τσαμπί των έργων θα αποθηκεύσει για εμάς τον οίνο για την έπειτα ζωή. Και είναι απόλυτη ανάγκη ο καθένας να τρέφεται από τους δικούς του κόπους, οποιοιδήποτε κι αν τύχει να είναι αυτοί· πόσο μακάριοι, βέβαια, είναι εκείνοι οι γεωργοί, των οποίων ο οίνος ευφραίνει την καρδιά κατά την ώρα της απόλαυσης. Αξιολύπητοι δε, αντίθετα, και άξιοι θρήνων είναι εκείνοι των οποίων ο οίνος γίνεται δηλητήριο δρακόντων, κατά τον λόγο του Μωυσή, έχοντας μεταβληθεί σε δηλητηριώδη σύσταση, καρποφορώντας την απώλεια από το Σοδομιτικό κλήμα. Εάν λοιπόν αποβλέπεις στην ογδόη ημέρα, να θυμάσαι, λέγει, τις ληνούς, ώστε, μέσω των αγαθών έργων, οι ληνοί σου να υπερχειλίσουν από ανθοσμία οίνο, κατά τον παροιμιώδη λόγο.

Και επειδή ο Θεός έθεσε τον άνθρωπο για να εργάζεται και να φυλάσσει τον παράδεισο, η νύμφη είπε τούτο, ότι δηλαδή, ενώ ο Θεός τοποθέτησε την ψυχή μου στη ζωή (διότι η απόλαυση του παραδείσου, στον οποίο ο Θεός έθεσε τον άνθρωπο για να τον εργάζεται και να τον φυλάσσει, ήταν ζωή), οι εχθροί τη μετέστησαν από τη φύλαξη του παραδείσου στο να μεριμνά για τον δικό τους αμπελώνα, του οποίου ο βότρυς καλλιεργεί την πικρία και το σταφύλι τη χολή. Τέτοιος αμπελώνας ήταν τα Σόδομα, τέτοια κληματίδα τα Γόμορρα, που καταδικάστηκαν μαζί με τα Σόδομα, μέσα από τα οποία ο αγιάτρευτος θυμός των δρακόντων ξεχείλισε στα πονηρά πατητήρια των Σοδομιτών. Είναι δε δυνατόν και μέχρι σήμερα να δει κανείς τους περισσότερους ανθρώπους να είναι επιμελητές και φύλακες τέτοιων αμπελώνων, οι οποίοι με ζήλο διατηρούν μέσα τους τα πάθη, σαν να φοβούνται μήπως χάσουν το κακό. Βλέπεις τους πονηρούς φύλακες της ειδωλολατρίας, τόσο εκείνης που εκδηλώνεται μέσω της ασέβειας όσο και εκείνης μέσω της πλεονεξίας, πώς επαγρυπνούν στη φύλαξη των κακών, θεωρώντας ως ζημιά το να στερηθούν την ανομία. Και για τους άλλους ομοίως, μπορεί να δει κανείς εκείνους που έχουν αποδεχθεί εμπαθώς την ηδονή ή την υπερηφάνεια ή την οίηση ή οτιδήποτε άλλο παρόμοιο, πώς περιβάλλουν με κάθε φύλαξη τέτοιου είδους κακά, θεωρώντας κέρδος το να μην καθαρίσουν ποτέ την ψυχή τους από τα κακά.

Υπάρχει λοιπόν, αδελφοί, και άλλος πονηρός κορεσμός και μέθη, η οποία δεν προέρχεται από τα φαγητά ούτε από τα ποτά και την τρυφή σε αυτά, αλλά από την οργή προς τον πλησίον, το μίσος και τη μνησικακία, και από τα κακά που γεννιούνται από αυτά. Γι' αυτά και ο Μωυσής στην ωδή αναφέρει: «ο οίνος τους είναι δηλητήριο δρακόντων, και αθεράπευτο δηλητήριο ασπίδων». Για τον λόγο αυτόν ο προφήτης Ησαΐας λέει: «αλίμονο σε όσους μεθούν χωρίς κρασί»· και πάλι ο ίδιος παραγγέλλει λέγοντας: «μη νηστεύετε για φιλονικίες». Αλλά και προς αυτούς που νηστεύουν κατ' αυτόν τον τρόπο λέει εκ μέρους του Κυρίου: «εάν κάμψεις τον τράχηλό σου σαν κρίκο, ούτε έτσι θα ονομάσετε τη νηστεία δεκτή, και εάν πληθύνετε τις δεήσεις σας, δεν θα σας εισακούσω», και «όταν εκτείνετε τα χέρια σας προς εμένα, θα αποστρέψω τα μάτια μου από εσάς».

«Διότι δεν είναι»: Πώς άλλωστε ήταν δυνατόν τα άλαλα και κωφά είδωλα να είναι όμοια με τον ζωντανό Θεό; «Οι δε εχθροί»: Εννοεί τους δαίμονες· διότι εξέπεσαν από τον Θεό. «Διότι από την άμπελο»: Δηλαδή είναι άκαρπη και στάχτη. «Και η κληματίδα»: <Γίναμε> καμένη και εντελώς μάταιη. «Η σταφυλή»: Διότι καρποφόρησε χολή, με την οποία πότισαν τον Χριστό. «Ο βότρυς»: Διότι τους προεσήμαινε το ξύδι και τη χολή, με τα οποία επρόκειτο να ποτίσουν τον δεσπότη του αμπελώνα. «Θυμός»: Διότι το ποτήριό τους, το οποίο κέρασαν στον ίδιο τους τον δεσπότη, ήταν γεμάτο από δηλητήριο και δόλο. «Όχι αυτά»: Δηλαδή, όλα αυτά [έχουν συγκεντρωθεί και] τα φυλάσσω για εσάς για την ημέρα της κρίσεως. «Και έχει σφραγιστεί»: Δηλαδή, φυλάσσεται για εσάς. «Σε ημέρα»: Όταν πρόκειται να δικάσω όλα τα έθνη. «Στον καιρό»: Εννοεί τον καιρό του πάθους, όταν θα απλώσουν τα χέρια τους πάνω στον Θεό που φανερώθηκε. «Διότι είναι εγγύς»: Εννοεί την παρουσία του Χριστού, στην οποία όσοι απίστησαν καταστράφηκαν. «Και παρίσταται»: Δηλαδή, έχει ήδη πλησιάσει και είναι έτοιμη. «Διότι θα κρίνει»: Κατά την ημέρα της δίκης. «Και για τους δούλους»: Όσοι πίστεψαν στην επιφάνειά του, σε αυτούς τότε θα βρει παρηγοριά. «Διότι τους είδε»: Με τον φόβο της κρίσεως· διότι τότε παραλύουν κυρίως οι Ιουδαίοι, βλέποντας ως κριτή αυτόν που σταύρωσαν. «Σε επαγωγή» (καταστροφή): <Να οδηγούνται στην κρίση και να ξηραίνονται από τον φόβο>. «Και είπε»: Αυτούς, λέει, που επικαλούσασταν για βοήθεια. «Στους οποίους»: Σε αυτούς, λέει, που είχατε τις ελπίδες σας.

Διότι λέγει ο ένας, δηλαδή ο πρώτος νεανίσκος, εισάγοντας την εμπαθή ευζωία του σώματος, ότι υπερισχύει ο οίνος, ονομάζοντας «οίνο» συνολικά και περιγραφικά την παραφορά και τη μέθη των παθών μέσα στις ηδονές, ως κατάσταση που βγάζει εκτός εαυτού τη διάνοια και παραχαράσσει τη χρήση των κατά φύση λογισμών. Διότι «ο οίνος τους», λέγει η Γραφή, «είναι θυμός δρακόντων και ανίατος θυμός ασπίδων», ονομάζοντας τη ζέση των σαρκικών ηδονών οίνο δρακόντων, και αποκαλώντας την τυραννική και υπερήφανη καταφρόνηση της παρακοής οίνο ασπίδων. Επειδή αυτό το θηρίο, όπως λέγεται, περισσότερο από όλα τα θηρία της γης φράσσει τα αυτιά του στις επωδούς, καταδυναστεύοντας από υπερηφάνεια εκείνους που το γητεύουν.

Του Νεοφύτου, πρεσβυτέρου, μοναχού και εγκλείστου, προς αυτούς που ατακτούν και καταλύουν τα προοίμια της νηστείας. Όσο αξιέπαινη και μεγάλη ευταξία θέσπισαν οι θείοι κανόνες της Εκκλησίας του Θεού για τη μεγάλη και άμωμη νηστεία, τόσο ορισμένοι, των οποίων θεός είναι η κοιλιά τους, την αθετούν και προκαλούν αταξία, λέγοντας, όπως ακριβώς πληροφορήθηκα, ότι «Ας πάρουμε κρασί και φαγητά την πρώτη Δευτέρα των νηστειών από το πρωί, και ας βγούμε σε κάποιον απομονωμένο τόπο, για να τσακίσουμε εκεί τη μύτη της Τεσσαρακοστής και την ορμή της». Και θα ήθελα κι εγώ να γίνει κάποιο παράδοξο θαύμα και να βρεθώ στη μέση εκείνου του παράνομου και πονηρού συμποσίου, και με ένα ραβδί να συντρίψω τα δοχεία του κρασιού τους, και τη δική τους μύτη να την τσακίσω με τα δεσμά του θείου Πνεύματος· διότι το κρασί τους, σε μια τέτοια ημέρα, είναι αίμα ακάθαρτων ζώων, σκύλου και καμήλας, και φαρμάκι δρακόντων και ανίατο φαρμάκι ασπίδων, ενώ αυτοί που το πίνουν λογαριάζονται από τον Θεό και από αυτούς που σκέφτονται σωστά ως αχόρταγοι χοίροι και αρκούδες, αφού δεν χόρτασαν την απληστία τους κατά τις ημέρες πριν από την Απόκρεω, αλλά, όπως οι χοίροι βγαίνουν από το πρωί για να φάνε κοπριές, έτσι και αυτοί, από το πρωί κατά την πρώτη ημέρα των νηστειών, βγαίνουν για να γεμίσουν τις κοιλιές τους με κοπριές.

Αυτό ακριβώς έπαθαν οι Ιουδαίοι, έχοντας ασεβήσει πολλές φορές προς τον Θεό, αλλά και αργότερα από τους Ρωμαίους μετά τη θανάτωση του Χριστού. Έπειτα στηλιτεύει την αθεΐα των εθνών και υπαινίσσεται τις σοδομιτικές τους πράξεις, ως γεμάτες «από χολή και πικρία», και λέει ότι οι πράξεις τους, οι οποίες είναι οι μυσαρές αρρενομανίες και τα παρόμοια έργα τους, δεν διαφέρουν σε τίποτα από «θυμό δρακόντων και δηλητήριο ασπίδων», τα οποία φυλάσσονται, λέει, «για την ημέρα της απώλειάς» τους, δηλαδή των άθεων εθνών. «Τον δε λαό Του θα κρίνει ο Κύριος», δηλαδή αυτούς που λιποτάκτησαν προς ξένους θεούς. Βλέποντάς τους λοιπόν «παράλυτους και εξαντλημένους», λέει ο Κύριος: «Πού είναι οι θεοί τους, στους οποίους είχαν στηρίξει την πεποίθησή τους;», προς τους οποίους θυσίαζαν και τους οποίους λάτρευαν; «Ας σηκωθούν και ας βοηθήσουν, και ας γίνουν προστάτες σας».

{ "chunk_id": "", "translation": "Εάν όμως η ψυχή σκεπαστεί με άκαρπες παραφυάδες και φύλλα απροσεξίας και δεν φέρει καρπό δικαιοσύνης, και παραμείνει ακλάδευτη και άσκαφτη, και την τρυγούν οι δαίμονες που περνούν από τον δρόμο του βίου, και την καταστρέφει το αγριογούρουνο του δάσους και ο άγριος χοίρος, δηλαδή ο δαίμονας της ακαθαρσίας, θα ακούσει ίσως το «κατακαμένη με φωτιά και κατεστραμμένη» από το πρόσωπο του Θεού· και αφαιρείται ο φραγμός και γκρεμίζεται το τείχος του θείου φόβου από αυτήν, και δεν της δίνεται η βροχή των δακρύων, και σκληραίνει και χερσεύει, και φυτρώνουν πάνω της αγκάθια όπως σε χέρσα γη, και καλλιεργεί σταφύλι χολής από το αμπέλι των Σοδόμων, τσαμπί της πικρίας, παράγοντας ως κρασί το δηλητήριο των δρακόντων και το αθεράπευτο δηλητήριο της ασπίδας, δηλαδή την αναισθησία και την απόγνωση [***" }

Όσο για το ότι, όταν σου ζητείται να δώσεις λόγο για τις φλυαρίες που έγραψες, προβάλλεις το δικό μου όνομα σε όσους σε ρωτούν, τι άλλο θα μπορούσε να πει κανείς παρά ότι αυτό είναι απολύτως σκευωρία κακούργων ανθρώπων; Διότι αυτοί καμιά φορά, όταν τεντώνονται και βασανίζονται και εξαναγκάζονται να πουν αν έχουν συνεργούς στις κλοπές και συνενόχους στις ληστείες τους, κάποιες φορές διαβάλλουν ως ομοίους τους ανθρώπους που είναι εντελώς ανόμοιοι ως προς τις πράξεις τους. Διότι τι σχέση έχω εγώ, καλέ μου άνθρωπε, με τις δοξασίες για τις οποίες με κατηγορείς; Μου διέρρηξες την ψυχή με τις συκοφαντίες σου και δεν κρύβω την αγανάκτησή μου. Μας έθρεψες με άρτο δακρύων και μας πότισες με δηλητήριο φιδιών σαν να ήταν κρασί, μυθολογώντας τέτοια εναντίον μας. Ώ αγαπημένη ευσέβεια, η οποία κατέρχεσαι σε εμάς διαδοχικά από παλιά, από τους προγόνους, σαν πατρική αναφαίρετη κληρονομιά, τι διαβολές υφιστάμεθα από έναν πονηρό άνδρα! Δεν θα ξεστομίσω βέβαια κανέναν άλλον άπρεπο λόγο, για να μην καταδικαστώ πέφτοντας στα ίδια σφάλματα, αν και, όπως φάνηκε, είναι πολύ εύκολο να λέει κανείς τα πάντα. Αν, άριστε, δεν θεωρούσες την ευσέβεια ευκαταφρόνητο πράγμα και δεν είχες μάθει να παίζεις με τα θεία, με τα οποία δεν πρέπει κανείς να παίζει, δεν θα έπλεκες τέτοια λόγια εναντίον ευσεβών ανθρώπων. Θα μπορούσε δε να πει κανείς, όχι άστοχα, ότι το σόφισμά σου είναι σαν εκείνο του Νέσσου. Όμως εκείνος, όταν χτυπήθηκε από τον Ηρακλή, και δικαίως —διότι κυριεύθηκε από αθέμιτο έρωτα—, με το ίδιο δηλητήριο με το οποίο θανατωνόταν και οδηγούνταν στον θάνατο, με αυτό ακριβώς εκδικήθηκε δόλια εκείνον που τον χτύπησε.

Και έχοντας λάβει το παιδί τέτοιου είδους γέννηση και από τις δύο πλευρές, είχε ανάλογη και προς τις δύο και την ανατροφή του, και από την πρώτη κιόλας ηλικία αναδείχθηκε θρέμμα της σοφίας, όχι τόσο της αισθητής όσο της νοητής μητέρας, έχοντας θηλάσει στον κατάλληλο καιρό το γάλα και των δύο. Διότι δεν έτυχε να έχει ιδιαίτερα επιδέξια φύση για την εύκολη αφομοίωση των πιο στοιχειωδών μαθημάτων της καθ' ημάς σοφίας· η υπερβολική του όμως επιμέλεια αναπλήρωνε το υστέρημα της φύσης του. Επιπλέον δε, εφηύρε και ένα πολύ σοφό τέχνασμα, πραγματικά άξιο της θείας χάρης που επρόκειτο να του δοθεί αργότερα, μέσω του οποίου ανόρθωσε την αδυναμία της φύσης του. Διότι, αφού ζήλωσε την πίστη της αιμορροούσας και πίστεψε χωρίς κανένα δισταγμό ότι, αν αγγίξει μόνο και αυτός το κράσπεδο των ιματίων του Ιησού, θα αποβάλει αμέσως την ασθένεια της φύσης του, όπως εκείνη την αρρώστια της, προσέρχεται κρυφά στην εκκλησία, και αφού τρύπωσε κάτω από την ιερή τράπεζα την ώρα που ο ιερέας επρόκειτο να τελέσει τη θεία μυσταγωγία, και παραμένοντας εκεί μέχρι την ολοκλήρωση της τελετής, αφού άγγιξε με το κεφάλι του το θείο πέπλο το οποίο ονομάζουμε ενδυτή, αποχώρησε έπειτα από εκεί κρυφά και πάλι, έχοντας λάβει τη χάρη ακριβώς όπως πίστεψε, σε τέτοιο βαθμό ώστε αμέσως να αποστηθίσει τη δεύτερη ωδή του Μωυσή με μία μόνο μελέτη.