Πατερικές αναφορές στο ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 32:37

Άλλος Προφήτης βοά, λέγοντας: Ιδού, ο Κύριος έρχεται, και ποιος θα υπομείνει την ημέρα της ελεύσεώς του, ή ποιος θα σταθεί όρθιος κατά την εμφάνισή του; Έτερος δε Προφήτης ανακράζει, λέγοντας: Κύριε, άκουσα το άγγελμά σου και φοβήθηκα, και εισήλθε τρόμος στα οστά μου. Άλλος Προφήτης βοά εκ προσώπου του Κυρίου, λέγοντας: Σε ημέρα εκδικήσεως θα ανταποδώσω, και δεν υπάρχει κανείς που θα ξεφύγει από τα χέρια μου. Περί αυτής της ημέρας ο θεόφατος Δαβίδ έλεγε: Ο Θεός θα έλθει εμφανώς, ο Θεός μας, και δεν θα σιωπήσει· φωτιά θα καεί ενώπιόν του, και γύρω του σφοδρή καταιγίδα. Περί αυτής της ημέρας βοά και ο απόστολος Παύλος: Κατά την ημέρα που ο Θεός θα κρίνει τα κρυπτά των ανθρώπων σύμφωνα με το ευαγγέλιό μου. Και πάλι λέγει: Προσέχετε πώς πορεύεστε· είναι φοβερό να πέσει κανείς στα χέρια του ζωντανού Θεού. Βοά δε και ο μακάριος Πέτρος, ο κορυφαίος των Αποστόλων, για την ημέρα εκείνη, λέγοντας: Η ημέρα του Κυρίου έρχεται όπως ο κλέφτης μέσα στη νύχτα, εξαιτίας της οποίας οι ουρανοί φλεγόμενοι θα διαλυθούν, και τα στοιχεία της φύσεως θα λιώσουν καιγόμενα. Και τι να πω για τους Προφήτες και τους Αποστόλους; Ο ίδιος ο Δεσπότης και Κύριός μας προμαρτύρησε για την ημέρα εκείνη, λέγοντας: Προσέχετε μήπως βαρύνουν οι καρδιές σας από την κραιπάλη, τη μέθη και τις βιοτικές μέριμνες, και έλθει αιφνιδίως σε εσάς η ημέρα εκείνη· διότι σαν παγίδα θα επέλθει σε όλους όσους κατοικούν στο πρόσωπο όλης της γης.

Όλοι λοιπόν, όπως είπα, οι θεοφόροι, με πόνο και δάκρυα κράζουν, προμηνύοντας τη θλίψη εκείνης της ημέρας. Για αυτήν την ημέρα έλεγε ο προφήτης Ησαΐας: «Ιδού, ο Κύριος έρχεται για να καταστρέψει όλη τη γη και να εξολοθρεύσει τους αμαρτωλούς από αυτήν». Και πάλι ο ίδιος Προφήτης λέει: «Ιδού, ο Κύριος έρχεται, και ο μισθός του μαζί του, και το έργο του καθενός ενώπιόν του». Άλλος Προφήτης φωνάζει, λέγοντας: «Ιδού, ο Κύριος έρχεται, και ποιος θα υπομείνει την ημέρα της ελεύσεώς του, ή ποιος θα σταθεί όρθιος κατά την εμφάνισή του;» Έτερος δε Προφήτης ανακράζει, λέγοντας: «Κύριε, άκουσα το άγγελμά σου και φοβήθηκα, και εισήλθε τρόμος στα οστά μου». Άλλος φωνάζει εκ προσώπου του Κυρίου, λέγοντας: «Σε ημέρα εκδικήσεως θα ανταποδώσω, και δεν υπάρχει κανείς που θα γλιτώσει από τα χέρια μου».

Διότι, εάν, όταν βέβαια ο προφήτης Ησαΐας λέει «υιούς εγέννησα και ύψωσα» και πάλι «αλλά ο Ισραήλ δεν με εγνώρισε, και ο λαός δεν με κατενόησε» και εξάλλου «εγώ έδωσα εντολή σε όλα τα άστρα, και με το χέρι μου στερέωσα τον ουρανό» και όσα άλλα παρόμοια, δεν ισχυριζόμαστε ότι ο Ησαΐας τα λέει αυτά, αλλά ο Θεός που μιλά μέσα του μέσω αυτού, δεν θα ήταν λοιπόν ταιριαστό και στην περίπτωση του μονογενούς Υιού του Θεού να δεχθούμε ότι ο Πατέρας έπρεπε μέσω αυτού να διακηρύξει αυτά προς εκείνους που είχαν ανάγκη τέτοιου είδους παραγγελμάτων; Και αυτοί ήταν ειδωλολάτρες, όπως διδάσκει η ίδια η Γραφή λέγοντας: «Και είπε ο Κύριος: πού είναι οι θεοί τους, στους οποίους είχαν εναποθέσει την εμπιστοσύνη τους; Των οποίων το στέαρ των θυσιών τρώγατε και πίνατε το κρασί των σπονδών τους; Ας εγερθούν και ας σας βοηθήσουν, και ας γίνουν προστάτες σας». Διότι με αυτά συνδέεται το «δείτε, δείτε ότι εγώ είμαι, και δεν υπάρχει Θεός εκτός από εμένα». Έστω λοιπόν και αν μυριάδες φορές, αναφωνώντας μέσω του προφήτη, λέει «εκτός από εμένα δεν υπάρχει Θεός» και «εκτός από εμένα δεν υπάρχει δίκαιος και σωτήρας» και «Θεό εκτός από εμένα δεν θα γνωρίσεις, και δεν υπάρχει σωτήρας παρά μόνο εγώ» και όσα άλλα παρόμοια με αυτά αναφέρονται στους υπόλοιπους προφήτες, ο Θεός ήταν και από τότε εκείνος που «εν Χριστώ συμφιλίωνε τον κόσμο με τον εαυτό Του», και ο ίδιος ο Πατέρας ήταν αυτός που εξήγγελλε αυτά προς τους ανθρώπους μέσω του μονογενούς Του Υιού, σαν μέσω κάποιου ερμηνευτή.

«Διότι δεν είναι»: Πώς άλλωστε ήταν δυνατόν τα άλαλα και κωφά είδωλα να είναι όμοια με τον ζωντανό Θεό; «Οι δε εχθροί»: Εννοεί τους δαίμονες· διότι εξέπεσαν από τον Θεό. «Διότι από την άμπελο»: Δηλαδή είναι άκαρπη και στάχτη. «Και η κληματίδα»: <Γίναμε> καμένη και εντελώς μάταιη. «Η σταφυλή»: Διότι καρποφόρησε χολή, με την οποία πότισαν τον Χριστό. «Ο βότρυς»: Διότι τους προεσήμαινε το ξύδι και τη χολή, με τα οποία επρόκειτο να ποτίσουν τον δεσπότη του αμπελώνα. «Θυμός»: Διότι το ποτήριό τους, το οποίο κέρασαν στον ίδιο τους τον δεσπότη, ήταν γεμάτο από δηλητήριο και δόλο. «Όχι αυτά»: Δηλαδή, όλα αυτά [έχουν συγκεντρωθεί και] τα φυλάσσω για εσάς για την ημέρα της κρίσεως. «Και έχει σφραγιστεί»: Δηλαδή, φυλάσσεται για εσάς. «Σε ημέρα»: Όταν πρόκειται να δικάσω όλα τα έθνη. «Στον καιρό»: Εννοεί τον καιρό του πάθους, όταν θα απλώσουν τα χέρια τους πάνω στον Θεό που φανερώθηκε. «Διότι είναι εγγύς»: Εννοεί την παρουσία του Χριστού, στην οποία όσοι απίστησαν καταστράφηκαν. «Και παρίσταται»: Δηλαδή, έχει ήδη πλησιάσει και είναι έτοιμη. «Διότι θα κρίνει»: Κατά την ημέρα της δίκης. «Και για τους δούλους»: Όσοι πίστεψαν στην επιφάνειά του, σε αυτούς τότε θα βρει παρηγοριά. «Διότι τους είδε»: Με τον φόβο της κρίσεως· διότι τότε παραλύουν κυρίως οι Ιουδαίοι, βλέποντας ως κριτή αυτόν που σταύρωσαν. «Σε επαγωγή» (καταστροφή): <Να οδηγούνται στην κρίση και να ξηραίνονται από τον φόβο>. «Και είπε»: Αυτούς, λέει, που επικαλούσασταν για βοήθεια. «Στους οποίους»: Σε αυτούς, λέει, που είχατε τις ελπίδες σας.

Αυτό ακριβώς έπαθαν οι Ιουδαίοι, έχοντας ασεβήσει πολλές φορές προς τον Θεό, αλλά και αργότερα από τους Ρωμαίους μετά τη θανάτωση του Χριστού. Έπειτα στηλιτεύει την αθεΐα των εθνών και υπαινίσσεται τις σοδομιτικές τους πράξεις, ως γεμάτες «από χολή και πικρία», και λέει ότι οι πράξεις τους, οι οποίες είναι οι μυσαρές αρρενομανίες και τα παρόμοια έργα τους, δεν διαφέρουν σε τίποτα από «θυμό δρακόντων και δηλητήριο ασπίδων», τα οποία φυλάσσονται, λέει, «για την ημέρα της απώλειάς» τους, δηλαδή των άθεων εθνών. «Τον δε λαό Του θα κρίνει ο Κύριος», δηλαδή αυτούς που λιποτάκτησαν προς ξένους θεούς. Βλέποντάς τους λοιπόν «παράλυτους και εξαντλημένους», λέει ο Κύριος: «Πού είναι οι θεοί τους, στους οποίους είχαν στηρίξει την πεποίθησή τους;», προς τους οποίους θυσίαζαν και τους οποίους λάτρευαν; «Ας σηκωθούν και ας βοηθήσουν, και ας γίνουν προστάτες σας».

Και έχοντας λάβει το παιδί τέτοιου είδους γέννηση και από τις δύο πλευρές, είχε ανάλογη και προς τις δύο και την ανατροφή του, και από την πρώτη κιόλας ηλικία αναδείχθηκε θρέμμα της σοφίας, όχι τόσο της αισθητής όσο της νοητής μητέρας, έχοντας θηλάσει στον κατάλληλο καιρό το γάλα και των δύο. Διότι δεν έτυχε να έχει ιδιαίτερα επιδέξια φύση για την εύκολη αφομοίωση των πιο στοιχειωδών μαθημάτων της καθ' ημάς σοφίας· η υπερβολική του όμως επιμέλεια αναπλήρωνε το υστέρημα της φύσης του. Επιπλέον δε, εφηύρε και ένα πολύ σοφό τέχνασμα, πραγματικά άξιο της θείας χάρης που επρόκειτο να του δοθεί αργότερα, μέσω του οποίου ανόρθωσε την αδυναμία της φύσης του. Διότι, αφού ζήλωσε την πίστη της αιμορροούσας και πίστεψε χωρίς κανένα δισταγμό ότι, αν αγγίξει μόνο και αυτός το κράσπεδο των ιματίων του Ιησού, θα αποβάλει αμέσως την ασθένεια της φύσης του, όπως εκείνη την αρρώστια της, προσέρχεται κρυφά στην εκκλησία, και αφού τρύπωσε κάτω από την ιερή τράπεζα την ώρα που ο ιερέας επρόκειτο να τελέσει τη θεία μυσταγωγία, και παραμένοντας εκεί μέχρι την ολοκλήρωση της τελετής, αφού άγγιξε με το κεφάλι του το θείο πέπλο το οποίο ονομάζουμε ενδυτή, αποχώρησε έπειτα από εκεί κρυφά και πάλι, έχοντας λάβει τη χάρη ακριβώς όπως πίστεψε, σε τέτοιο βαθμό ώστε αμέσως να αποστηθίσει τη δεύτερη ωδή του Μωυσή με μία μόνο μελέτη.