Πατερικές αναφορές στο ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 32:38

Άλλος Προφήτης βοά, λέγοντας: Ιδού, ο Κύριος έρχεται, και ποιος θα υπομείνει την ημέρα της ελεύσεώς του, ή ποιος θα σταθεί όρθιος κατά την εμφάνισή του; Έτερος δε Προφήτης ανακράζει, λέγοντας: Κύριε, άκουσα το άγγελμά σου και φοβήθηκα, και εισήλθε τρόμος στα οστά μου. Άλλος Προφήτης βοά εκ προσώπου του Κυρίου, λέγοντας: Σε ημέρα εκδικήσεως θα ανταποδώσω, και δεν υπάρχει κανείς που θα ξεφύγει από τα χέρια μου. Περί αυτής της ημέρας ο θεόφατος Δαβίδ έλεγε: Ο Θεός θα έλθει εμφανώς, ο Θεός μας, και δεν θα σιωπήσει· φωτιά θα καεί ενώπιόν του, και γύρω του σφοδρή καταιγίδα. Περί αυτής της ημέρας βοά και ο απόστολος Παύλος: Κατά την ημέρα που ο Θεός θα κρίνει τα κρυπτά των ανθρώπων σύμφωνα με το ευαγγέλιό μου. Και πάλι λέγει: Προσέχετε πώς πορεύεστε· είναι φοβερό να πέσει κανείς στα χέρια του ζωντανού Θεού. Βοά δε και ο μακάριος Πέτρος, ο κορυφαίος των Αποστόλων, για την ημέρα εκείνη, λέγοντας: Η ημέρα του Κυρίου έρχεται όπως ο κλέφτης μέσα στη νύχτα, εξαιτίας της οποίας οι ουρανοί φλεγόμενοι θα διαλυθούν, και τα στοιχεία της φύσεως θα λιώσουν καιγόμενα. Και τι να πω για τους Προφήτες και τους Αποστόλους; Ο ίδιος ο Δεσπότης και Κύριός μας προμαρτύρησε για την ημέρα εκείνη, λέγοντας: Προσέχετε μήπως βαρύνουν οι καρδιές σας από την κραιπάλη, τη μέθη και τις βιοτικές μέριμνες, και έλθει αιφνιδίως σε εσάς η ημέρα εκείνη· διότι σαν παγίδα θα επέλθει σε όλους όσους κατοικούν στο πρόσωπο όλης της γης.

Όλοι λοιπόν, όπως είπα, οι θεοφόροι, με πόνο και δάκρυα κράζουν, προμηνύοντας τη θλίψη εκείνης της ημέρας. Για αυτήν την ημέρα έλεγε ο προφήτης Ησαΐας: «Ιδού, ο Κύριος έρχεται για να καταστρέψει όλη τη γη και να εξολοθρεύσει τους αμαρτωλούς από αυτήν». Και πάλι ο ίδιος Προφήτης λέει: «Ιδού, ο Κύριος έρχεται, και ο μισθός του μαζί του, και το έργο του καθενός ενώπιόν του». Άλλος Προφήτης φωνάζει, λέγοντας: «Ιδού, ο Κύριος έρχεται, και ποιος θα υπομείνει την ημέρα της ελεύσεώς του, ή ποιος θα σταθεί όρθιος κατά την εμφάνισή του;» Έτερος δε Προφήτης ανακράζει, λέγοντας: «Κύριε, άκουσα το άγγελμά σου και φοβήθηκα, και εισήλθε τρόμος στα οστά μου». Άλλος φωνάζει εκ προσώπου του Κυρίου, λέγοντας: «Σε ημέρα εκδικήσεως θα ανταποδώσω, και δεν υπάρχει κανείς που θα γλιτώσει από τα χέρια μου».

Διότι, εάν, όταν βέβαια ο προφήτης Ησαΐας λέει «υιούς εγέννησα και ύψωσα» και πάλι «αλλά ο Ισραήλ δεν με εγνώρισε, και ο λαός δεν με κατενόησε» και εξάλλου «εγώ έδωσα εντολή σε όλα τα άστρα, και με το χέρι μου στερέωσα τον ουρανό» και όσα άλλα παρόμοια, δεν ισχυριζόμαστε ότι ο Ησαΐας τα λέει αυτά, αλλά ο Θεός που μιλά μέσα του μέσω αυτού, δεν θα ήταν λοιπόν ταιριαστό και στην περίπτωση του μονογενούς Υιού του Θεού να δεχθούμε ότι ο Πατέρας έπρεπε μέσω αυτού να διακηρύξει αυτά προς εκείνους που είχαν ανάγκη τέτοιου είδους παραγγελμάτων; Και αυτοί ήταν ειδωλολάτρες, όπως διδάσκει η ίδια η Γραφή λέγοντας: «Και είπε ο Κύριος: πού είναι οι θεοί τους, στους οποίους είχαν εναποθέσει την εμπιστοσύνη τους; Των οποίων το στέαρ των θυσιών τρώγατε και πίνατε το κρασί των σπονδών τους; Ας εγερθούν και ας σας βοηθήσουν, και ας γίνουν προστάτες σας». Διότι με αυτά συνδέεται το «δείτε, δείτε ότι εγώ είμαι, και δεν υπάρχει Θεός εκτός από εμένα». Έστω λοιπόν και αν μυριάδες φορές, αναφωνώντας μέσω του προφήτη, λέει «εκτός από εμένα δεν υπάρχει Θεός» και «εκτός από εμένα δεν υπάρχει δίκαιος και σωτήρας» και «Θεό εκτός από εμένα δεν θα γνωρίσεις, και δεν υπάρχει σωτήρας παρά μόνο εγώ» και όσα άλλα παρόμοια με αυτά αναφέρονται στους υπόλοιπους προφήτες, ο Θεός ήταν και από τότε εκείνος που «εν Χριστώ συμφιλίωνε τον κόσμο με τον εαυτό Του», και ο ίδιος ο Πατέρας ήταν αυτός που εξήγγελλε αυτά προς τους ανθρώπους μέσω του μονογενούς Του Υιού, σαν μέσω κάποιου ερμηνευτή.

των οποίων το στέαρ έτρωγαν και έπιναν αντί γι' αυτούς εκείνοι που τους προσέφεραν θυσίες ως θεούς. Ας αναστηθούν, ας έλθουν τώρα για να βοηθήσουν εσάς που κρίνεσθε. Και ας γίνουν, δηλαδή θα σας γλιτώσουν από την κρίση. Δείτε, δείτε τώρα και μάθετε ποιος είμαι εγώ, τον οποίο σταυρώσατε. Τώρα, λέει, κατανοήστε ότι δεν υπάρχει άλλος Θεός εκτός από εμένα. Εγώ θα θανατώσω, διότι εγώ έχω την εξουσία της ζωής και του θανάτου. Θα πατάξω, διότι εγώ είμαι Θεός εξουσιαστής. Και δεν υπάρχει κανείς, διότι όλοι πρέπει να παραστούν ενώπιον του βήματός μου. Διότι θα υψώσω, θα την υψώσω, λέει, πάνω από όλα τα έθνη. Και θα ορκιστώ, διότι ορκίστηκε ο Κύριος και δεν θα μεταμεληθεί. Και θα πω, ώστε να μάθουν όλοι ότι εγώ είμαι ζωντανός Θεός. Διότι θα ακονίσω, ο λόγος, λέει, του Θεού, που αστράφτει περισσότερο από την αστραπή, για τον οποίο ο Παύλος λέει: ο λόγος του Θεού είναι πιο κοφτερός από κάθε δίστομη μάχαιρα. Και θα πιάσει, θα αρχίσω, λέει, λοιπόν την κρίση. Δηλαδή, ως η κρίση του Θεού. Και θα ανταποδώσει, θα ανταποδώσω, λέει, στους Ιουδαίους, για όσα με ασέβεια έπραξαν εις βάρος μου, και σε όλους τους ασεβείς. Και σε αυτούς που μισούν, σε όσους δεν πίστεψαν στην παρουσία του Κυρίου, θα ανταποδώσω με τις τιμωρίες της γέεννας. Θα μεθύσω, κατακόβοντας τους δαίμονες μαζί με τους αμαρτωλούς και καταστρέφοντάς τους. Και η μάχαιρα, η ρομφαία, για την οποία λέει: θα δώσω εντολή στη ρομφαία και θα τους παραλάβει. Από το αίμα, από τους φονείς και τους κλέφτες θα εκδικήσω για λογαριασμό των αδικηθέντων.

Αυτό ακριβώς έπαθαν οι Ιουδαίοι, έχοντας ασεβήσει πολλές φορές προς τον Θεό, αλλά και αργότερα από τους Ρωμαίους μετά τη θανάτωση του Χριστού. Έπειτα στηλιτεύει την αθεΐα των εθνών και υπαινίσσεται τις σοδομιτικές τους πράξεις, ως γεμάτες «από χολή και πικρία», και λέει ότι οι πράξεις τους, οι οποίες είναι οι μυσαρές αρρενομανίες και τα παρόμοια έργα τους, δεν διαφέρουν σε τίποτα από «θυμό δρακόντων και δηλητήριο ασπίδων», τα οποία φυλάσσονται, λέει, «για την ημέρα της απώλειάς» τους, δηλαδή των άθεων εθνών. «Τον δε λαό Του θα κρίνει ο Κύριος», δηλαδή αυτούς που λιποτάκτησαν προς ξένους θεούς. Βλέποντάς τους λοιπόν «παράλυτους και εξαντλημένους», λέει ο Κύριος: «Πού είναι οι θεοί τους, στους οποίους είχαν στηρίξει την πεποίθησή τους;», προς τους οποίους θυσίαζαν και τους οποίους λάτρευαν; «Ας σηκωθούν και ας βοηθήσουν, και ας γίνουν προστάτες σας».

λβʹ. Εάν δε μία φορά, όπως ισχυρίζονται, έχουν προσκυνήσει τα είδωλα, πώς δεν θα οργίζονταν εναντίον τους αυτοί που προσκυνούνται, επειδή βεβαίως τους λατρεύουν σε ξένους ναούς; Και πώς θα αντέξουν τη μήνιν τους; Διότι είναι φυσικό να εξοργίζονται, επειδή τους ναούς που πάλαι ποτέ τους έλαχαν, δεν τους ανοικοδομούν και δεν τους ανακαινίζουν, αν και έχουν ισοπεδωθεί από τον άπειρο χρόνο και έχουν καταρριφθεί στη γη, ώστε σε πολλές περιπτώσεις να μη σώζονται ούτε τα ίχνη τους. Απεναντίας σπεύδουν εκεί αναγκαστικά, για να τους αποδώσουν σέβας, στολίζοντας τα αγάλματα και προσφέροντάς τους τις πρέπουσες θυσίες μήπως και, όπως συνηθίζεται, γευτούν από αυτές, τρώγοντας το λίπος των θυσιών τους και πίνοντας τον οίνο των σπονδών τους, αναμειγνυόμενοι μέσα στον καπνό και στην κνίσα, και μολυνόμενοι από τα αίματα των βωμών. Εάν βεβαίως μπορούσαν να ανεχθούν τη δυσοσμία των μιασμάτων, η οποία πάντοτε προκαλεί απέχθεια στις αισθήσεις. Πώς, λοιπόν, δεν φρίττουν και στην ψυχή και στη γλώσσα οι άθλιοι, όταν αναμειγνύουν και συνδέουν με τον πλέον ασεβή τρόπο πράγματα που χωρίζονται με τόσα τείχη; Πώς λοιπόν θα ανεχθεί αυτά τα πράγματα ο Θεός όταν έτσι υβρίζεται; Μπορούμε δε να παρατηρήσουμε και τούτο: ότι το αδίκημα της κατηγορίας εναντίον μας και ο πόλεμος κατά της ευσέβειας είναι διπλό για αυτούς, και πως ο λόγος τους, που προέρχεται από το ψεύδος, εμπεριέχει πολλή εριστικότητα και αμφισβήτηση, αναλόγως του ποιο από τα δύο ανόητα επιχειρήματά τους θα υπερισχύσει.

Εμφανίστηκα, και εσείς απομακρυνθήκατε. Όταν ήρθα και σας μίλησα, βρήκα ότι τείνατε τα αυτιά σας σε άλλον και ότι στρέφατε τα μάτια σας σε έτερον. Ας σηκωθεί λοιπόν και ας σας βοηθήσει εκείνος, του οποίου τον άρτο τρώγατε και το κρασί πίνατε και για τα δώρα του οποίου απλώνατε τα χέρια σας. Ανταλλάξατε τη νόμιμη βασιλεία με την τυραννία. Ενώ μπορούσατε να προστρέξετε στον χρισμένο του Κυρίου, προστρέξατε στον οποιονδήποτε άλλον. Και πού, αλήθεια, έχοντας τη δυνατότητα να καταφύγετε, στηριχθήκατε σε τέτοιους ανθρώπους; Στα βουνά; Αλλά ιδού, αυτά έχουν ερευνηθεί σαν να ήταν πεδιάδα ιππασίας. Ή σε τείχος; Ή σε ακρόπολη; Αλλά θα είχα υπερβεί και αυτά και θα τα είχα κυριεύσει με την πρώτη ιαχή, ακόμη κι αν ήταν εντελώς ακλόνητα, περικυκλωμένα από τόσες μυριάδες στρατευμάτων. Μήπως όμως μπορούσατε να στηριχθείτε σε εκείνον στον οποίο ελπίσατε και τον οποίο επιλέξατε να υπηρετείτε; Και πώς θα έσωζε άλλους αυτός που δεν είναι ικανός να σώσει τον εαυτό του;

Και έχοντας λάβει το παιδί τέτοιου είδους γέννηση και από τις δύο πλευρές, είχε ανάλογη και προς τις δύο και την ανατροφή του, και από την πρώτη κιόλας ηλικία αναδείχθηκε θρέμμα της σοφίας, όχι τόσο της αισθητής όσο της νοητής μητέρας, έχοντας θηλάσει στον κατάλληλο καιρό το γάλα και των δύο. Διότι δεν έτυχε να έχει ιδιαίτερα επιδέξια φύση για την εύκολη αφομοίωση των πιο στοιχειωδών μαθημάτων της καθ' ημάς σοφίας· η υπερβολική του όμως επιμέλεια αναπλήρωνε το υστέρημα της φύσης του. Επιπλέον δε, εφηύρε και ένα πολύ σοφό τέχνασμα, πραγματικά άξιο της θείας χάρης που επρόκειτο να του δοθεί αργότερα, μέσω του οποίου ανόρθωσε την αδυναμία της φύσης του. Διότι, αφού ζήλωσε την πίστη της αιμορροούσας και πίστεψε χωρίς κανένα δισταγμό ότι, αν αγγίξει μόνο και αυτός το κράσπεδο των ιματίων του Ιησού, θα αποβάλει αμέσως την ασθένεια της φύσης του, όπως εκείνη την αρρώστια της, προσέρχεται κρυφά στην εκκλησία, και αφού τρύπωσε κάτω από την ιερή τράπεζα την ώρα που ο ιερέας επρόκειτο να τελέσει τη θεία μυσταγωγία, και παραμένοντας εκεί μέχρι την ολοκλήρωση της τελετής, αφού άγγιξε με το κεφάλι του το θείο πέπλο το οποίο ονομάζουμε ενδυτή, αποχώρησε έπειτα από εκεί κρυφά και πάλι, έχοντας λάβει τη χάρη ακριβώς όπως πίστεψε, σε τέτοιο βαθμό ώστε αμέσως να αποστηθίσει τη δεύτερη ωδή του Μωυσή με μία μόνο μελέτη.

Επειδή, λοιπόν, αυτοί που βρίσκονταν μέσα σε αυτά τα αγαθά, και πριν εισέλθουν στη γη της επαγγελίας και μετά την είσοδό τους, παρέβησαν και οι ίδιοι την εντολή του Θεού που λέει: «Άκουε, Ισραήλ· Κύριος ο Θεός σου είναι ένας Κύριος και δεν θα προσκυνήσεις ξένο θεό» και «θυσίασαν τους γιους τους και τις κόρες τους στα δαιμόνια και έτρωγαν και έπιναν τον οίνο των σπονδών τους και προσκύνησαν αυτά που κατασκεύασαν τα δάχτυλά τους, σκότωσαν τους αγίους και λιθοβόλησαν τους προφήτες, μεταστράφηκαν σαν στρεβλό τόξο και παρόξυναν με ξένους θεούς και με τα βδελύγματά τους τον Θεό που τους έθρεψε στην έρημο και τον ξέχασαν» — τι έπραξε λοιπόν ο Κύριος που τους εξέλεξε ανάμεσα σε όλα τα έθνη; Οργίστηκε και τους αποστράφηκε; Ουδαμώς, αλλά απέστειλε τον Υιό Του για να κατακλύσει τις αμαρτίες τους, επειδή έφτασαν στο σημείο να εξομοιωθούν και αυτοί με τα έθνη, καθώς είναι γραμμένο: «Και αναμείχθηκαν με τα έθνη και έμαθαν τα έργα τους» και «ενώ βρίσκονταν σε θέση τιμής δεν το κατανόησαν». Γι' αυτό, θυμήσου σχετικά την κιβωτό, τους γιους του Νώε και τα θηρία και τα ερπετά που είχαν εισέλθει τότε σε αυτήν, όπως είπα, διηγούμενος τα σχετικά με αυτήν, ότι δηλαδή ο μεν Νώε αποτελεί τύπο του Χριστού, οι δε γιοι του τύπο του λαού που βρισκόταν υπό τον νόμο, ενώ τα θηρία και τα ερπετά τύπο των εθνών.