Πατερικές αναφορές στο ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 32:40

Τα εξαίρετα και θαυμαστά, τα οποία έπραξε ο Σωτήρας και Κύριος των πάντων. [«Τον έσωσε η δεξιά του.» Διότι η δεξιά του Πατρός, δηλαδή ο Υιός, έσωσε ό,τι βρίσκεται κάτω από τον ουρανό· έτσι τον ονομάζει και ο ίδιος ο Πατέρας λέγοντας: «Διότι θα υψώσω στον ουρανό το χέρι μου, και θα ορκιστώ στη δεξιά μου», με την οποία στερέωσα τον ουρανό και θεμελίωσα τη γη. [Διότι διέσωσε η δεξιά του Θεού και Πατρός, δηλαδή ο Υιός, την οικουμένη για τον ίδιο τον γεννήτορά του, ανυψώνοντάς την στη θεογνωσία και απαλλάσσοντας από τον θάνατο και τη φθορά το συντριμμένο από την αμαρτία δημιούργημα, καίτοι είχε πλαστεί κατ' εικόνα του Κτίστη. [Ονομάζει δεξιά του Θεού και Πατρός τον Υιό· διότι μέσω αυτού, ως διά της ιδίας του χειρός, ο Πατέρας έφερε τα πάντα στην ύπαρξη· και το μαρτυρεί αυτό ο σοφότατος Ιωάννης λέγοντας: «Στην αρχή ήταν ο Λόγος, και ο Λόγος ήταν προς τον Θεό, και Θεός ήταν ο Λόγος.

Για την πρώτη βέβαια και ελεύθερη, εννοώ τη Σάρρα, η οποία και ερμηνεύεται γι' αυτό τον λόγο ως «άρχουσα», λέει ότι φέρει τους τύπους της υψηλής και άνω Ιερουσαλήμ, και διαβεβαιώνει σαφώς ότι έχει γίνει μητέρα εκείνων που έχουν δικαιωθεί μέσω της πίστης και έχουν κληθεί από την υπόσχεση του Θεού, ώστε να είναι τέκνα του Αβραάμ. «Διότι εμείς», λέει, «όπως ο Ισαάκ, είμαστε τέκνα της επαγγελίας.» Επειδή έχουμε ελευθερωθεί εν Χριστώ, δια του οποίου και εν τω οποίω πλουτίζοντας με το θείο και άνωθεν Πνεύμα, έχουμε συγκαταλεχθεί στα τέκνα του Θεού, και κράζουμε «Αββά, ο Πατήρ», και γίναμε κληρονόμοι των αγαθών που έχουν υποσχεθεί στους αγίους, σαν να είχε ορκιστεί ο Θεός σχεδόν στον ίδιο Του τον εαυτό. Διότι ο Υιός, δηλαδή το μυστήριο σχετικά με Αυτόν, χρησιμοποιήθηκε ως όρκος του Πατέρα. Είναι συνήθεια δηλαδή για τον Πατέρα να ορκίζεται στη δική Του δύναμη, που είναι ο Υιός, και αυτό σημαίνει το να ορκίζεται στον εαυτό Του. Επειδή ο Υιός δεν είναι διαφορετικός από Αυτόν, όσον αφορά τουλάχιστον, εννοώ, τον λόγο της ουσίας και την ταυτότητα της θεότητας. Και πράγματι, ο θεσπέσιος Μωυσής, όταν μας έδειξε τον Θεό να ορκίζεται, τον παρουσίασε να λέει πολύ καθαρά ότι: «Θα υψώσω στον ουρανό το χέρι μου και θα ορκιστώ στη δεξιά μου». Διότι η δεξιά του Θεού και Πατέρα είναι ο Υιός, μέσω της οποίας κυβερνά τα σύμπαντα και, τρόπον τινά, εξουσιάζει τα πάντα, και ενεργεί θεοπρεπώς, καλώντας τα μη όντα σε ύπαρξη και χορηγώντας σε όσα έχουν ήδη δημιουργηθεί το ευ είναι.

των οποίων το στέαρ έτρωγαν και έπιναν αντί γι' αυτούς εκείνοι που τους προσέφεραν θυσίες ως θεούς. Ας αναστηθούν, ας έλθουν τώρα για να βοηθήσουν εσάς που κρίνεσθε. Και ας γίνουν, δηλαδή θα σας γλιτώσουν από την κρίση. Δείτε, δείτε τώρα και μάθετε ποιος είμαι εγώ, τον οποίο σταυρώσατε. Τώρα, λέει, κατανοήστε ότι δεν υπάρχει άλλος Θεός εκτός από εμένα. Εγώ θα θανατώσω, διότι εγώ έχω την εξουσία της ζωής και του θανάτου. Θα πατάξω, διότι εγώ είμαι Θεός εξουσιαστής. Και δεν υπάρχει κανείς, διότι όλοι πρέπει να παραστούν ενώπιον του βήματός μου. Διότι θα υψώσω, θα την υψώσω, λέει, πάνω από όλα τα έθνη. Και θα ορκιστώ, διότι ορκίστηκε ο Κύριος και δεν θα μεταμεληθεί. Και θα πω, ώστε να μάθουν όλοι ότι εγώ είμαι ζωντανός Θεός. Διότι θα ακονίσω, ο λόγος, λέει, του Θεού, που αστράφτει περισσότερο από την αστραπή, για τον οποίο ο Παύλος λέει: ο λόγος του Θεού είναι πιο κοφτερός από κάθε δίστομη μάχαιρα. Και θα πιάσει, θα αρχίσω, λέει, λοιπόν την κρίση. Δηλαδή, ως η κρίση του Θεού. Και θα ανταποδώσει, θα ανταποδώσω, λέει, στους Ιουδαίους, για όσα με ασέβεια έπραξαν εις βάρος μου, και σε όλους τους ασεβείς. Και σε αυτούς που μισούν, σε όσους δεν πίστεψαν στην παρουσία του Κυρίου, θα ανταποδώσω με τις τιμωρίες της γέεννας. Θα μεθύσω, κατακόβοντας τους δαίμονες μαζί με τους αμαρτωλούς και καταστρέφοντάς τους. Και η μάχαιρα, η ρομφαία, για την οποία λέει: θα δώσω εντολή στη ρομφαία και θα τους παραλάβει. Από το αίμα, από τους φονείς και τους κλέφτες θα εκδικήσω για λογαριασμό των αδικηθέντων.

Έπειτα, βεβαιώνει με όρκο για να δώσουν προσοχή στα λεγόμενά του, και μάλιστα με τον συνήθη όρκο των ανθρώπων που ορκίζονταν εκείνη την εποχή. Διότι ύψωναν προς τον ουρανό το δεξί χέρι και ο όρκος ήταν: «Μα τον ζώντα Θεό, θα γίνει τούτο ή εκείνο». Συγκαταβαίνοντας στην ίδια αυτή συνήθεια και ο Θεός, λέει: «Θα υψώσω προς τον ουρανό το χέρι μου και θα ορκιστώ στη δεξιά μου λέγοντας: Εγώ ζω εις τον αιώνα». Δηλαδή, εάν δεν αποστατήσετε από εμένα, εγώ θα πατάξω τους εχθρούς μας. «Διότι θα ακονίσω σαν την αστραπή τη ρομφαία μου και το χέρι μου θα επιληφθεί της κρίσεως», δηλαδή, θα προστατεύσω τον λαό μου και «θα ανταποδώσω εκδίκηση στους εχθρούς και θα ανταποδώσω σε αυτούς που μισούν».

Διότι, παρόλο που έχουμε αρνηθεί να υμνούμε τα κατορθώματα των βαρβάρων, όμως, επειδή Εκείνος που συλλαμβάνει τους σοφούς με την ίδια τους τη σοφία γκρέμισε σε πολλά τους υπερόπτες και γέμισε τα πρόσωπά τους με ατιμία και τους παρέδωσε σε όλεθρο από έθνη πιο βάρβαρα από αυτούς, οφείλουμε και εμείς να μην επιλέξουμε τη σιωπή μέχρι τέλους, αλλά να χρησιμοποιήσουμε τον λόγο για να ομολογήσουμε τα θαυμάσια του Θεού, ο οποίος λέει: «Ζω εγώ εις τον αιώνα, και θα ανταποδώσω δικαιοσύνη στους εχθρούς μου και εξολόθρευση σε αυτούς που με μισούν», και πάλι προς τον Αβραάμ: «Το δε έθνος, στο οποίο θα δουλεύσουν, θα το κρίνω εγώ.» Έτσι λοιπόν είχαν αυτά, και η ωραία πόλη του Κωνσταντίνου, το κοινό καύχημα και θέμα συζήτησης όλων των εθνών, κάηκε από τη φωτιά και αμαυρώθηκε, αλώθηκε και αδειάστηκε από όλο της τον πλούτο, τόσο τον δημόσιο όσο και αυτόν που ανήκε στον λαό και όσον είχε αφιερωθεί στον Θεό, από δυτικά φύλα σκόρπια, κατά το πλείστον αδύναμα και ανώνυμα, τα οποία είχαν συγκροτηθεί για ληστρική εκστρατεία, χρησιμοποιώντας ως όργανο και ως ευπαρουσίαστο προσωπείο της εναντίον μας κίνησής τους το ότι έστρεψαν την πρύμνη για να αμυνθούν υπέρ του Ισαακίου από τον οίκο των Αγγέλων και εκείνου που αυτός γέννησε (του γιου του), κακώς, για την απώλεια της πατρίδας, τον οποίο έφεραν μαζί τους ως το πιο καλό και επιθυμητό για αυτούς λάφυρο. Διότι η νωθρότητα και η αδράνεια αυτών που διαχειρίζονταν τις υποθέσεις των Ρωμαίων, έφερε μέσα τους ληστές ως δικαστές και τιμωρούς μας.

Και έχοντας λάβει το παιδί τέτοιου είδους γέννηση και από τις δύο πλευρές, είχε ανάλογη και προς τις δύο και την ανατροφή του, και από την πρώτη κιόλας ηλικία αναδείχθηκε θρέμμα της σοφίας, όχι τόσο της αισθητής όσο της νοητής μητέρας, έχοντας θηλάσει στον κατάλληλο καιρό το γάλα και των δύο. Διότι δεν έτυχε να έχει ιδιαίτερα επιδέξια φύση για την εύκολη αφομοίωση των πιο στοιχειωδών μαθημάτων της καθ' ημάς σοφίας· η υπερβολική του όμως επιμέλεια αναπλήρωνε το υστέρημα της φύσης του. Επιπλέον δε, εφηύρε και ένα πολύ σοφό τέχνασμα, πραγματικά άξιο της θείας χάρης που επρόκειτο να του δοθεί αργότερα, μέσω του οποίου ανόρθωσε την αδυναμία της φύσης του. Διότι, αφού ζήλωσε την πίστη της αιμορροούσας και πίστεψε χωρίς κανένα δισταγμό ότι, αν αγγίξει μόνο και αυτός το κράσπεδο των ιματίων του Ιησού, θα αποβάλει αμέσως την ασθένεια της φύσης του, όπως εκείνη την αρρώστια της, προσέρχεται κρυφά στην εκκλησία, και αφού τρύπωσε κάτω από την ιερή τράπεζα την ώρα που ο ιερέας επρόκειτο να τελέσει τη θεία μυσταγωγία, και παραμένοντας εκεί μέχρι την ολοκλήρωση της τελετής, αφού άγγιξε με το κεφάλι του το θείο πέπλο το οποίο ονομάζουμε ενδυτή, αποχώρησε έπειτα από εκεί κρυφά και πάλι, έχοντας λάβει τη χάρη ακριβώς όπως πίστεψε, σε τέτοιο βαθμό ώστε αμέσως να αποστηθίσει τη δεύτερη ωδή του Μωυσή με μία μόνο μελέτη.