Πατερικές αναφορές στο ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 32:42

Και εάν θέλετε και με εισακούσετε, θα φάτε τα αγαθά της γης· εάν όμως δεν θέλετε, ούτε με εισακούσετε, μάχαιρα θα σας καταφάει. Με αυτά τα λόγια παρουσιάζει κατεξοχήν το αυτεξούσιο της ανθρώπινης φύσεως. Διότι θεωρούμε ότι αυτή η κατάληξη αρμόζει σε όλα τα προηγούμενα. Επειδή, αν απομακρυνθείτε, λέει, από τη λατρεία κατά το γράμμα που θανατώνει, εάν λουστείτε και, αφού γίνετε καθαροί, τηρήσετε στο εξής την πολιτεία που σας έχει εκτεθεί, θα έλθετε σε κρίση, θα βρεθείτε σε τούτη ή εκείνη την αφθονία και θα απολαύσετε την τρυφή της επαγγελίας, και δεν θα γίνετε βορά της τιμωρητικής και φθαρτικής μαχαίρας. — Σε όσους μεν κατανοούν με ταπεινό τρόπο, δίνονται γήινες υποσχέσεις ως μισθός της υπακοής· σε όσους όμως υπακούουν πνευματικά στο θέλημα της Γραφής, εννοούνται τα αγαθά της πνευματικής γης, την οποία λέγεται ότι θα κληρονομήσουν οι μακαριζόμενοι πράοι. Παρομοίως και η μάχαιρα νοείται ως έμψυχη, για την οποία έχει ειπωθεί ότι μέθυσε από το αίμα των τραυματιών· και, στον ουρανό θα φάει κρέατα.

των οποίων το στέαρ έτρωγαν και έπιναν αντί γι' αυτούς εκείνοι που τους προσέφεραν θυσίες ως θεούς. Ας αναστηθούν, ας έλθουν τώρα για να βοηθήσουν εσάς που κρίνεσθε. Και ας γίνουν, δηλαδή θα σας γλιτώσουν από την κρίση. Δείτε, δείτε τώρα και μάθετε ποιος είμαι εγώ, τον οποίο σταυρώσατε. Τώρα, λέει, κατανοήστε ότι δεν υπάρχει άλλος Θεός εκτός από εμένα. Εγώ θα θανατώσω, διότι εγώ έχω την εξουσία της ζωής και του θανάτου. Θα πατάξω, διότι εγώ είμαι Θεός εξουσιαστής. Και δεν υπάρχει κανείς, διότι όλοι πρέπει να παραστούν ενώπιον του βήματός μου. Διότι θα υψώσω, θα την υψώσω, λέει, πάνω από όλα τα έθνη. Και θα ορκιστώ, διότι ορκίστηκε ο Κύριος και δεν θα μεταμεληθεί. Και θα πω, ώστε να μάθουν όλοι ότι εγώ είμαι ζωντανός Θεός. Διότι θα ακονίσω, ο λόγος, λέει, του Θεού, που αστράφτει περισσότερο από την αστραπή, για τον οποίο ο Παύλος λέει: ο λόγος του Θεού είναι πιο κοφτερός από κάθε δίστομη μάχαιρα. Και θα πιάσει, θα αρχίσω, λέει, λοιπόν την κρίση. Δηλαδή, ως η κρίση του Θεού. Και θα ανταποδώσει, θα ανταποδώσω, λέει, στους Ιουδαίους, για όσα με ασέβεια έπραξαν εις βάρος μου, και σε όλους τους ασεβείς. Και σε αυτούς που μισούν, σε όσους δεν πίστεψαν στην παρουσία του Κυρίου, θα ανταποδώσω με τις τιμωρίες της γέεννας. Θα μεθύσω, κατακόβοντας τους δαίμονες μαζί με τους αμαρτωλούς και καταστρέφοντάς τους. Και η μάχαιρα, η ρομφαία, για την οποία λέει: θα δώσω εντολή στη ρομφαία και θα τους παραλάβει. Από το αίμα, από τους φονείς και τους κλέφτες θα εκδικήσω για λογαριασμό των αδικηθέντων.

«Από της κεφαλής»: Δηλαδή, ούτε τους άρχοντες δεν πρόκειται να λυπηθώ, διότι η κρίση είναι απροσωπόληπτη. «Ευφρανθείτε»: Εννοεί ότι οι άγιοι ευφραίνονται μαζί με τον Χριστό. «Και ας προσκυνήσουν»: Οι δίκαιοι, οι οποίοι αναγνωρίζουν τον Θεό ως πατέρα τους. «Ευφρανθείτε έθνη»: Διότι πολλοί από τον λαό πίστεψαν μαζί με τα έθνη. «Και ας ενισχυθούν»: Διότι παρευρίσκονταν οι άγγελοι διακονώντας Τον. «Διότι το αίμα»: Αυτό των μαρτύρων. «Και θα εκδικήσει»: Κατά την παγκόσμια εκείνη ημέρα. «Και σε αυτούς που μισούν»: Απευθύνεται στους Ιουδαίους και στους Έλληνες. «Και θα εκκαθαρίσει»: Τη γη εκείνη, για την οποία λέει: στη γη των ζώντων. Διότι εκεί δεν θα ξαναπεράσει πλέον τίποτα το ακάθαρτο, αλλά θα είναι καθαρή.

Και εάν σου πει: Τι είναι τροπολογία και κυριολογία; πες του: Κυριολογία μεν είναι η βέβαιη απόδειξη ενός πράγματος, τροπολογία δε είναι η αβέβαιη απόδειξη. Και εάν σου πει ο Σαρακηνός: Είναι δυνατόν ένας προφήτης να εκφέρει αβέβαιη απόδειξη; πες του: Είναι συνήθεια των προφητών να προσωποποιούν τα άψυχα, και να τους αποδίδουν οφθαλμούς και στόματα, όπως το «η θάλασσα είδε και έφυγε». Ιδού που η θάλασσα δεν έχει οφθαλμούς· διότι δεν είναι έμψυχη. Και πάλι ο ίδιος προφήτης συνομιλεί μαζί της σαν να είναι έμψυχη: «Τι σου συμβαίνει, θάλασσα, και έφυγες;» και τα εξής. «Και η μάχαιρά μου θα φάει κρέας», λέει η Γραφή· διότι το να φάει λέγεται για το στόμα που τρώει και καταπίνει, η δε μάχαιρα τέμνει μεν, δεν καταπίνει δε. Έτσι και τα ρήματα τα μεταχειρίστηκε με τροπολογία και τα αποκάλεσε λόγια, τα οποία κυριολεκτικά δεν είναι λόγια, αλλά ρήματα.

«Θα μεθύσω τα βέλη μου από αίμα και η μάχαιρά μου θα φάει κρέας». Τη δίκαιη θεία οργή εναντίον των αντιπάλων την ονόμασε βέλη, επειδή με τα βέλη χύνεται αίμα και με τη μάχαιρα κόβεται κρέας «από το αίμα των τραυματιών», δηλαδή εκείνων που τραυματίστηκαν από τα προαναφερθέντα βέλη και τις μάχαιρες, και όχι απλώς των κατώτερων, αλλά και από την κεφαλή των αρχόντων, δηλαδή των βασιλέων των εθνών. «Ευφρανθείτε, ουρανοί», δηλαδή τα ουράνια τάγματα, «μαζί με αυτόν»· με ποιον αυτόν; Με τον ίδιο τον λαλούντα Υιό και Λόγο του Θεού «και ας τον προσκυνήσουν όλοι οι άγγελοί του», ως εκείνον που ενοποίησε τα επουράνια και τα επίγεια. «Ευφρανθείτε τα έθνη» που έχετε πιστέψει «μαζί με τον λαό του και ας ενισχύσουν αυτόν» τον πιστό λαό «όλοι οι υιοί του Θεού», δηλαδή οι προφήτες, οι απόστολοι και οι δάσκαλοι, ως υιοί του Θεού ενισχύστε με ορθόδοξα δόγματα τον νεοπαγή στην πίστη λαό του Θεού. «Διότι το αίμα των υιών του εκδικείται». Και λαμβάνει εκδίκηση, πρώτα για το αίμα των προφητών και έπειτα για το αίμα των αποστόλων και των μαρτύρων «και θα ανταποδώσει δικαιοσύνη στους εχθρούς και σε αυτούς που τον μισούν θα ανταποδώσει». Διότι έτσι οι προφητοκτόνοι, οι χριστοκτόνοι, αφού έλαβαν την ανταπόδοση, καταστράφηκαν. «Και θα καθαρίσει ο Κύριος τη γη του λαού του».

Ζ'. Επειδή λοιπόν έπρεπε αυτοί να ασεβούν και με λόγια και με έργα, όσα μεν επιλέγουν να αθετούν απέναντι στον Θεό, ασελγούν με τη γλώσσα· όσα δε είναι δυνατόν, με βέβηλα χέρια τα άγια μολύνουν· διότι έτσι γι' αυτούς, είτε από τη μία πλευρά είτε και από τις δύο, ή τουλάχιστον με έναν τρόπο, πάντως το να αμαρτάνουν είναι επιδίωξή τους· γι' αυτό κατασκεύασαν δόλια σχέδια εναντίον της Εκκλησίας του Χριστού, και βουλεύτηκαν, ή μάλλον έπραξαν, εναντίον των αγίων Του. Πόσο μεγάλο είναι το πλήθος της μακροθυμίας, της ανοχής και της αγαθότητας του Θεού! Πώς την κτίση, που σείεται και βρυχάται για να εκδικηθεί την τόλμη των χριστομάχων, την συγκράτησε και δεν την άφησε; Πώς δεν επέτρεψε καθόλου στα στοιχεία του κόσμου να τους κάνουν να πάθουν όσα δίκαια έπρεπε να πάθουν; Το τόξο τεντώνεται και συγκρατείται, το οποίο ετοιμάζεται για τα όργανα του θανάτου; Το ακονισμένο και αστραφτερό ξίφος και τα ακονισμένα βέλη, που πρόκειται να μεθύσουν και να χορτάσουν από το αίμα των ασεβών, δεν εξαπολύονται; Οι φωστήρες δεν κρύβουν το φως τους, ούτε σταματούν την πορεία τους, αλλά, ενώ αυτά οικονομούνται από τη φιλανθρωπία και την αγαθότητα του Θεού, ούτε καλύτερους κάνει τους ασύνετους, ούτε τους οδηγεί σε συναίσθηση των τολμημάτων τους, αλλά μάλλον γίνεται αφορμή και αιτία για να ενεργούν ανόσια. Πώς λοιπόν κάποιος από τους σώφρονες και συνετούς θα μπορούσε να ονομάσει αυτήν την άθεη παράταξη;

Και έχοντας λάβει το παιδί τέτοιου είδους γέννηση και από τις δύο πλευρές, είχε ανάλογη και προς τις δύο και την ανατροφή του, και από την πρώτη κιόλας ηλικία αναδείχθηκε θρέμμα της σοφίας, όχι τόσο της αισθητής όσο της νοητής μητέρας, έχοντας θηλάσει στον κατάλληλο καιρό το γάλα και των δύο. Διότι δεν έτυχε να έχει ιδιαίτερα επιδέξια φύση για την εύκολη αφομοίωση των πιο στοιχειωδών μαθημάτων της καθ' ημάς σοφίας· η υπερβολική του όμως επιμέλεια αναπλήρωνε το υστέρημα της φύσης του. Επιπλέον δε, εφηύρε και ένα πολύ σοφό τέχνασμα, πραγματικά άξιο της θείας χάρης που επρόκειτο να του δοθεί αργότερα, μέσω του οποίου ανόρθωσε την αδυναμία της φύσης του. Διότι, αφού ζήλωσε την πίστη της αιμορροούσας και πίστεψε χωρίς κανένα δισταγμό ότι, αν αγγίξει μόνο και αυτός το κράσπεδο των ιματίων του Ιησού, θα αποβάλει αμέσως την ασθένεια της φύσης του, όπως εκείνη την αρρώστια της, προσέρχεται κρυφά στην εκκλησία, και αφού τρύπωσε κάτω από την ιερή τράπεζα την ώρα που ο ιερέας επρόκειτο να τελέσει τη θεία μυσταγωγία, και παραμένοντας εκεί μέχρι την ολοκλήρωση της τελετής, αφού άγγιξε με το κεφάλι του το θείο πέπλο το οποίο ονομάζουμε ενδυτή, αποχώρησε έπειτα από εκεί κρυφά και πάλι, έχοντας λάβει τη χάρη ακριβώς όπως πίστεψε, σε τέτοιο βαθμό ώστε αμέσως να αποστηθίσει τη δεύτερη ωδή του Μωυσή με μία μόνο μελέτη.