Πατερικές αναφορές στο ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 34:6

Καθορίζει δε σε αυτό τα σχετικά με την ευλογία για όσους τηρούν τον νόμο και την κατάρα για όσους τον παραβαίνουν· ώστε η μεν ευλογία να απαγγέλλεται στο όρος Γαριζίν από τους εξής: τον Συμεών, τον Λευί, τον Ιούδα, τον Ισαχάρ, τον Ιωσήφ και τον Βενιαμίν· η δε κατάρα στο όρος Γαιβάλ από τον Ρουβίμ, τον Γαδ, τον Ασήρ, τον Ζαβουλών, τον Δαν και τον Νεφθαλείμ. Προς υπενθύμιση δε και διαρκή μελέτη, έγραψε κατόπιν προσταγής του Κυρίου τη μεγάλη Ωδή· ώστε, αφού τη μάθουν καλά και τη μελετούν πάντοτε, να μην ξεχάσουν τον Θεό. Και αφού ευλόγησε την κάθε φυλή και κατέγραψε την ευλογία, και αφού έθεσε τα χέρια του πάνω στον Ιησού του Ναυή, ώστε να τον αποδεχθούν σύμφωνα με την προσταγή του Θεού, ανέβηκε κατόπιν στο όρος Αβαρίμ, δηλαδή στο Αβαύ, και πέθανε εκεί σύμφωνα με τον λόγο του Κυρίου σε ηλικία 120 ετών, χωρίς να έχουν εξασθενήσει τα μάτια του, ούτε να έχει φθαρεί το πρόσωπό του· και κανείς δεν γνωρίζει τον τάφο του μέχρι τη σημερινή ημέρα.

Και ο Σίμων είπε: Πώς μπορείς να το αποδείξεις αυτό; Και ο Πέτρος απάντησε: Ο νόμος του Θεού δόθηκε μέσω του Μωυσή σε εβδομήντα σοφούς άνδρες, για να παραδίδεται άγραφος, ώστε μέσω της διαδοχής να μπορεί να κυβερνάται η ζωή των ανθρώπων. Μετά όμως την ανάληψη του Μωυσή γράφτηκε από κάποιον άλλον, όχι βέβαια από τον Μωυσή. Διότι μέσα στον ίδιο τον νόμο είναι γραμμένο: «Και πέθανε ο Μωυσής και τον έθαψαν κοντά στον οίκο του Φογώρ, και κανείς δεν γνωρίζει τον τάφο του μέχρι σήμερα». Ήταν άραγε δυνατόν ο νεκρός Μωυσής να γράψει: «Πέθανε ο Μωυσής»; Επειδή στον χρόνο μετά τον Μωυσή (κάπου πεντακόσια χρόνια ή και περισσότερα) βρίσκεται φυλαγμένος στον ναό που χτίστηκε, και μετά από άλλα πεντακόσια περίπου χρόνια αναφέρεται ότι, επί Ναβουχοδονόσορα, κάηκε και καταστράφηκε. Και παρόλα αυτά, αν και γράφτηκε μετά τον Μωυσή και πολλές φορές καταστράφηκε, με αυτόν τον τρόπο επιβεβαίωσε την πρόγνωση του Μωυσή, ο οποίος, επειδή προγνώριζε τον αφανισμό του νόμου, δεν τον έγραψε. Αυτοί δε που τα έγραψαν, επειδή ελέγχθηκαν για άγνοια λόγω του ότι δεν προγνώριζαν τον αφανισμό, δεν ήταν προφήτες. Και ο Σίμων ρώτησε: Επειδή τα περί του Θεού, όπως είπες, μπορεί κανείς να τα κατανοήσει από την αναλογία με την κτίση, πώς είναι δυνατόν να αναγνωριστούν τα υπόλοιπα μέσα στον νόμο, τα οποία προέρχονται από την παράδοση του Μωυσή και είναι αληθινά, αν και είναι αναμεμειγμένα με τα ψευδή; Και ο Πέτρος είπε: Κάποια περικοπή στον γραπτό νόμο, κατά την πρόνοια του Θεού, διατηρήθηκε αλάνθαστα στη μνήμη, ώστε να αποδείξει σαφώς ποια από τα γραμμένα είναι αληθινά και ποια ψευδή.

Και προς τι χρειάζεται να μακρηγορώ προς απόδειξη του ότι ο Μωυσής και ο Ιησούς, ο Σωτήρας και Κύριός μας, έπραξαν έργα παρόμοια και στενά συνδεδεμένα μεταξύ τους, εφόσον είναι δυνατό σε όποιον το επιθυμεί να τα μελετήσει με την άνεσή του; Διότι λένε ότι κανείς δεν γνώρισε τον θάνατο του Μωυσή ούτε την ταφή του, όπως ακριβώς δεν γνώρισε κανείς ούτε και τη μεταβολή του Σωτήρα μας προς τη θεότητα μετά την ανάστασή Του.

Γαί 〈«στη γη Μωάβ»〉 (Δευτ. 34, 6). Φάραγγα της Μωάβ. «Κοντά στον οίκο Φογώρ», όπου έθαψαν τον Μωυσή.

Τι λέγει, λοιπόν, γι' αυτόν η ιστορία; Ότι πέθανε ο Μωυσής, ο υπηρέτης του Κυρίου, σύμφωνα με τον λόγο του Θεού, και κανείς δεν γνώρισε την ταφή του, και τα μάτια του δεν θάμπωσαν, και το πρόσωπό του δεν υπέστη φθορά. Διότι μέσα από αυτά διδασκόμαστε ότι, αφού πραγματοποίησε τόσα κατορθώματα, τότε αξιώνεται αυτού του υψηλού ονόματος, ώστε να ονομαστεί υπηρέτης του Θεού, πράγμα που ισοδυναμεί με το να πει κανείς ότι έγινε ανώτερος από όλα. Διότι κανένας δεν θα μπορούσε να υπηρετήσει τον Θεό, εάν δεν γινόταν ανώτερος από όλα όσα υπάρχουν στον κόσμο. Αυτό, εξάλλου, είναι γι' αυτόν και το τέλος του ενάρετου βίου που κατορθώνεται διά του λόγου του Θεού, το οποίο ακριβώς η ιστορία ονομάζει τελευτή· μια τελευτή ζωντανή, την οποία δεν διαδέχεται τάφος, την οποία δεν σκεπάζει τύμβος, και η οποία δεν επιφέρει θάμπωμα στα μάτια ούτε φθορά στο πρόσωπο.

Και έγραψε ο Μωυσής την ωδή, και τους προείπε ότι θα ανομήσουν. Εδώ βρίσκεται γραμμένο: «Αυτοί με παρεζήλωσαν με αυτό που δεν είναι Θεός, και εγώ θα τους παραζηλώσω με αυτό που δεν είναι έθνος». Προστάζεται ο Μωυσής να ανέλθει στο όρος Αβαρίμ, το οποίο ονομαζόταν και Ναβαί, και να δει τη Γη της Επαγγελίας· και αφού ευλόγησε την κάθε φυλή, απεβίωσε· και κανείς δεν είδε τον τόπο της ταφής του έως τη σημερινή ημέρα. Εδώ ολοκληρώθηκαν τα πέντε βιβλία του Μωυσή, τα οποία είναι και τα μόνα που αποδέχθηκαν οι Σαμαρείτες.